Việt Nam - Brazil: Hiện thực hóa các cam kết hợp tác

Đưa các thỏa thuận hợp tác vào thực tế

Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva tái đắc cử ngày 25/10/2026 với 51,79% số phiếu hợp lệ trong vòng hai cuộc bầu cử. Kết quả này có thể giúp duy trì tính liên tục trong chính sách hợp tác của Brazil với Việt Nam. Tuy nhiên, quan hệ song phương được xây dựng trên nền tảng lợi ích chung và những cam kết giữa hai nước, không phụ thuộc vào riêng một nhiệm kỳ lãnh đạo.

Tổng thống Brazil Luiz Inacio Lula da Silva trong chiến dịch vận động tranh cử ở Brasilia, Brazil, ngày 9/10/2026. (Ảnh: THX/TTXVN phát)

Việt Nam và Brazil thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 8/5/1989, nâng cấp lên Đối tác toàn diện năm 2007 và Đối tác chiến lược tháng 11/2024. Qua hơn 37 năm, hợp tác song phương được mở rộng trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, thương mại, khoa học - công nghệ và giao lưu nhân dân.

Trong nhiệm kỳ vừa qua của Tổng thống Lula, hai nước đã có những bước tiến đáng chú ý. Tháng 11/2024, Việt Nam và Brazil nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược. Tháng 3/2025, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng thống Lula tới Việt Nam, hai bên ký Kế hoạch hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược giai đoạn 2025-2030, xác định những lĩnh vực hợp tác ưu tiên.

Một trong những lĩnh vực có kết quả rõ nét là kinh tế, thương mại. Kim ngạch thương mại Việt Nam - Brazil tăng từ khoảng 534 triệu USD năm 2008 lên gần 8 tỷ USD năm 2025. Brazil hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại Mỹ Latinh, còn Việt Nam là đối tác thương mại quan trọng của Brazil tại Đông Nam Á.

Hai nước có nhiều mặt hàng bổ sung cho nhu cầu của nhau. Việt Nam xuất khẩu sang Brazil hàng điện tử, máy móc, giày dép, dệt may và thủy sản; nhập khẩu từ Brazil nông sản, nguyên liệu công nghiệp và những mặt hàng phục vụ sản xuất. Việc mở cửa thị trường cho các sản phẩm nông nghiệp, thực phẩm cũng giúp hàng hóa hai nước có thêm cơ hội tiếp cận người tiêu dùng.

Lãnh đạo Việt Nam và Brazil đã đặt mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 15 tỷ USD vào năm 2030. Để thực hiện mục tiêu này, hai bên cần tiếp tục tháo gỡ các rào cản thương mại, mở rộng thị trường và kết nối doanh nghiệp. Việc Việt Nam và Khối Thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) công bố khởi động đàm phán Hiệp định Thương mại ưu đãi vào tháng 12/2025 là một bước tiến đáng chú ý trong quá trình mở rộng hợp tác kinh tế với khu vực.

Tổng thống Luiz Inacio Lula da Silva trong chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam vào tháng 3/2025. (Ảnh: TTXVN)

Ngoài thương mại, Việt Nam và Brazil còn có những lĩnh vực hợp tác phù hợp với nhu cầu phát triển của mỗi nước như năng lượng tái tạo, nhiên liệu sinh học, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Những lĩnh vực này đã được đề cập trong các thỏa thuận và định hướng hợp tác song phương.

Các khuôn khổ hợp tác đã được xác lập. Vấn đề hiện nay là triển khai hiệu quả những thỏa thuận đó, giải quyết các vướng mắc cụ thể và đưa các mục tiêu hợp tác thành kết quả phục vụ nhu cầu phát triển của hai nước.

Phát huy vai trò cầu nối của các Hội hữu nghị

Giao lưu nhân dân là một trong những nội dung được chú trọng trong quan hệ Việt Nam - Brazil. Kế hoạch hành động giai đoạn 2025-2030 xác định giáo dục, văn hóa, thể thao, du lịch và ngoại giao nhân dân là một trong sáu trụ cột hợp tác. Đây là cơ sở để các tổ chức hữu nghị hai nước tiếp tục mở rộng hoạt động, tăng cường kết nối giữa cộng đồng và các tổ chức xã hội.

Việt Nam và Brazil cách xa nhau về địa lý, khác biệt về ngôn ngữ và một số đặc điểm văn hóa. Vì thế, cơ hội tiếp xúc, tìm hiểu trực tiếp giữa người dân hai nước còn hạn chế. Các hoạt động giao lưu, giới thiệu đất nước và con người của nhau có thể giúp thu hẹp khoảng cách này.

Lễ dâng hoa tại Biển kỷ niệm tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh ở thành phố Santa Teresa thuộc bang Rio de Janeiro (Brazil) do Đại sứ quán Việt Nam tại Brazil phối hợp Hội hữu nghị Brazil - Việt Nam tổ chức, tháng 5/2026. (Ảnh: TTXVN)

Thời gian qua, Hội hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Brazil và Hội hữu nghị Brazil - Việt Nam đã tham gia những hoạt động kết nối, vun đắp quan hệ hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Trong giai đoạn tới, hai Hội cần duy trì phối hợp, lựa chọn những chương trình giao lưu phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế.

Văn hóa là một lĩnh vực có thể phát huy thế mạnh của cả hai nước. Những chương trình giới thiệu sách, triển lãm, giao lưu nghệ thuật, âm nhạc, bóng đá và ẩm thực giúp công chúng tiếp cận gần gũi hơn với đời sống của nhau. Các hoạt động này cũng có thể kết hợp quảng bá du lịch và giới thiệu sản phẩm, tạo thêm cơ hội kết nối giữa các tổ chức, doanh nghiệp.

Với giáo dục và thanh niên, hai Hội hữu nghị có thể chú trọng kết nối các cơ sở đào tạo, hỗ trợ trao đổi sinh viên, học giả, giảng viên và các đoàn thanh niên. Những cuộc gặp gỡ trực tiếp sẽ giúp thế hệ trẻ hiểu thêm về đất nước, con người của nhau, hình thành các mối quan hệ có thể duy trì lâu dài.

Một vấn đề khác cần quan tâm là sự thiếu hụt thông tin giữa hai xã hội. Hợp tác giữa các cơ quan báo chí, cơ sở giáo dục và tổ chức văn hóa, nhất là trong việc giới thiệu thông tin bằng tiếng Việt và tiếng Bồ Đào Nha, sẽ giúp công chúng tiếp cận thuận lợi hơn với những vấn đề liên quan đến mỗi nước.

Từng công tác tại Brazil và nhiều năm theo dõi quan hệ song phương, tôi cho rằng các Hội hữu nghị có thể đóng vai trò tích cực hơn trong việc kết nối các tổ chức và cộng đồng hai nước. Trước mắt, cần ưu tiên những chương trình có khả năng duy trì thường xuyên, thu hút sự tham gia trực tiếp của người dân, nhất là thế hệ trẻ. Đó cũng là cách để giao lưu nhân dân đóng góp cụ thể vào việc thực hiện các cam kết trong khuôn khổ Đối tác chiến lược Việt Nam - Brazil.

Hội hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Brazil: Dấu ấn sáng tạo trong giai đoạn 2016-2025

Quan hệ Việt Nam – Brazil dựa trên tình hữu nghị hướng tới phát triển bền vững