Tin quốc tế ngày 18/10: Cựu Thủ tướng Nhật Bản Tomiichi Murayama qua đời; Hai tướng cấp cao Trung Quốc bị khai trừ khỏi Đảng

Cựu Thủ tướng Nhật Bản Tomiichi Murayama qua đời ở tuổi 101

Theo tờ Japan Times, sáng 17/10, Cựu Thủ tướng Tomiichi Murayama, người từng giữ chức Chủ tịch Đảng Xã hội Nhật Bản (JSP) và lãnh đạo chính phủ liên minh với Đảng Dân chủ tự do (LDP) đã trút hơi thở cuối cùng tại thành phố Oita, hưởng thượng thượng thọ 101 tuổi.

Ông Murayama sinh ngày 3/3/1924, tại tỉnh Oita. Sau khi phục vụ trong quân đội vào cuối Thế chiến thứ hai, ông bắt đầu sự nghiệp chính trị và giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Hạ viện đầu tiên vào năm 1972. Năm 1993, ông trở thành Chủ tịch Đảng JSP. Ngày 29/6/1994, ông Murayama trở thành Thủ tướng thứ 81 của Nhật Bản, đứng đầu chính phủ liên minh giữa JSP, LDP và đảng nhỏ hơn là Sakigake.

Cựu Thủ tướng Nhật Bản Tomiichi Murayama. (Ảnh: AFP)

Di sản đáng chú ý nhất của ông là Tuyên bố Murayama được ban hành vào ngày 15/8/1995, nhân kỷ niệm 50 năm kết thúc Thế chiến thứ hai. Tuyên bố lịch sử này nêu rõ: "Nhật Bản đã theo đuổi chính sách không đúng đắn, đã dấn thân vào con đường chiến tranh, đẩy người dân Nhật vào một cuộc khủng hoảng định mệnh và thông qua sự cai trị thuộc địa và xâm lược đã gây ra thiệt hại và đau khổ to lớn cho người dân của nhiều nước, đặc biệt là các quốc gia châu Á".

Trong thời gian tại vị, chính phủ của ông đã phải đối phó với hai sự kiện khủng hoảng lớn: Trận động đất Hanshin vào tháng 1/1995 và vụ tấn công bằng khí sarin do giáo phái Aum Shinrikyo thực hiện tại hệ thống tàu điện ngầm Tokyo vào tháng 3/1995.

Nhiệm kỳ Thủ tướng của ông Murayama kéo dài đến năm 1996, khi ông được kế nhiệm bởi Thủ tướng Ryutaro Hashimoto thuộc Đảng LDP. Cố Thủ tướng Murayama rút khỏi chính trường năm 2000, để lại dấu ấn sâu đậm của một nhà lãnh đạo có tầm nhìn, người đã đặt nền móng vững chắc cho hòa bình và trách nhiệm lịch sử của Nhật Bản.

Hai tướng cấp cao Trung Quốc bị khai trừ khỏi Đảng

Theo Hãng tin Reuters ngày 17/10, Bộ Quốc phòng Trung Quốc thông báo hai tướng cấp cao trong quân đội nước này đã bị khai trừ khỏi Đảng Cộng sản Trung Quốc do “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật và pháp luật”.

Người đầu tiên là thượng tướng Hà Vệ Đông - Phó chủ tịch thứ hai của Quân ủy Trung ương, cơ quan quyền lực tối cao trong quân đội Trung Quốc. Người thứ hai là thượng tướng Miêu Hoa - Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, phụ trách công tác chính trị trong Quân Giải phóng nhân dân (PLA).

Phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Hà Vệ Đông. (Ảnh: Reuters)

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Trung Quốc Trương Hiểu Cương cho biết, hai ông cùng bảy sĩ quan cao cấp khác bị cáo buộc “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật của Đảng” và “bị nghi ngờ liên quan đến các hành vi phạm tội trong thi hành công vụ với số tiền cực lớn”. Thông cáo nhấn mạnh những sai phạm này “có tính chất nghiêm trọng và gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng”.

Ông Hà Vệ Đông, 67 tuổi, là một trong hai phó chủ tịch Quân ủy Trung ương, đồng thời là ủy viên Bộ Chính trị, được xem là tướng lĩnh thân cận của ông Tập Cận Bình. Ông đã không xuất hiện trước công chúng từ tháng 3 và đến nay mới có thông tin chính thức về việc bị điều tra. Trong khi đó, Thượng tướng Miêu Hoa đã bị miễn nhiệm khỏi vị trí trong Quân ủy Trung ương từ tháng 6, sau quá trình điều tra kéo dài từ tháng 11/2024 vì những sai phạm tương tự.

