Công nghiệp hỗ trợ là nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia

Cần xác định khâu đột phá phù hợp

Hội thảo có sự tham dự của Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị; Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng; Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương, cùng gần 400 đại biểu là đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương, chuyên gia, doanh nghiệp, tố chức quốc tế...

Hội thảo tập trung đánh giá thực trạng, nhận diện những điểm nghẽn và đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá nhằm thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ phát triển, góp phần xây dựng nền công nghiệp quốc gia hiện đại, tự chủ và có sức cạnh tranh cao.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương nhấn mạnh sự chuyển mình mạnh mẽ của tỉnh trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chủ động tham gia chuỗi cung ứng trong nước, khu vực.

Theo ông Dương, Phú Thọ nằm ở vị trí cửa ngõ trung du – miền núi kết nối Đồng bằng sông Hồng với các tỉnh Tây Bắc; hệ thống giao thông từng bước đồng bộ; quỹ đất công nghiệp còn dư địa… Do đó, tỉnh có nền tảng ban đầu để tham gia mạnh mẽ vào phát triển công nghiệp hỗ trợ, nhất là cơ khí chế tạo, linh kiện điện tử và các ngành công nghệ cao.

Ông Phạm Đại Dương, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ. (Ảnh: PV).

Ông Dương cũng cho hay thời gian qua Trung ương đã ban hành nhiều chính sách liên quan đến phát triển kinh tế cũng như công nghệ chiến lược. “Vấn đề đặt ra là làm thế nào tạo được sự giao thoa giữa các chủ trương, chính sách này để hình thành một hệ sinh thái công nghiệp hỗ trợ, tối ưu hóa nguồn lực và tạo tác động cộng hưởng trong quá trình thực hiện”, ông Dương nói.

Lãnh đạo Phú Thọ cũng đề cập đến việc tổ chức không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo ông, mỗi tỉnh, thành phố có những tiềm năng, lợi thế và động lực tăng trưởng mới. Do đó, các địa phương có lợi thế phát triển công nghiệp hỗ trợ, trong đó có Phú Thọ, cần xác định lĩnh vực và khâu đột phá phù hợp, đồng thời tăng cường liên kết để tạo hiệu ứng lan tỏa trong vùng và cả nước.

Cũng tại hội thảo, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh, trong yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, công nghiệp hỗ trợ không phải là bộ phận thứ yếu mà là một trong những nền tảng hình thành năng lực công nghiệp quốc gia.

“Một nền công nghiệp mạnh không chỉ được đo bằng quy mô sản xuất và xuất khẩu sản phẩm cuối cùng mà quan trọng hơn là khả năng làm chủ vật liệu, linh kiện, thiết bị, công nghệ, thiết kế, tiêu chuẩn, dịch vụ kỹ thuật và các khâu có giá trị gia tăng cao”, ông Nghị nói.

Cho rằng công nghiệp hỗ trợ vẫn là khâu yếu, đặc biệt năng lực của doanh nghiệp Việt Nam tại những tầng có giá trị gia tăng cao vẫn còn hạn chế, ông Nghị nhìn nhận rằng nếu chỉ tiếp tục tăng số lượng doanh nghiệp, mở rộng danh mục sản phẩm hoặc đơn thuần nâng tỷ lệ nội địa hóa thì chưa đủ. Điều quan trọng hơn là phải xác định giá trị nào được tạo ra trong nước, công nghệ nào được làm chủ, doanh nghiệp Việt Nam đang đứng ở đâu và có thể tiến lên tầng nào của chuỗi giá trị. Đây là yêu cầu chuyển từ “nội địa hóa sản phẩm” sang “nội địa hóa giá trị và năng lực”.

Chuyển trọng tâm từ “có sản phẩm” sang “có năng lực”

Do đó, ông Nguyễn Thanh Nghị đề nghị chuyển trọng tâm từ “có sản phẩm” sang “có năng lực”; lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ sinh thái phát triển công nghiệp hỗ trợ; chuyển từ hỗ trợ theo danh mục sang hỗ trợ theo chuỗi, theo đơn hàng và kết quả đầu ra; thu hút FDI cần chuyển mạnh theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức lan tỏa; xây dựng hạ tầng công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật dùng chung đáp ứng chuẩn quốc tế…

“Mục tiêu cuối cùng là hình thành hệ thống doanh nghiệp Việt Nam có năng lực thực chất, làm chủ ngày càng nhiều công đoạn có giá trị cao, từng bước trở thành nhà cung ứng chiến lược, nhà cung ứng cấp 1 và nhà tích hợp hệ thống”, ông Nghị nêu.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đang đứng trước “hai nhịp” phải thực hiện đồng thời. Một mặt là khắc phục những yếu kém, hoàn thành phần còn dở dang của quá trình công nghiệp hóa truyền thống. Mặt khác là không để các ngành mới như bán dẫn, AI, robot, pin, năng lượng mới, hàng không vũ trụ đi vào “vết xe cũ” - có sản phẩm cuối cùng nhưng nhập gần như toàn bộ linh kiện, vật liệu.

Theo đó, cách tiếp cận mới phải được đo bằng những mục tiêu cụ thể. Đến năm 2030, một số ngành công nghiệp chủ lực đặt mục tiêu tỉ lệ nội địa hóa bình quân 40-45%, trong đó điện tử 25-30%, cơ khí chế tạo 40%, ô tô 22-30%, công nghiệp công nghệ cao 15%. Đến năm 2035, tỉ lệ nội địa hóa tiếp tục được nâng lên, trong đó cơ khí chế tạo đạt 50%, dệt may 70%. Doanh nghiệp Việt Nam chủ động được các khâu nghiên cứu, thiết kế, chế tạo…

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh: “Không có quốc gia nào trở thành nước công nghiệp phát triển chỉ bằng lắp ráp”. Chính phủ sẽ chỉ đạo quyết liệt theo tinh thần “việc đã nói thì phải làm, việc đã giao thì phải có địa chỉ, có thời hạn và có kết quả đo đếm được”, thúc đẩy công nghiệp hỗ trợ có bước phát triển mới, đóng góp vào năng lực tự chủ và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Phú Thọ và Luông Nậm Thà tăng cường hợp tác địa phương Ngày 9/6, Đoàn công tác tỉnh Luông Nậm Thà, nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào do Thượng tướng Khăm Kình Phủi Lả Mạ Ny Vông, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh làm Trưởng đoàn đã đến thăm và làm việc tại tỉnh Phú Thọ.

Meiko Nhật Bản khởi công nhà máy sản xuất vi mạch điện tử trị giá 500 triệu USD tại Phú Thọ Ngày 12/6, tại xã Thịnh Minh, Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ phối hợp Tập đoàn Meiko (Nhật Bản) tổ chức Lễ khởi công dự án nhà máy sản xuất, chế tạo vi mạch điện tử Meiko Yên Quang tại Khu công nghiệp Yên Quang.