Tin quốc tế ngày 22/10: Ukraine tăng ngân sách quốc phòng lên mức kỷ lục, Ba Lan cảnh báo bắt giữ Tổng thống Nga

Ukraine tăng ngân sách quốc phòng lên mức kỷ lục hơn 70 tỉ USD

Theo Hãng tin Reuters ngày 21/10, Quốc hội Ukraine đã thông qua sửa đổi ngân sách năm 2025 với chi tiêu quốc phòng được tăng thêm 7,7 tỉ USD. Qua đó nâng tổng ngân sách dành cho lĩnh vực này lên 70,86 tỉ USD - mức cao nhất kể từ khi xung đột với Nga nổ ra vào tháng 02/2022. Con số này chiếm hơn 63% tổng chi ngân sách quốc gia.

Phát biểu sau cuộc bỏ phiếu, Bộ trưởng Tài chính Ukraine Serhiy Marchenko cho biết việc tăng chi tiêu là “điều bắt buộc để bảo đảm khả năng phòng thủ hiệu quả trước chiến sự”. Ông khẳng định, với sự hỗ trợ của các đối tác quốc tế, chính phủ có đủ nguồn lực để trang trải khoản chi bổ sung.

Binh sĩ Ukraine di chuyển trên xe chiến đấu bộ binh Marder giữa lúc giao tranh tiếp diễn ở tỉnh Donetsk, miền đông Ukraine, ngày 21/10. (Ảnh: Reuters)

Đây là lần thứ hai trong năm nay Ukraine phải điều chỉnh ngân sách để tăng chi tiêu cho quân đội và sản xuất vũ khí sau lần điều chỉnh gần nhất vào tháng 7. Theo giới chức nước này, một phần kinh phí bổ sung sẽ được tài trợ bằng khoản vay từ Nhóm các nước G7, được bảo đảm bằng lợi nhuận thu từ tài sản bị đóng băng của Nga ở nước ngoài. Tính đến nay, Ukraine đã nhận được 28 tỉ USD trong gói hỗ trợ này.

Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko nhấn mạnh: “Điều quan trọng là tiền lãi từ tài sản Nga bị đóng băng sẽ được dùng để tài trợ quốc phòng. Tài sản Nga đang được sử dụng một cách công bằng, đúng như lẽ ra phải thế, để hỗ trợ quân đội Ukraine”.

Cùng quan điểm, Chủ tịch Ủy ban Ngân sách Quốc hội Ukraine Roksolana Pidlasa cho biết việc tăng chi lần này nhằm bảo đảm nguồn lực ổn định cho quân đội, duy trì niềm tin của binh sĩ và cam kết “không để xảy ra bất kỳ sự chậm trễ nào trong thanh toán cho lực lượng vũ trang”. Bà cũng cho biết, tiền lương của quân nhân sẽ được chuyển trước ngày 01 hoặc 02/11 để bảo đảm ổn định trong bối cảnh chiến sự vẫn diễn ra ác liệt trên hơn 1.200km tiền tuyến.

Theo Bộ Tài chính Ukraine, trong 9 tháng đầu năm 2025, hơn 63% tổng chi ngân sách được dành cho quốc phòng và an ninh, trong khi các khoản chi xã hội và nhân đạo chủ yếu dựa vào viện trợ tài chính từ phương Tây. Từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện vào tháng 2/2022, Ukraine đã nhận khoảng 152 tỉ USD viện trợ quốc tế, giúp nước này duy trì khả năng chiến đấu cũng như ổn định kinh tế giữa bối cảnh chiến tranh kéo dài.

Ba Lan cảnh báo bắt giữ Tổng thống Nga nếu bay qua không phận nước này

Theo Hãng tin Reuters ngày 21/10, Ba Lan tuyên bố sẽ không loại trừ khả năng bắt giữ Tổng thống Nga Vladimir Putin nếu ông bay qua không phận nước này trên đường đến Hungary để dự hội nghị thượng đỉnh với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Phát biểu trên Đài Radio Rodzina, Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski khẳng định: “Tôi không thể đảm bảo rằng một tòa án độc lập của Ba Lan sẽ không ra lệnh buộc máy bay chở ông Putin hạ cánh để bàn giao ông ấy cho Tòa án Hình sự quốc tế (ICC) tại The Hague”. Ông Sikorski nhấn mạnh rằng tất cả các quốc gia thành viên ICC đều có nghĩa vụ thực thi lệnh bắt giữ Tổng thống Putin nếu ông đặt chân lên lãnh thổ của họ. “Nếu hội nghị này diễn ra, chiếc máy bay đó nên chọn tuyến đường khác”, ông cảnh báo.

ICC đã phát lệnh bắt giữ Tổng thống Nga vào năm 2023 với cáo buộc trục xuất trái phép hàng trăm trẻ em từ Ukraine sang Nga. Nga bác bỏ cáo buộc này và tuyên bố không công nhận thẩm quyền của ICC.

ICC đã phát lệnh bắt giữ Tổng thống Putin vào năm 2023. (Ảnh: Reuters)

Trong khi Ba Lan đưa ra cảnh báo cứng rắn, Ngoại trưởng Bulgaria Georg Georgiev lại cho biết nước này sẵn sàng cho phép ông Putin sử dụng không phận nếu điều đó có thể góp phần thúc đẩy hòa bình ở Ukraine. “Nếu điều kiện để đạt được hòa bình là tổ chức một cuộc gặp, thì việc hỗ trợ để cuộc gặp diễn ra là điều hợp lý”, ông nói với Hãng thông tấn BTA. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Bulgaria cho biết hiện chưa nhận được bất kỳ yêu cầu chính thức nào từ phía Nga về việc xin phép bay qua không phận.

