Khép lại "vùng xám" quảng cáo của người có ảnh hưởng trên mạng xã hội

Từ "vùng xám" trách nhiệm đến chế tài pháp lý rõ ràng

Trong nhiều năm qua, hoạt động quảng cáo của người có ảnh hưởng (KOLs/ Influencers) trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook, YouTube được ví như một "vùng xám" về mặt quản lý. Thực trạng các ngôi sao, người sáng tạo nội dung nhận tiền quảng cáo ồ ạt, tiếp tay cho thực phẩm chức năng kém chất lượng, mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, hay thổi phồng công dụng sản phẩm đã gây ra không ít hệ lụy cho xã hội. Khi có sự cố xảy ra, người tiêu dùng gánh chịu hậu quả, doanh nghiệp bị xử phạt, còn người có ảnh hưởng thường chỉ cần xóa bài viết hoặc đưa ra một lời xin lỗi chung chung là có thể "vô can".

Tuy nhiên, kịch bản né tránh trách nhiệm này sẽ không thể tiếp diễn. Luật số 75/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo đã bổ sung hẳn một điều khoản hoàn toàn mới – Điều 15A, quy định chi tiết và trực diện về quyền, nghĩa vụ riêng biệt của người chuyển tải sản phẩm quảng cáo là người có ảnh hưởng.

Hoa hậu Thùy Tiên, Tiktoker Hằng Du Mục, Quang Linh Vlog quảng cáo thổi phồng công dụng của kẹo rau Kera khiến người dân nhầm tưởng. (Ảnh: Báo Văn hóa)

Đặc biệt, Nghị định số 87/2026/NĐ-CP của Chính phủ: Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hoá và quảng cáo chính thức có hiệu lực, thiết lập khung pháp lý riêng đối với nhóm người có ảnh hưởng (KOLs/Influencers) – lực lượng ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động quảng bá sản phẩm, dịch vụ trên nền tảng số.

Theo quy định mới, các KOLs/Influencers hoặc bất kỳ cá nhân nào tham gia quảng cáo sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ khi chưa trực tiếp sử dụng hoặc chưa hiểu rõ bản chất, thông tin của sản phẩm sẽ bị xử phạt từ 80 đến 100 triệu đồng. Đây được đánh giá là mức xử phạt cao đối với cá nhân trong lĩnh vực quảng cáo, phản ánh yêu cầu tăng cường tính trung thực và trách nhiệm trong hoạt động giới thiệu sản phẩm tới công chúng.

Không chỉ dừng ở xử phạt tài chính, Nghị định 87/2026 còn quy định các biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc. Theo đó, cá nhân vi phạm có thể bị yêu cầu xin lỗi công khai, đồng thời phải nộp lại toàn bộ khoản thu lợi bất hợp pháp từ hoạt động quảng cáo sai phạm. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng quảng cáo thiếu kiểm chứng để trục lợi, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người tiêu dùng.

Một nội dung quan trọng khác là yêu cầu minh bạch trong hoạt động quảng cáo. Nghị định quy định mức phạt từ 60 đến 80 triệu đồng đối với hành vi không thông báo rõ ràng về nội dung quảng cáo trước và trong quá trình thực hiện. Điều này đồng nghĩa, các video, bài đăng có yếu tố quảng cáo phải được gắn nhãn hoặc thông báo ngay từ đầu để người xem nhận biết, tránh gây nhầm lẫn giữa nội dung chia sẻ cá nhân và nội dung thương mại.

Bên cạnh đó, trách nhiệm kiểm chứng thông tin sản phẩm cũng được đặt ra với mức xử phạt từ 40 đến 60 triệu đồng. Người có ảnh hưởng phải chủ động xác minh các tài liệu, thông tin liên quan đến sản phẩm, dịch vụ trước khi giới thiệu tới công chúng. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng lan truyền thông tin sai lệch, đặc biệt trong bối cảnh mạng xã hội có tốc độ lan tỏa nhanh và tác động rộng.

Điểm đáng chú ý của Nghị định 87/2026 còn nằm ở cơ chế xử lý hậu quả toàn diện. Ngoài các hình thức xử phạt và khắc phục nêu trên, cá nhân vi phạm có thể bị yêu cầu thu hồi sản phẩm đã quảng cáo, dừng cung cấp dịch vụ liên quan và hoàn trả toàn bộ lợi nhuận thu được từ hoạt động quảng cáo vi phạm.

Bước ngoặt "thanh lọc", kiểm soát

Luật số 75/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quảng cáo và Nghị định số 87/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo không chỉ là cơ sở để xử lý các hành vi vi phạm, mà còn góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý cho hoạt động quảng cáo trên môi trường số. Các quy định mới hướng tới việc nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm của các chủ thể tham gia quảng cáo, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng và xây dựng môi trường truyền thông lành mạnh, chuyên nghiệp.

Những quy định mới được kỳ vọng sẽ tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ trong hoạt động quảng cáo của người có ảnh hưởng trên môi trường số. Các KOLs/ Influencers sẽ phải thay đổi từ cách làm mang tính tự phát sang chuyên nghiệp hơn, chú trọng kiểm chứng thông tin và nâng cao trách nhiệm đối với từng nội dung quảng bá đến công chúng. Trong bối cảnh sức ảnh hưởng trên mạng xã hội ngày càng lớn, trách nhiệm xã hội và trách nhiệm pháp lý của những người sở hữu lượng người theo dõi đông đảo cũng được đặt ra ở mức cao hơn.

Việc hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường chế tài xử lý không chỉ góp phần ngăn chặn tình trạng quảng cáo sai sự thật, quảng cáo sản phẩm kém chất lượng, mà còn thúc đẩy sự minh bạch trong hoạt động tiếp thị số. Qua đó, môi trường quảng cáo trực tuyến được kỳ vọng sẽ phát triển lành mạnh hơn, đồng thời bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng trước sự bùng nổ của các hình thức quảng cáo trên nền tảng số.

Người có ảnh hưởng trên mạng xã hội bị "soi" vì quảng cáo trá hình

Người dân cần cẩn trọng khi mua sản phẩm được quảng cáo có công năng diệt Covid-19