Mua hàng qua livestream: Tiện lợi nhưng đừng bỏ quên quyền lợi của mình

Những năm gần đây, livestream bán hàng trở thành một phần quen thuộc của đời sống tiêu dùng. Từ các nền tảng mạng xã hội đến sàn thương mại điện tử, hàng nghìn phiên phát trực tiếp diễn ra mỗi ngày, thu hút lượng lớn người xem.

Không khó để bắt gặp những lời giới thiệu hấp dẫn như: “sản phẩm được người tiêu dùng bình chọn”, “đạt chứng nhận chất lượng”, “được khảo sát và đánh giá cao trên thị trường”, “được trao giải thưởng uy tín”… Những thông tin này thường được người bán sử dụng nhằm tăng mức độ tin cậy đối với sản phẩm.

Đối với nhiều người tiêu dùng, đặc biệt là người cao tuổi hoặc những người ít có điều kiện tìm hiểu sâu về sản phẩm, các thông tin đó có sức thuyết phục rất lớn. Khi thấy một sản phẩm được giới thiệu là đã được chứng nhận hoặc được khảo sát thị trường, nhiều người mặc nhiên cho rằng sản phẩm đó chắc chắn đáng tin cậy.

Tuy nhiên, điều đáng nói là không phải ai cũng đặt câu hỏi: Chứng nhận do cơ quan nào cấp? Khảo sát được thực hiện khi nào? Và có còn giá trị hay không?

Chỉ cần vài phút theo dõi livestream và vài thao tác trên điện thoại, người tiêu dùng có thể đặt mua từ mỹ phẩm, thực phẩm chức năng đến đồ gia dụng. (Ảnh minh họa từ Internet).

Một dòng thông tin nhỏ giúp tránh nhiều rủi ro

Trên thực tế, không ít tranh chấp phát sinh từ việc người tiêu dùng tin tưởng vào những nội dung quảng cáo nhưng sau đó phát hiện sản phẩm thực tế không giống như kỳ vọng.

Có trường hợp người bán giới thiệu sản phẩm đã được khảo sát và đánh giá cao trên thị trường nhưng không nêu rõ cuộc khảo sát được thực hiện bởi đơn vị nào. Có trường hợp quảng cáo sản phẩm đạt chứng nhận chất lượng nhưng người tiêu dùng không biết chứng nhận đó được cấp từ khi nào, còn hiệu lực hay không hoặc có liên quan trực tiếp đến sản phẩm đang được bán hay không.

Từ ngày 5/7/2026, Thông tư 12/2026/TT-BVHTTDL chính thức có hiệu lực. Tại điều 3 của Thông tư này quy định rõ: Trên sản phẩm quảng cáo phải thể hiện rõ ràng, chính xác tên tài liệu, số ký hiệu và thời gian công bố kết quả khảo sát thị trường hoặc thời gian cấp giấy chứng nhận. Dưới góc độ bảo vệ người tiêu dùng, đây lại là một thay đổi rất đáng chú ý.

Trong bối cảnh hiện nay, các quy định mới về minh bạch hóa thông tin quảng cáo không chỉ đặt thêm trách nhiệm cho người bán mà còn trao cho người tiêu dùng một công cụ quan trọng để tự bảo vệ quyền lợi của mình và người thân.

Khi một quảng cáo viện dẫn kết quả khảo sát thị trường, người xem giờ đây có thêm căn cứ để biết cuộc khảo sát đó là gì, được công bố vào thời điểm nào và dựa trên tài liệu nào. Khi quảng cáo nhắc tới giấy chứng nhận, người tiêu dùng cũng có thể biết giấy chứng nhận được cấp khi nào thay vì chỉ tiếp nhận thông tin một cách chung chung.

Điều này giúp hạn chế tình trạng sử dụng những thông tin thiếu căn cứ hoặc cố tình tạo ra sự nhầm lẫn cho người mua.

Trong môi trường livestream, nơi người xem thường đưa ra quyết định rất nhanh, những thông tin như tên tài liệu, số ký hiệu hay thời gian cấp giấy chứng nhận có thể không phải là nội dung nổi bật nhất. Thế nhưng, đó lại là những chi tiết quan trọng giúp xác định mức độ đáng tin cậy của quảng cáo.

Một sản phẩm được giới thiệu là đạt chứng nhận chất lượng từ nhiều năm trước chưa chắc phản ánh đúng chất lượng hiện tại. Một cuộc khảo sát thị trường được thực hiện cách đây nhiều năm cũng có thể không còn phù hợp với bối cảnh hiện nay.

