Báo chí - chắp cánh đưa tiếng Việt bay xa

Tạo sức bật cho việc lan tỏa tiếng Việt

Tại Lễ tổng kết Ngày Tôn vinh tiếng Việt năm 2025 vào ngày 14/8, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài đánh giá cao sự hưởng ứng mạnh mẽ của các cơ quan báo chí trong triển khai Đề án Ngày Tôn vinh tiếng Việt. Các đơn vị đã tích cực đưa tin, xây dựng chuyên mục, sản xuất phóng sự và chương trình dạy tiếng Việt, góp phần nâng cao nhận thức và lan tỏa phong trào tới cộng đồng người Việt ở nước ngoài và công chúng trong nước.

Chỉ trong hơn một năm, TTXVN đã sản xuất hơn 800 tin bài đa ngữ, 400 ảnh thời sự, gần 80 video phản ánh phong trào tiếng Việt từ nhiều châu lục. Các tuyến tin bài bám sát hoạt động cộng đồng, chính sách hỗ trợ, hội đoàn kiều bào, lớp học, giáo viên kiều bào, các sáng kiến bảo tồn tiếng Việt của thế hệ trẻ.

VTV duy trì hệ thống các chương trình hỗ trợ người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế học tiếng Việt theo cách trực quan, dễ tiếp cận. Nguồn tư liệu phong phú, kết hợp kiến thức ngôn ngữ và văn hóa, giúp tiếng Việt lan tỏa tự nhiên qua hình ảnh, âm thanh và tương tác đời sống.

Chương trình "Chào Tiếng Việt" được phát trên VTV4 và các nền tảng số của Đài Truyền hình Việt Nam.

Nổi bật là chương trình “Chào tiếng Việt”, dạy tiếng Việt theo hình thức sinh động với hoạt cảnh, tình huống, bài hát, kể chuyện, đọc thơ, trò chơi, đồng dao… Mục "Đất nước học" giới thiệu văn hóa Việt qua các câu chuyện gợi mở. Không gian sáng tạo như những cuộc phiêu lưu hay bối cảnh gia đình gốc Việt ở nước ngoài giúp gia tăng trí tưởng tượng và hứng thú học tập. Chương trình phát sóng định kỳ 15 phút/tuần trên VTV4 và nền tảng số từ ngày 03/4/2023, với lịch phát sóng dày đặc, phù hợp với nhiều múi giờ trên thế giới.

Chương trình "Vui cùng tiếng Việt" tạo dấu ấn bằng các cuộc trò chuyện ngắn, giàu cảm xúc với nhân vật nước ngoài yêu tiếng Việt. Mỗi tập dài khoảng 15 phút, mở ra những câu chuyện chân thành về lý do gắn bó với tiếng Việt - từ một bản nhạc, niềm yêu thích văn hóa - lịch sử, một mối duyên cá nhân đến ấn tượng từ chuyến du lịch. Bên cạnh chia sẻ hành trình học tiếng Việt, chương trình còn đưa ra thử thách tiếng Việt thú vị, thu hút người xem trong và ngoài nước.

Các nền tảng số của VTV như VTVgo, YouTube cũng tích hợp nhiều nội dung học tiếng Việt, hình thành hệ sinh thái nội dung đa dạng, từ chương trình bài bản đến talkshow ngắn, giúp trẻ em và thanh thiếu niên người Việt ở nước ngoài tiếp cận tiếng Việt thuận tiện hơn.

Trong khi đó, VOV phát huy thế mạnh âm thanh để tuyên truyền, hướng dẫn dạy và học tiếng Việt. Trên kênh VOV5, chuyên mục "Dạy tiếng Việt" cùng hệ thống bản tin đa ngữ nhiều năm qua đã trở thành nguồn thông tin bền bỉ, hỗ trợ giáo viên, phụ huynh và hội đoàn cập nhật phương pháp giảng dạy, tài liệu, đồng thời tiếp sức tinh thần cho cộng đồng.

Nhiều cơ quan báo chí và nền tảng truyền thông khác duy trì tuyên truyền thường xuyên về chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đối với công tác đại đoàn kết, gìn giữ văn hóa và tiếng Việt. Phóng sự, phỏng vấn, chuyên đề… phản ánh sinh động hoạt động của hàng trăm lớp học tiếng Việt, các sự kiện văn hóa, lễ hội và nỗ lực học tập của cộng đồng Việt toàn cầu.

