Đưa bản sắc địa phương thành "thương hiệu" đối ngoại

Bà Trần Thị Phương, Phó Chủ tịch Thường trực Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội. (Ảnh: Đinh Hòa)

Khi văn hóa trở thành “ngôn ngữ” đối ngoại

Trong bối cảnh các địa phương ngày càng chủ động hội nhập quốc tế, sức hấp dẫn không chỉ đến từ tiềm năng kinh tế hay những dự án hợp tác quy mô lớn. Nhiều nơi trên thế giới đã lựa chọn văn hóa, lịch sử và bản sắc địa phương như một “ngôn ngữ chung” để tạo dựng niềm tin, khơi gợi sự đồng cảm và mở rộng quan hệ với bạn bè quốc tế. Đối ngoại nhân dân cũng vì thế không còn dừng ở việc tổ chức các hoạt động giao lưu, mà hướng tới kể những câu chuyện chân thực về vùng đất và con người.

Từ thực tiễn hoạt động, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội cũng lựa chọn cách tiếp cận này. Thay vì xây dựng những chương trình mang tính khuôn mẫu, Hà Nội lấy chính những giá trị làm nên bản sắc của Thủ đô làm điểm nhấn trong hoạt động đối ngoại nhân dân. Danh hiệu “Thành phố vì hòa bình”, bề dày văn hiến, hệ thống di sản, làng nghề truyền thống và không gian văn hóa đặc trưng trở thành những “đại sứ” quảng bá hình ảnh Hà Nội đến với bạn bè quốc tế.

Những chương trình như Giao lưu nghệ thuật quốc tế Chào năm mới, Du xuân hữu nghị, Giao lưu “Sắc màu văn hóa ASEAN” hay Hành trình xe đạp hữu nghị vì Hà Nội xanh... được thiết kế theo hướng tăng cường trải nghiệm thực tế. Hình ảnh các đại sứ, nhà ngoại giao và đại diện các tổ chức quốc tế trực tiếp làm gốm Bát Tràng, dệt lụa Vạn Phúc hay khám phá các giá trị văn hóa truyền thống đã góp phần tạo nên những câu chuyện đối ngoại sinh động, dễ lan tỏa và giàu sức thuyết phục hơn nhiều so với những lời giới thiệu thông thường.

Mỗi địa phương đều sở hữu những lợi thế riêng về lịch sử, văn hóa, cảnh quan hoặc làng nghề truyền thống. Khi biết khai thác hiệu quả những giá trị ấy trong hoạt động đối ngoại nhân dân, bản sắc địa phương không chỉ trở thành dấu ấn nhận diện mà còn mở ra cơ hội kết nối, tăng cường hiểu biết và tạo nền tảng cho các quan hệ hợp tác lâu dài.

Chương trình Giao lưu hữu nghị “Sắc màu văn hóa ASEAN năm 2026” do Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội phối hợp với Đại sứ quán Philippines và Đại sứ quán các nước ASEAN tại Việt Nam tổ chức, ngày 19/8 tại Hà Nội. (Ảnh: Đinh Hòa)

Từ dấu ấn văn hóa đến cơ hội hợp tác

Nếu bản sắc địa phương là “điểm chạm” đầu tiên với bạn bè quốc tế, thì mục tiêu cuối cùng của đối ngoại nhân dân vẫn là tạo ra những giá trị thiết thực cho sự phát triển. Đây cũng là chuyển biến đáng chú ý trong cách làm của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội những năm gần đây: từ các hoạt động giao lưu mang tính đơn lẻ sang cách tiếp cận đa mục tiêu, gắn kết chặt chẽ giữa đối ngoại nhân dân với phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Theo đó, nhiều hoạt động đối ngoại không chỉ hướng tới tăng cường tình hữu nghị mà còn được lồng ghép với xúc tiến hợp tác, quảng bá môi trường đầu tư, kết nối doanh nghiệp, mở rộng quan hệ với các tổ chức quốc tế và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Cách làm này giúp mỗi chương trình giao lưu trở thành cơ hội thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực, thay vì kết thúc sau những cuộc gặp gỡ hay các hoạt động mang tính nghi lễ.

Để thực hiện mục tiêu đó, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội cũng chú trọng nâng cao năng lực nghiên cứu và dự báo trong công tác đối ngoại nhân dân. Việc thường xuyên cập nhật tình hình quốc tế, tăng cường trao đổi với các chuyên gia, học giả và các tổ chức quốc tế không chỉ phục vụ công tác tham mưu mà còn giúp lựa chọn đúng đối tác, đúng thời điểm và đúng nội dung hợp tác. Vì vậy nghiên cứu và dự báo cần trở thành công cụ hỗ trợ hoạch định hoạt động đối ngoại nhân dân trong bối cảnh thế giới biến động nhanh và ngày càng khó dự báo.

Một kinh nghiệm khác được Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội rút ra là phát huy sức mạnh của toàn xã hội trong hoạt động đối ngoại nhân dân. Thay vì tập trung mọi hoạt động vào một đầu mối, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội tạo điều kiện để các hội hữu nghị thành viên phát huy thế mạnh riêng, đồng thời tăng cường phối hợp với các sở, ngành và đối tác quốc tế trong vận động, điều phối nguồn lực. Đặc biệt, trong lĩnh vực viện trợ phi chính phủ nước ngoài, cách tiếp cận chủ động đồng hành cùng đối tác, hỗ trợ thủ tục, kết nối với địa phương và theo dõi hiệu quả triển khai đã góp phần đưa nguồn lực quốc tế đến đúng những địa bàn, nhóm đối tượng có nhu cầu.

Từ thực tiễn có thể thấy, đối ngoại nhân dân ngày nay không chỉ được đo bằng số lượng hoạt động hay các cuộc gặp gỡ được tổ chức, mà quan trọng hơn là khả năng chuyển hóa những quan hệ hữu nghị thành các chương trình hợp tác cụ thể, huy động nguồn lực phục vụ phát triển và lan tỏa hình ảnh địa phương một cách bền vững. Đó cũng là hướng đi mà nhiều địa phương có thể tham khảo trong quá trình đổi mới hoạt động đối ngoại nhân dân trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Trần Thị Phương

Phó Chủ tịch Thường trực

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hà Nội

Hải Phòng: Tập trung nguồn lực cho các chương trình trọng điểm Sau hợp nhất, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Hải Phòng không đặt mục tiêu tổ chức nhiều sự kiện hơn mà tập trung nguồn lực cho các chương trình trọng điểm gắn với nhiệm vụ phát triển của thành phố, có đối tác đồng hành lâu dài và khả năng huy động nguồn lực quốc tế.

Kỳ vọng và hiến kế - Bài 2 Bằng tâm huyết và tư duy của mình các học giả, lão thành, doanh nhân, du khách, văn nghệ sĩ, giới trẻ, Việt kiều… cho đến các nhà ngoại giao trong và ngoài nước đã đóng góp ý kiến, nguyện vọng cho Đại hội của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam nhiệm kỳ mới.