Bởi vậy, việc công khai các thông tin này không chỉ giúp tăng tính minh bạch mà còn giúp người tiêu dùng có cơ sở để đánh giá sản phẩm một cách khách quan hơn trước khi quyết định mua hàng.

Người tiêu dùng cần kiểm chứng, xác thực thông tin trước khi mua hàng để bảo vệ quyền lợi cho chính mình. (Ảnh minh họa từ Internet).

Đừng chỉ xem giá và ưu đãi, hãy học cách kiểm chứng thông tin

Trong thời đại số, kỹ năng quan trọng không chỉ là biết mua hàng trực tuyến mà còn phải biết kiểm chứng thông tin quảng cáo.

Khi theo dõi một buổi livestream, phần lớn người xem thường chú ý đến giá bán, chương trình giảm giá hoặc quà tặng đi kèm. Trong khi đó, những thông tin liên quan đến tài liệu khảo sát, giấy chứng nhận hoặc căn cứ quảng cáo lại ít được quan tâm.

Đây chính là điểm mà người tiêu dùng cần thay đổi. Khi thấy một sản phẩm được quảng cáo là dựa trên kết quả khảo sát thị trường, người mua nên dành vài phút để tìm hiểu xem cuộc khảo sát đó là gì. Tên tài liệu được công bố ra sao? Số ký hiệu của tài liệu là gì? Thời điểm công bố có còn phù hợp hay không?

Tương tự, nếu người bán giới thiệu sản phẩm đạt chứng nhận chất lượng hoặc chứng nhận uy tín, người tiêu dùng cũng nên chú ý tới thời gian cấp giấy chứng nhận. Một giấy chứng nhận được cấp gần đây sẽ có giá trị tham khảo khác với một giấy chứng nhận đã được cấp từ nhiều năm trước.

Việc kiểm tra những thông tin này hiện nay không còn quá khó khăn khi phần lớn dữ liệu đều có thể được tra cứu thông qua internet hoặc trang thông tin điện tử của các cơ quan, tổ chức liên quan.

Bên cạnh đó, người tiêu dùng cũng cần tập thói quen lưu giữ các bằng chứng giao dịch. Việc chụp màn hình livestream, lưu hình ảnh quảng cáo, lưu hóa đơn điện tử hoặc lịch sử trao đổi với người bán có thể giúp bảo vệ quyền lợi của mình khi phát sinh tranh chấp.

Đối với những sản phẩm liên quan đến sức khỏe như thực phẩm chức năng, mỹ phẩm, sản phẩm giảm cân hoặc thiết bị chăm sóc sức khỏe, việc kiểm chứng thông tin càng trở nên cần thiết. Người mua không nên chỉ dựa vào lời giới thiệu của người bán hoặc các bình luận xuất hiện trong phiên livestream.

Một khía cạnh khác cũng rất đáng lưu ý là việc chia sẻ kỹ năng này cho người thân trong gia đình. Hiện nay, người cao tuổi là một trong những nhóm thường xuyên tiếp cận các buổi livestream bán hàng nhưng lại dễ bị tác động bởi những thông tin quảng cáo mang tính cảm xúc.

Chỉ cần hướng dẫn cha mẹ hoặc người thân chú ý đến những nội dung như tên tài liệu khảo sát, số ký hiệu, thời gian công bố kết quả khảo sát thị trường hoặc thời gian cấp giấy chứng nhận xuất hiện trong quảng cáo, người tiêu dùng đã góp phần giúp gia đình mình tránh được nhiều rủi ro không đáng có.

Livestream bán hàng là xu hướng tất yếu của thương mại điện tử và sẽ tiếp tục phát triển trong thời gian tới. Tuy nhiên, sự tiện lợi không đồng nghĩa với việc người tiêu dùng có thể bỏ qua các bước kiểm chứng thông tin. Trong bối cảnh các quy định về quảng cáo ngày càng đề cao tính minh bạch, người tiêu dùng cũng cần trở thành những người mua sắm thông minh hơn.

Một cú nhấp chuột có thể hoàn tất đơn hàng chỉ trong vài giây. Nhưng dành thêm vài phút để kiểm tra những thông tin như tên tài liệu, số ký hiệu, thời gian công bố kết quả khảo sát hoặc thời gian cấp giấy chứng nhận có thể giúp người mua tránh được những rủi ro kéo dài hơn rất nhiều. Đó cũng chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ quyền lợi của bản thân và những người thân yêu trong gia đình.

Bà lão 60 nuột nà khoe dáng trong quảng cáo áo tắm và bí quyết giữ gìn thanh xuân “rẻ như không”

Quảng cáo AI, review ảo và những chiếc “bẫy” người tiêu dùng khó nhận ra