Theo Reuters, đây là hai quan chức quân đội cấp cao nhất bị xử lý trong chiến dịch chống tham nhũng do Chủ tịch Tập Cận Bình phát động, nhắm thẳng vào tầng lớp lãnh đạo PLA kể từ năm 2023. Việc khai trừ ông Hà Vệ Đông được xem là bước ngoặt lịch sử, đánh dấu lần đầu tiên một ủy viên đương nhiệm của Quân ủy Trung ương bị xử lý kể từ sau thời kỳ Cách mạng Văn hóa (1966-1976).

Động thái trên diễn ra chỉ ít ngày trước khi Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc chính thức khai mạc tại Bắc Kinh, nơi dự kiến sẽ thông qua hàng loạt quyết định nhân sự quan trọng, bao gồm việc khai trừ một số ủy viên trung ương khác.

Đại tá Randrianirina tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Madagascar

Theo Hãng tin Reuters, ngày 17/10, đại tá Michael Randrianirina - người đứng đầu cuộc đảo chính quân sự tại Madagascar đã chính thức tuyên thệ nhậm chức Tổng thống tại Tòa án Hiến pháp ở thủ đô Antananarivo. Sự kiện diễn ra chỉ vài ngày sau khi ông Randrianirina giành quyền kiểm soát đất nước từ tay cựu Tổng thống Andry Rajoelina, người bị Quốc hội phế truất sau chuyến xuất ngoại giữa lúc làn sóng biểu tình rầm rộ do giới trẻ khởi xướng lan rộng trên toàn quốc.

Đại tá Michael Randrianirina tuyên thệ nhậm chức Tổng thống Madagascar ngày 17/10. (Ảnh: Reuters)

Trong lễ nhậm chức, ông Randrianirina cam kết sẽ “hoàn toàn, toàn diện và công bằng thực hiện các trách nhiệm cao cả của chức vụ Tổng thống Cộng hòa Madagascar”, đồng thời “dồn toàn lực để bảo vệ sự đoàn kết quốc gia và các quyền con người”. Tân Tổng thống cho biết quân đội đã giải thể phần lớn các cơ quan chính phủ, ngoại trừ Hạ viện, và sẽ điều hành đất nước thông qua một ủy ban quân sự phối hợp cùng chính phủ chuyển tiếp trong tối đa hai năm, trước khi tổ chức bầu cử mới.

Đáng chú ý, ông Randrianirina từng là chỉ huy lực lượng tinh nhuệ CAPSAT - đơn vị quân đội từng góp phần đưa chính ông Rajoelina lên nắm quyền trong cuộc đảo chính năm 2009. Tuy nhiên, trong diễn biến đảo chiều tuần trước, ông công khai từ chối thi hành mệnh lệnh đàn áp người biểu tình, mở đường cho việc lật đổ chính quyền.

Liên hợp quốc và Liên minh châu Phi đã lên tiếng phản đối cuộc đảo chính, cảnh báo rằng đây là bước thụt lùi nghiêm trọng đối với tiến trình dân chủ tại quốc đảo châu Phi này.

Madagascar hiện có gần 30 triệu dân với độ tuổi trung bình dưới 20 đang đối mặt khủng hoảng kinh tế sâu sắc. Khoảng 75% dân số sống dưới mức nghèo đói, thu nhập bình quân chỉ khoảng 600 USD/năm, trong khi giá cả các mặt hàng thiết yếu như gạo liên tục leo thang. Theo Ngân hàng Thế giới, thu nhập bình quân đầu người của Madagascar đã giảm 45% trong giai đoạn 1960-2020 khiến nước này nằm trong số ít quốc gia trên thế giới có mức sống đi thụt lùi kể từ khi giành độc lập.

Dù nhiều người trẻ bày tỏ sự hân hoan trước sự sụp đổ của chính quyền cũ, không ít ý kiến lo ngại về tốc độ và cách thức quân đội tiếp quản quyền lực, đặt ra dấu hỏi lớn cho tương lai dân chủ và sự ổn định lâu dài của Madagascar.

Tin quốc tế ngày 14/10: Cộng đồng quốc tế hoan nghênh thỏa thuận trao trả con tin Hamas - Israel Cộng đồng quốc tế hoan nghênh thỏa thuận trao trả con tin Hamas - Israel; EU phê chuẩn việc ký Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng; Dân số Hàn Quốc già hóa sâu, lần đầu người trên 70 tuổi vượt nhóm 20 tuổi... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 14/10.

Tin quốc tế ngày 16/10: Hàn Quốc cấm công dân đến một số khu vực Campuchia; ông Trump cho phép CIA hoạt động tại Venezuela Hàn Quốc cấm công dân đến một số khu vực của Campuchia; ông Trump xác nhận cho phép CIA hoạt động tại Venezuela... là tin quốc tế đáng chú ý ngày 16/10.