Giữ tiếng Việt bằng nhạc cụ và ẩm thực

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Dạy thanh điệu bằng nhạc cụ dân tộc, nói tiếng Việt khi nấu món ăn quê nhà… ngôn ngữ mẹ đẻ đang được những người con xa xứ gìn giữ, lan toả bằng những hoạt động cụ thể, gần gũi nhất trong đời sống. Bằng cách làm đầy cảm xúc, sự sáng tạo và yêu thương, tiếng Việt lớn lên cùng thế hệ măng non mỗi ngày.
aa
Mikhail Osin: “Tôi không thể tưởng tượng được cuộc sống thế nào khi không có tiếng Việt”
Tiến sĩ Nguyễn Thị Thanh Hà: Hai mươi năm "vun trồng" tiếng Việt trên đất Đài Loan

Lớp học "tùng - cheng"

Một buổi sáng ở Đại học Ca’ Foscari (thành phố Venice, Italy), tiếng "tùng - cheng" vang lên giữa lớp học của cô Lê Thị Bích Hường (quê Phú Thọ). Cô vừa gõ trống, vừa khẽ rung chập cheng: "Hôm nay, chúng ta học thanh điệu qua âm thanh nhé. Đây là trống - tùng, đây là chập cheng - cheng. Tiếng nào thấp, tiếng nào cao?". Cả lớp bật cười rồi chăm chú lắng nghe.

Với cô Hường, tiếng Việt là một ngôn ngữ giàu nhạc tính - sáu thanh điệu (sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng, không dấu) như sáu nốt nhạc. Bảy năm giảng dạy tiếng Việt tại Italy, cô Hường luôn trăn trở tìm cách giúp sinh viên vượt qua rào cản thanh điệu. "Các em thấy các thanh điệu rất giống nhau, nên tôi phải nghĩ cách để các em nghe được sự khác biệt bằng âm nhạc, nhưng vẫn giữ đúng sắc thái tiếng Việt", cô nói.

Giữ tiếng Việt bằng nhạc cụ và ẩm thực
Cô Lê Thị Bích Hường (thứ ba từ trái sang) cùng các sinh viên Đại học Ca’ Foscari tham gia Phòng thí nghiệm "Việt Nam: một hành trình giữa ngôn ngữ, âm nhạc và truyền thống", tháng 9/2025.

Từ đó, cô đưa nhạc cụ dân tộc của Việt Nam vào lớp học, vừa sinh động vừa gắn liền với văn hóa Việt. Sinh viên lớp tiếng Việt thực hành Giulio Perini nói: "Âm thanh nhạc cụ giúp mình nhớ các thanh điệu lên xuống của tiếng Việt". Còn Marinunzia Cimarosa, bạn cùng lớp, nhận xét: "Cách học này rất thú vị và hiệu quả. Sử dụng nhạc cụ trong lớp luôn khiến chúng tôi thấy vui".

Các buổi học của cô Hường thường kết thúc trong tiếng cười. "Các em có thể tự sửa khi nói sai. Tôi muốn tạo cho các em cách học nhẹ nhàng nhất, thú vị nhất", cô nói.

Cô Hường bắt đầu dạy tiếng Việt từ năm 2005 tại Brazil, khi đang làm Giám đốc các dự án hợp tác Italy - Brazil. Là người từng học nhiều ngoại ngữ như Nga, Pháp, Italy, Anh, cô coi việc trở lại với tiếng Việt là một hành trình trở về cội nguồn. Sau đó, cô sang Italy, giảng dạy cho Hiệp hội Nhịp cầu Văn hóa Italy - Việt Nam, rồi từ năm 2018 được tuyển vào Đại học Ca’ Foscari, nơi tiếng Việt còn là môn học mới, chưa có giáo trình tiếng Italy.

"Trường nói nếu không đủ sinh viên thì sẽ đóng lớp. Tiếng Việt khó, thời gian dạy ít, trường lại cách nhà bốn tiếng đồng hồ. Có lúc tôi thấy chơi vơi. Nhưng mẹ tôi luôn nói: "Mẹ mong con tỏa sáng trên giảng đường". Chính khát khao, ước vọng của mẹ về việc gìn giữ và lan tỏa tiếng Việt giúp tôi vượt qua", cô nói.