Thủ tướng Hungary Viktor Orban cũng khẳng định Budapest sẽ bảo đảm an toàn cho ông Putin trong quá trình nhập cảnh và rời khỏi Hungary.

Trước đó, cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông dự định gặp ông Putin tại Budapest (Hungary) trong nỗ lực thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt chiến sự ở Ukraine. Do không thể bay qua lãnh thổ Ukraine, phái đoàn Nga buộc phải sử dụng không phận của ít nhất một quốc gia EU. Tuy nhiên, tất cả các nước EU hiện đều là thành viên của ICC. Hungary đang trong quá trình rút khỏi tòa án này, song việc ông Putin di chuyển qua không phận châu Âu vẫn được xem là vấn đề pháp lý và ngoại giao nhạy cảm.

Cho đến nay, cả Điện Kremlin lẫn Nhà Trắng đều cho biết chưa có kế hoạch cụ thể cho cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo tại Budapest và khả năng tổ chức hội nghị thượng đỉnh vẫn đang được để ngỏ.

Cựu Tổng thống Pháp đầu tiên trong lịch sử phải thi hành án tù

Theo Đài CNN ngày 21/10, cựu Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã chính thức vào nhà tù La Santé ở thủ đô Paris để bắt đầu thi hành bản án 5 năm tù giam vì tội âm mưu huy động trái phép tiền vận động tranh cử từ Libya. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, một cựu nguyên thủ Pháp phải ngồi tù.

Sáng cùng ngày, ông Sarkozy rời nhà riêng ở Paris, vẫy tay chào những người ủng hộ trong khi đoàn xe cảnh sát hộ tống ông đến nhà tù La Santé ở phía nam thành phố. Hàng chục xe mô tô và xe chuyên dụng bao quanh đoàn xe chở cựu Tổng thống, thu hút sự chú ý của đông đảo người dân và truyền thông quốc tế.

Cựu Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy rời nhà riêng ở Paris ngày 21/10/2025 để đến nhà tù La Santé. (Ảnh: Reuters)

Tháng 9 vừa qua, tòa án Paris đã tuyên án ông Sarkozy 5 năm tù sau khi xác định ông tham gia âm mưu nhận tiền tài trợ bất hợp pháp từ chính quyền cố lãnh đạo Libya Muammar al-Gaddafi cho chiến dịch tranh cử Tổng thống năm 2007, nhằm đổi lấy các ưu đãi về ngoại giao. Mặc dù đã nộp đơn kháng cáo, ông Sarkozy vẫn phải bắt đầu chấp hành án trong thời gian chờ xét xử lại.

Theo giới chức Pháp, ông Sarkozy nhiều khả năng sẽ được giam giữ tại khu “VIP” của nhà tù La Santé - khu vực dành riêng cho các tù nhân đặc biệt như chính trị gia, cựu cảnh sát hoặc những người cần được bảo vệ an ninh cao. Mỗi phòng tại đây được trang bị giường, bàn làm việc, tủ lạnh, bếp nấu, TV, vòi sen, nhà vệ sinh và điện thoại cố định chỉ được phép liên lạc với các số được phê duyệt.

Nhà tù La Santé từng giam giữ nhiều nhân vật khét tiếng như trùm khủng bố người Venezuela Ilich Ramirez Sanchez (“Carlos the Jackal”) và tội phạm khét tiếng Jacques Mesrine - người từng trốn thoát khỏi nhà tù này bằng cách giả làm lính gác. Một cựu tù nhân từng mô tả khu “VIP” của nhà tù này “không tệ, tương đương khách sạn bình dân ở châu Âu”, nhưng cũng than phiền về “tiếng ồn và la hét suốt đêm”.

Ngay trước khi vào trại giam, ông Sarkozy đã đăng thông điệp lên mạng xã hội X, khẳng định mình vô tội: “Khi bước vào bên trong những bức tường của nhà tù La Santé, tôi nghĩ đến người dân Pháp ở mọi tầng lớp, mọi quan điểm. Người bị giam sáng nay không phải là một cựu Tổng thống, mà là một người vô tội”.

Luật sư Christophe Ingrain cho biết nhóm pháp lý của ông Sarkozy đã gửi yêu cầu xin được phóng thích sớm và tòa án có hai tháng để xem xét. Trong khi chờ đợi kết quả, ông Nicolas Sarkozy chính thức trở thành cựu Tổng thống đầu tiên trong lịch sử Cộng hòa Pháp phải thi hành án tù - một dấu mốc chưa từng có trong nền chính trị nước này.

Tin quốc tế ngày 18/10: Cựu Thủ tướng Nhật Bản Tomiichi Murayama qua đời; Hai tướng cấp cao Trung Quốc bị khai trừ khỏi Đảng Cựu Thủ tướng Nhật Bản Tomiichi Murayama qua đời ở tuổi 101; Hai tướng cấp cao Trung Quốc bị khai trừ khỏi Đảng; Đại tá Randrianirina tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Madagascar... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 18/10.

Tin quốc tế ngày 20/10: Israel nối lại ngừng bắn ở Gaza; ông Trump thúc giục Ukraine "nhượng đất" cho Nga Israel nối lại ngừng bắn ở Gaza; ông Trump thúc giục Ukraine "nhượng đất" cho Nga... là tin quốc tế đáng chú ý ngày 20/10.