Thấy gì từ những thay đổi trong chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN?

Điểm tựa an sinh quan trọng

Mỗi ngày, hàng chục triệu người lao động trên cả nước làm việc trong các nhà máy, công trường, xưởng sản xuất hay những ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động. Chỉ một sơ suất nhỏ trong quá trình lao động cũng có thể dẫn đến tai nạn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thu nhập, thậm chí tính mạng của người lao động.

Theo báo cáo của Bộ Nội vụ, tổng chi phí cho TNLĐ và thiệt hại tài sản năm 2025 là hơn 14.068 tỷ đồng. Trong đó, thiệt hại tài sản là hơn 25 tỷ đồng và hơn 126.220 ngày công. Các ngành có nhiều TNLĐ chết người là xây dựng, dệt may, da giày, điện, khai khoáng. Những địa phương có nhiều tai nạn lao động là Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Quảng Ninh, Hải Phòng và Lào Cai.

Trong bối cảnh đó, chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN) đang ngày càng thể hiện vai trò là điểm tựa an sinh quan trọng, giúp người lao động trong lúc không may gặp rủi ro.

Chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN luôn là điểm sáng trogn con mắt nhà đầu tư nước ngoài

Đơn cử là trường hợp anh N.M.T tại Thái Nguyên. Anh T là công nhân bộ phận gia công cơ khí tại một nhà máy điện phân, không may bị đột quỵ trong quá trình làm việc. Nhờ sự hỗ trợ của doanh nghiệp và quỹ bảo hiểm, anh T được hưởng trợ cấp và đỡ gánh nặng về chi phí điều trị, yên tâm phục hồi.

Thực tế, những trường hợp như trên không hiếm, cho thấy ý nghĩa thiết thực của chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN đối với người lao động. Đây không chỉ là khoản hỗ trợ về kinh tế mà còn là sự chia sẻ kịp thời, giúp người lao động có cơ hội phục hồi và ổn định cuộc sống sau biến cố.

Theo quy định, người lao động suy giảm từ 5 - 30% khả năng lao động được hưởng trợ cấp một lần, từ 31% trở lên được hưởng trợ cấp hằng tháng. Trường hợp suy giảm từ 81% trở lên và thuộc diện đặc biệt còn được hưởng thêm trợ cấp phục vụ. Ngoài ra, người lao động còn được hưởng bảo hiểm y tế trong thời gian nhận trợ cấp.

Những năm gần đây, chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN được triển khai theo hướng toàn diện hơn, không chỉ tập trung giải quyết hậu quả mà còn chú trọng phòng ngừa rủi ro. Việc đẩy mạnh chi trả không dùng tiền mặt cũng góp phần nâng cao tính minh bạch, tiện lợi và hiện đại hóa hoạt động bảo hiểm.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, trong năm 2025, cả nước đã giải quyết hưởng mới trợ cấp TNLĐ-BNN hằng tháng cho 2.099 người, tăng nhẹ so với năm trước. Số người hưởng trợ cấp một lần là 5.019 người. Ngoài ra, Quỹ bảo hiểm TNLĐ-BNN còn dành kinh phí hỗ trợ các hoạt động phòng ngừa, phục hồi sức khỏe và chuyển đổi nghề nghiệp cho người lao động sau tai nạn.

An toàn - thước đo quan trọng của thị trường lao động bền vững

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, song tình hình tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp hiện vẫn còn diễn biến phức tạp, đặc biệt với lao động khu vực phi chính thức.

Theo Bộ Nội vụ, năm 2025 cả nước xảy ra hơn 7.000 vụ tai nạn lao động, làm trên 7.100 người bị nạn, trong đó có 658 người tử vong. Tổng thiệt hại do tai nạn lao động gây ra ước tính hơn 14.000 tỷ đồng, bao gồm chi phí y tế, bồi thường, thiệt hại tài sản và gián đoạn sản xuất.

Bà Chu Thị Hạnh, Phó Cục trưởng Cục Việc làm thuộc Bộ Nội vụ cho hay, tai nạn lao động trong khu vực phi chính thức vẫn chiếm tỷ lệ lớn nhưng chưa được thống kê đầy đủ. Đây là nhóm lao động dễ bị tổn thương do phần lớn không tham gia bảo hiểm xã hội. Khi rủi ro xảy ra, họ phải tự chi trả chi phí điều trị và sinh hoạt, dễ rơi vào hoàn cảnh khó khăn kéo dài.

Theo thống kê của các địa phương, trong năm 2025, cả nước xảy ra 146 vụ tai nạn lao động chết người trong khu vực người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động, tăng 6 vụ so với năm trước. Số người tử vong là 150 người, tăng 7 người; số người bị thương nặng là 1.779 người, tăng 89 người so với năm 2024.

Ngoài ra, theo đánh giá của cơ quan bảo hiểm xã hội, bên cạnh nhiều doanh nghiệp thực hiện tốt chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN, vẫn còn tình trạng người sử dụng lao động chậm trễ hoặc né tránh việc lập hồ sơ hưởng chế độ cho người lao động bị tai nạn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi hợp pháp của người lao động, khiến quá trình tiếp cận chế độ hỗ trợ bị kéo dài.

Để khắc phục tình trạng này, cơ quan bảo hiểm xã hội các địa phương đã tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện chính sách tại doanh nghiệp; đồng thời yêu cầu người sử dụng lao động chú trọng hơn đến công tác phòng ngừa tai nạn lao động.

Các chuyên gia cũng cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan đến an toàn, vệ sinh lao động và bảo hiểm TNLĐ-BNN theo hướng đồng bộ hơn với Bộ luật Lao động và Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi. Song song với đó là tăng cường kết nối dữ liệu giữa cơ quan bảo hiểm xã hội, ngành y tế và các cơ quan quản lý để rút ngắn thời gian giải quyết chế độ cho người lao động.

Có thể thấy, một thị trường lao động phát triển bền vững không chỉ được đo bằng năng suất hay tốc độ tăng trưởng, mà còn ở mức độ an toàn và sự bảo vệ dành cho người lao động. Trong bức tranh đó, bảo hiểm TNLĐ-BNN tiếp tục giữ vai trò là “lưới an sinh” quan trọng, giúp người lao động có thêm chỗ dựa để vượt qua những bất trắc trong cuộc sống và yên tâm gắn bó với công việc.

Người lao động tự tin khi chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN được Nhà nước quan tâm Theo đánh giá của một số tổ chức phi chính phủ, trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng mở rộng, đi kèm với đó là những rủi ro tiềm ẩn về tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp (TNLĐ-BNN), chính sách bảo hiểm TNLĐ-BNN đang dần khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội.

Chính sách bảo hiểm TNLĐ là nguyên nhân tích cực khiến DN nước ngoài vào Việt Nam đầu tư Chính sách bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp (TNLĐ, BNN) đang ngày càng khẳng định vai trò như một bệ đỡ an sinh quan trọng, vừa bảo vệ người lao động, vừa góp phần ổn định thị trường lao động.