Cô Lê Thị Bích Hường hát quan họ tại chương trình Xuân Quê hương 2023 do Đại sứ quán Việt Nam tại Italy tổ chức. (Ảnh: FBNN)
Cô Lê Thị Bích Hường hát quan họ tại chương trình Xuân Quê hương 2023 do Đại sứ quán Việt Nam tại Italy tổ chức.

Để tăng hứng thú, cô kết hợp ngữ âm, văn hóa và âm nhạc, khuyến khích sinh viên viết luận, hát dân ca, đóng kịch, học nấu món Việt, tìm hiểu phong tục. "Các em học dùng đũa, học làm nem, rồi hỏi: Cô ơi, dạy chúng em hát quan họ được không?", cô Hường kể.

"Giảng dạy tiếng Việt giúp sinh viên Italy hiểu hơn về Việt Nam. Ngôn ngữ có thể truyền tải và mở cánh cửa hiểu biết giữa các nền văn hóa", cô nhấn mạnh. Cô tin rằng phương pháp dạy gắn với âm nhạc, ẩm thực, truyện cổ tích, lễ hội… cũng có thể áp dụng cho trẻ em gốc Việt sinh ra ở nước ngoài để tiếng Việt trở nên gần gũi, thân thuộc hơn.

Nói món Việt cùng con

Nếu lớp học của cô Hường dùng âm nhạc để “nghe” thanh điệu thì ở nhiều gia đình kiều bào, tiếng Việt được nuôi dưỡng qua mùi vị và những câu chuyện quanh bếp. Kênh Việt Happiness Station - “Trạm hạnh phúc - Chạm cảm xúc” - do chị Kiều Thị Bích Hương (ở Rotselaar, Vương quốc Bỉ) cùng nhóm bạn gốc Việt ở châu Âu sáng lập - đã biến ý tưởng ấy thành hoạt động thiết thực.

Trao giải cuộc thi “Nói món Việt cùng con 2021”.
Trao giải cuộc thi “Nói món Việt cùng con 2021”.

Năm 2021, cuộc thi đầu tiên "Nói món Việt cùng con" do Kênh Việt Happiness Station tổ chức đã được các gia đình và trẻ em gốc Việt sinh ra, lớn lên ở nước ngoài hưởng ứng nhiệt tình. Chỉ sau ba ngày phát động, hai chị em Tống Khánh Linh (15 tuổi) và Tống Mỹ Linh (12 tuổi) ở Australia đã gửi video đầu tiên giới thiệu bánh trôi nước - một sản phẩm được thực hiện trong bối cảnh Melbourne kéo dài phong tỏa vì Covid-19. Chị Nguyễn Thị Thanh Hương, mẹ của hai em, kể rằng các con tự làm kịch bản, soạn lời dẫn bằng tiếng Việt, mặc áo dài và hào hứng thực hiện clip - trải nghiệm khiến các em thêm yêu quê hương và tự hào về văn hoá Việt.

Ban tổ chức đã lựa chọn 19 video vào vòng chung khảo. Ở đó, tiếng Việt của trẻ em vẫn giữ giọng vùng miền, biểu cảm và chân thực - như lời Lynh Mai Moneyn (14 tuổi, ở Bỉ) khi nói về nỗi nhớ phở: “Lúc cháu ốm, mẹ cũng nấu phở cho ăn. Mẹ bảo phở tốt cho người ốm. Việc đầu tiên khi được về quê là cháu đi ăn phở. Cứ đợi để về Việt Nam ăn phở, cứ thèm lắm ạ!”.

Nhiều gia đình coi quá trình làm clip như một “tiết học tiếng Việt tại gia”: mẹ chuẩn bị nguyên liệu vừa nói chuyện với con, bố quay phim, con học từ vựng và mẫu câu mới. Ở Bỉ, hai anh em Zeno Hùng Anh Caroen (10 tuổi) và Ilias Hoàng Anh Caroen (7 tuổi) được mẹ hướng dẫn từng công đoạn gói bánh chưng, mỗi động tác lại trở thành một bài học tiếng Việt.

Ban giám khảo chấm điểm không chỉ theo tiêu chí ẩm thực mà còn ở giá trị ngôn ngữ và tình cảm gia đình. Kết quả cho thấy: một cuộc thi nhỏ, định dạng giản dị, có thể khơi dậy thói quen dùng tiếng mẹ đẻ nơi trẻ em và lan tỏa tinh thần giữ gìn văn hoá trong cộng đồng.