Tạp chí Thời đại cũng đóng góp mảng nội dung giàu tính nhân văn và chiều sâu qua tiểu mục "Học Tiếng Việt" và các chuyên đề tôn vinh tiếng Việt. Gần đây, chuyên đề "Tiếng Việt yêu thương" giới thiệu các hoạt động phong phú, ý nghĩa của Ngày Tôn vinh tiếng Việt; khắc họa chân dung cá nhân, hội đoàn tiêu biểu; lan tỏa mô hình, phương pháp học tiếng Việt hiệu quả; đồng thời khuyến khích sử dụng tiếng Việt trong gia đình, trường học và cộng đồng, góp phần gắn kết các thế hệ người Việt ở nước ngoài.

Tạo đồng thuận xã hội cho chính sách tôn vinh tiếng Việt

Khi mở rộng không gian phản ánh việc dạy và học tiếng Việt ở nước ngoài, báo chí không chỉ cung cấp thông tin mà còn tạo ra nhận thức chung trong xã hội về tầm quan trọng của việc duy trì tiếng Việt, từ đó thúc đẩy sự đồng thuận và ủng hộ các chính sách hỗ trợ. Nhờ những câu chuyện người thật - việc thật được phản ánh liên tục, công chúng trong nước nhận ra hành trình giữ tiếng Việt là một quá trình bền bỉ, đòi hỏi sự phối hợp giữa gia đình, hội đoàn, nhà trường, cộng đồng và Nhà nước, chứ không chỉ là các hoạt động mang tính biểu trưng. Nhận thức này góp phần nuôi dưỡng sự đồng cảm, khích lệ tinh thần hướng về cội nguồn và làm sâu sắc thêm tình cảm của người Việt trong nước đối với kiều bào.

Chuyên đề "Tiếng Việt yêu thương" trên tạp chí Thời đại.

Vai trò của báo chí không dừng lại ở việc mô tả. Thông qua việc phản ánh kịp thời nhu cầu thực tế của cộng đồng - như thiếu giáo viên, cần giáo trình phù hợp độ tuổi, nhu cầu học trực tuyến hay mong muốn kết nối hội đoàn - báo chí trở thành kênh thông tin quan trọng giúp cơ quan chức năng định hình chính sách. Từ những ghi nhận này, nhiều giải pháp thiết thực đã được triển khai: gửi sách giáo khoa tiếng Việt ra nước ngoài, bồi dưỡng trực tuyến cho giáo viên kiều bào, hỗ trợ cơ sở vật chất và kết nối các mô hình học tiếng Việt giữa trong nước và cộng đồng. Nhờ đó, báo chí góp phần hình thành hệ sinh thái hỗ trợ tiếng Việt bền vững.

Trong bối cảnh thế hệ trẻ Việt kiều tiếp nhận thông tin chủ yếu qua môi trường số, báo chí đã chủ động chuyển đổi: sản xuất video ngắn giới thiệu nét đẹp tiếng Việt, clip hướng dẫn giao tiếp cơ bản, podcast kể chuyện văn hóa, infographic đa ngữ… Những sản phẩm này giúp tiếng Việt trở nên gần gũi, sinh động và dễ tiếp cận, đặc biệt với trẻ em và thanh niên - nhóm quyết định tương lai tiếng Việt trong cộng đồng. Nhờ vậy, hoạt động Tôn vinh tiếng Việt không chỉ hiện diện trên mặt báo mà còn lan tỏa sâu rộng vào đời sống số của cộng đồng người Việt toàn cầu.

Phát biểu tại lễ tổng kết Ngày Tôn vinh tiếng Việt năm 2025, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức về ý nghĩa của tiếng Việt đối với cộng đồng, sử dụng đồng bộ các kênh truyền thông chính thống và mạng xã hội để lan tỏa thông điệp "tiếng Việt - sợi dây gắn kết cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài".

Trong thời gian tới, với sự phối hợp giữa báo chí - truyền thông, các bộ ngành và cộng đồng người Việt ở nước ngoài, tiếng Việt sẽ tiếp tục được gìn giữ và truyền lại, trở thành điểm tựa văn hóa bền vững cho cộng đồng người Việt toàn cầu.

Sáng kiến, đề xuất nhằm giữ gìn “tiếng mẹ thân thương” cho trẻ gốc Việt tại Nhật

Giữ tiếng Việt để nói với con bằng ngôn ngữ trọn vẹn nhất