Tin quốc tế ngày 22/9: Thái Lan thiệt hại 45,3 tỷ USD/năm vì ô nhiễm bụi mịn; năng lượng tái tạo toàn cầu lập kỷ lục

Ô nhiễm bụi mịn khiến Thái Lan thiệt hại 45,3 tỷ USD mỗi năm

Ô nhiễm bụi mịn PM2.5 gây thiệt hại khoảng 45,3 tỷ USD mỗi năm cho kinh tế Thái Lan, tương đương 3,89% GDP, theo số liệu của Ngân hàng Thế giới.

Theo The Nation, Thái Lan hiện đứng thứ 20 trong số 180 quốc gia về gánh nặng chi phí y tế liên quan đến PM2.5. Nước này đứng thứ hai tại Đông Nam Á, sau Indonesia. Riêng chi phí điều trị bệnh hen suyễn liên quan đến PM2.5 trong giai đoạn 5 năm gần đây ước tính khoảng 16 tỷ baht, cao hơn mức 12,9 tỷ baht do bụi PM10 gây ra.

Khói mù ô nhiễm tại Bangkok, Thái Lan. (Ảnh: THX/TTXVN)

Tác động kinh tế còn lan sang nhiều lĩnh vực. Ô nhiễm không khí làm giảm năng suất lao động và tăng số ngày nghỉ việc. Chi tiêu tiêu dùng, doanh thu du lịch và giá trị bất động sản tại các khu vực ô nhiễm nặng cũng bị ảnh hưởng. Về lâu dài, tình trạng này có thể làm giảm sức hấp dẫn của Thái Lan đối với lao động trình độ cao và nhóm du khách có mức chi tiêu lớn.

Vấn đề PM2.5 đã trở thành chủ đề được theo dõi thường xuyên tại Thái Lan. Bangkok Post cho biết các lực lượng chính trị và chuyên gia môi trường từng nhiều lần kêu gọi thúc đẩy Dự luật Không khí sạch, coi đây là một trong những công cụ nhằm xử lý ô nhiễm bụi mịn theo hướng dài hạn.

Trong khi đó, Thai PBS World dẫn cảnh báo của Ngân hàng Thế giới rằng các rủi ro môi trường và khí hậu có thể gây sức ép đáng kể lên tăng trưởng của Thái Lan trong dài hạn nếu các biện pháp thích ứng và giảm thiểu không được đẩy mạnh.

Năng lượng tái tạo toàn cầu lập kỷ lục

Công suất năng lượng tái tạo toàn cầu tăng thêm mức kỷ lục 693 GW trong năm 2025. Tổng công suất đạt 5,15 TW. Tuy nhiên, tốc độ này vẫn chưa đủ để thế giới hoàn thành mục tiêu tăng gấp ba công suất năng lượng tái tạo vào năm 2030.

Theo Channel News Asia (CNA), thế giới cần đạt 11,2 TW vào năm 2030 để thực hiện mục tiêu được thống nhất tại COP28. Nếu duy trì tốc độ tăng trưởng của năm 2025, công suất toàn cầu sẽ đạt khoảng 10,6 TW, thiếu khoảng 0,6 TW. Khoảng cách này đã thu hẹp so với mức 0,9 TW trong đánh giá trước đó.

Trang trại điện gió ở Đường Sơn, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc. (Ảnh: THX/TTXVN)

Hãng tin ANSA dẫn báo cáo của Cơ quan Năng lượng tái tạo quốc tế (IRENA) cho biết công suất bổ sung hằng năm cần tăng lên trung bình khoảng 1.200 GW trong giai đoạn 2026-2030. Báo cáo cũng kêu gọi tăng đầu tư vào lưới điện, hệ thống lưu trữ và các công nghệ giúp cân bằng nguồn điện Mặt Trời, điện gió.

Thư ký điều hành Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu Simon Stiell cho biết, năng lượng tái tạo đã giúp thế giới tránh gần 500 tỷ USD chi phí nhiên liệu hóa thạch. Ông đánh giá lợi ích kinh tế đang trở thành một động lực quan trọng của quá trình chuyển đổi năng lượng.

Dù vậy, nhiên liệu hóa thạch vẫn chiếm khoảng 86% nhu cầu năng lượng toàn cầu trong năm 2025. Nhu cầu điện tiếp tục tăng do thời tiết nóng hơn, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và các trung tâm dữ liệu. Điều này khiến năng lượng tái tạo tăng nhanh nhưng chưa đủ để kéo giảm đáng kể mức sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Singapore phạt tới 5.000 SGD nếu gây mất vệ sinh trên xe buýt

Singapore sẽ áp dụng quy định mới với hành khách sử dụng xe buýt công cộng từ ngày 23/9. Các hành vi như gác chân lên ghế, mở âm thanh lớn, xả rác, ăn uống trên xe có thể bị phạt tối đa 500 SGD, tương đương khoảng 392 USD.

Theo AFP, những vi phạm nghiêm trọng hơn như làm bẩn xe buýt hoặc gây nguy hiểm cho hành khách khác có thể bị phạt tới 5.000 SGD, khoảng 3.900 USD. Hướng dẫn thực thi xác định hành vi làm bẩn gồm: nôn ói, tiểu tiện, khạc nhổ hoặc làm vương vãi chất dịch cơ thể lên ghế, sàn và tay vịn. Việc bôi thức ăn, bùn đất hoặc dầu mỡ lên phương tiện cũng thuộc nhóm này.

Dàn xe buýt điện tại Singapore. (Ảnh: Straits Times)

Cơ quan Giao thông Đường bộ Singapore cho biết các quy định mới đưa xe buýt vào cùng khung xử lý với hệ thống tàu điện MRT. Mục tiêu là tạo môi trường giao thông công cộng an toàn và dễ chịu hơn. Nhân viên của các đơn vị vận hành được phép lập thông báo về hành vi vi phạm để cơ quan chức năng điều tra. Tài xế xe buýt không có quyền này và sẽ tập trung vào việc vận hành phương tiện an toàn.

CNA cho biết cơ quan chức năng vẫn áp dụng nguyên tắc cân nhắc và công bằng khi xử lý. Những trường hợp liên quan đến vấn đề sức khỏe thể chất hoặc tâm thần sẽ được xem xét riêng.

Singapore từ lâu nổi tiếng với các quy định nghiêm về hành vi nơi công cộng. AFP nhắc lại biệt danh “Fine City”, cách chơi chữ vừa chỉ một thành phố ngăn nắp, vừa gợi đến hệ thống các khoản phạt nghiêm khắc của đảo quốc này.