Từ cuộc thi ban đầu, đến nay, Kênh Việt Happiness Station đã mở rộng thành kênh podcast và video về văn hoá, văn học Việt Nam, với hơn 1,7 nghìn người theo dõi trên fanpage. Nhiều cuộc thi và dự án mới ra đời: “Du lịch cùng con 2022”, "Podcast của tôi - Chuyện của tôi 2023", "Tủ sách Việt trong nhà hàng Việt ở nước ngoài"… Kênh cũng duy trì nhiều chuyên mục: Tiếng Việt ở nước ngoài - Chuyện bây giờ mới kể; Chuyện mình xứ người; Ngỡ như mới hôm qua; Ối giời ơi; Nghe và ngẫm...

Chị Kiều Thị Bích Hương chia sẻ: “Ngay từ những podcast đầu tiên, chúng tôi đã xác định hướng đi là giữ gìn và nuôi dưỡng tiếng mẹ đẻ qua giọng đọc của người Việt, gốc Việt ở nhiều nước trên thế giới - khuyến khích cả trẻ em và dâu, rể nước ngoài cùng gieo trồng tình yêu tiếng Việt trên cánh đồng Kênh Việt Happiness Station”.

Nỗ lực miệt mài của hàng nghìn giáo viên không chuyên, tình nguyện viên kiều bào, những cha mẹ người Việt đã và đang góp phần gìn giữ, lan tỏa tiếng Việt cho các thế hệ người Việt Nam thứ hai, thứ ba sinh ra và lớn lên ở nước ngoài. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, tiếng Việt không thể đứng ngoài dòng chảy giao thoa ngôn ngữ. Nhưng họ chính là sợi dây, mỏ neo, sợi chỉ đỏ để tiếng Việt không bao giờ mất.

"Lớp học" tiếng Việt trong căn nhà nhỏ ở Yamagata
Ươm mầm tiếng Việt nơi xứ Hàn Ươm mầm tiếng Việt nơi xứ Hàn
Phan Anh
Nguồn:

Tin bài khác

Vinh danh 5 lao động Việt Nam tiêu biểu tại Hàn Quốc

Vinh danh 5 lao động Việt Nam tiêu biểu tại Hàn Quốc

Ngày Lao động Việt Nam tại Hàn Quốc năm 2026 vinh danh 5 lao động tiêu biểu tham gia Chương trình Cấp phép việc làm cho lao động nước ngoài (EPS), đồng thời tổ chức các hoạt động tư vấn chính sách, pháp luật và giao lưu văn hóa, thể thao dành cho người lao động Việt Nam.
Hương sắc Việt Nam giữa lòng Wellington

Hương sắc Việt Nam giữa lòng Wellington

Ngày 14/11, tại thủ đô Wellington (New Zealand), chương trình “Ngày Việt Nam tại New Zealand 2026” mang đến không gian văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc với ẩm thực, âm nhạc, áo dài và những hình ảnh quê hương, tạo dịp để cộng đồng người Việt gặp gỡ, gắn kết và giới thiệu văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế.
Khánh thành Trung tâm Việt Nam học tại Khon Kaen, Thái Lan

Khánh thành Trung tâm Việt Nam học tại Khon Kaen, Thái Lan

Ngày 14/11 tại tỉnh Khon Kaen (Đông Bắc Thái Lan), Trung tâm Việt Nam học chính thức được khánh thành, mở thêm không gian giảng dạy, tìm hiểu ngôn ngữ, văn hóa, lịch sử Việt Nam và kết nối thế hệ trẻ hai nước.
Cộng đồng người Việt tại Osaka (Nhật Bản) hội tụ trong Ngày hội Đại đoàn kết 2026

Cộng đồng người Việt tại Osaka (Nhật Bản) hội tụ trong Ngày hội Đại đoàn kết 2026

Từ ngày 14 - 15/11, Ngày hội Đại đoàn kết và Ngày Văn hóa Việt Nam 2026 diễn ra tại Osaka (Nhật Bản) với chuỗi hoạt động văn hóa, giáo dục, điện ảnh, nghệ thuật và quảng bá ẩm thực truyền thống. Chương trình do Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka chỉ đạo, phối hợp cùng các hội đoàn cộng đồng người Việt tổ chức.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...