Tin quốc tế ngày 14/01: Bán bí mật quân sự cho Trung Quốc, cựu binh Mỹ lĩnh án 16 năm tù

Ông Trump tuyên bố hủy mọi cuộc gặp với Iran tới khi chấm dứt trấn áp người biểu tình

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố hủy toàn bộ các cuộc tiếp xúc với quan chức Iran cho tới khi chính quyền Tehran chấm dứt việc sử dụng bạo lực nhằm vào người biểu tình, trong bối cảnh làn sóng bất ổn tại quốc gia Trung Đông này tiếp tục leo thang.

Theo AP, trong thông điệp đăng tải trên mạng xã hội Truth Social ngày 13/01, Tổng thống Donald Trump khẳng định Washington sẽ không tiến hành bất kỳ cuộc gặp hay tiếp xúc nào với phía Iran nếu tình trạng trấn áp bạo lực đối với người biểu tình vẫn tiếp diễn.

“Sự hỗ trợ đang trên đường tới”, ông Trump viết, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ đối với người dân Iran, song không nêu rõ Mỹ sẽ triển khai những biện pháp cụ thể nào ngoài việc tạm dừng các kênh tiếp xúc song phương.

Dòng trạng thái được ông Trump chia sẻ trên mạng xã hội Truth Social vào tối 13/01 theo giờ Việt Nam. (Ảnh chụp màn hình)

Kết thúc thông điệp, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh cụm từ “MIGA” - viết tắt của “Make Iran Great Again” (Hãy làm cho Iran vĩ đại trở lại), một cách chơi chữ gợi nhắc tới khẩu hiệu tranh cử quen thuộc của ông.

Tuyên bố cứng rắn này được đưa ra chỉ hai ngày sau khi ông Trump cho biết Washington sẵn sàng xem xét khả năng đối thoại với Tehran. Trước đó, Nhà Trắng từng khẳng định các cuộc thảo luận với Iran vẫn để ngỏ, trong khi Mỹ tìm cách đánh giá thiện chí thực sự của phía Tehran trong việc hạ nhiệt căng thẳng.

Trong bối cảnh đó, tình hình tại Iran tiếp tục diễn biến nghiêm trọng. Tổ chức Thông tin các nhà hoạt động nhân quyền (HRANA), có trụ sở tại Mỹ, cho biết ít nhất 1.850 người biểu tình đã thiệt mạng trong hơn hai tuần xảy ra các cuộc biểu tình trên diện rộng. Con số này tăng mạnh so với thống kê trước đó, vốn ở mức khoảng 500 người. HRANA cũng cho biết ít nhất 16.784 người đã bị bắt giữ.

Trong khi đó, trả lời Hãng tin Reuters ngày 13/01, một quan chức Iran cho biết khoảng 2.000 người đã thiệt mạng trong các cuộc biểu tình, bao gồm cả dân thường và lực lượng an ninh. Đây là lần đầu tiên chính quyền Iran thừa nhận con số thương vong ở mức cao như vậy kể từ khi làn sóng bất ổn bùng phát trên toàn quốc.

Theo quan chức này, các vụ việc gây chết người xuất phát từ hành động của những “phần tử khủng bố”, đồng thời khẳng định lực lượng chức năng đang nỗ lực kiểm soát tình hình và bảo đảm an ninh trật tự.

Bán bí mật quân sự cho Trung Quốc, cựu binh Mỹ lĩnh án 16 năm tù

Một cựu thủy thủ Hải quân Mỹ vừa bị tuyên án hơn 16 năm tù sau khi bị kết luận đã bán các tài liệu quân sự nhạy cảm liên quan đến tàu chiến và hệ thống vũ khí của Mỹ cho một sĩ quan tình báo Trung Quốc, theo thông tin từ Bộ Tư pháp Mỹ.

Theo đó, thẩm phán liên bang tại San Diego đã tuyên phạt Jinchao Wei (25 tuổi) mức án 200 tháng tù giam vì các hành vi gián điệp nghiêm trọng, gây phương hại đến an ninh quốc gia Mỹ. Trước đó, vào tháng 8/2025, một bồi thẩm đoàn liên bang đã kết luận Wei phạm sáu tội danh, trong đó có tội gián điệp, sau khi xác định bị cáo đã nhận hơn 12.000 USD để cung cấp thông tin quân sự mật cho phía Trung Quốc.

Theo báo The Guardian, Wei sinh ra tại Trung Quốc và bị một sĩ quan tình báo Trung Quốc tiếp cận vào khoảng tháng 02/2022, thời điểm anh đang nộp đơn xin nhập tịch Mỹ. Người này đã tuyển mộ Wei thông qua mạng xã hội, tự giới thiệu là một người đam mê hải quân và tuyên bố đang làm việc cho Tập đoàn Công nghiệp đóng tàu Trung Quốc.

Tàu đổ bộ tấn công USS Essex của Hải quân Mỹ. (Ảnh: Reuters)

Theo hồ sơ vụ án, mặc dù từng thừa nhận với một người bạn rằng nhân vật tiếp cận mình là “cực kỳ đáng ngờ” và “rõ ràng là hoạt động gián điệp”, Wei vẫn tiếp tục duy trì liên lạc. Thậm chí, anh còn chuyển sang sử dụng một ứng dụng nhắn tin mã hóa khác, tin rằng điều này sẽ giúp trao đổi thông tin an toàn hơn. The Guardian cũng cho biết, trong một lần về thăm mẹ tại bang Wisconsin (Mỹ) dịp Giáng sinh, Wei được mẹ khuyên nên hợp tác với tình báo Trung Quốc để dễ tìm việc trong chính quyền Trung Quốc nếu rời quân ngũ Mỹ.

Wei từng là kỹ sư phục vụ trên tàu đổ bộ tấn công USS Essex - một trong những tàu chủ lực của Hải quân Mỹ. Trong suốt khoảng 18 tháng, Wei đã gửi cho sĩ quan tình báo Trung Quốc nhiều hình ảnh và video chi tiết về tàu USS Essex, cung cấp thông tin về vị trí của nhiều tàu Hải quân Mỹ, đồng thời tiết lộ các dữ liệu liên quan đến hệ thống vũ khí phòng thủ của con tàu. Đáng chú ý, Wei còn bán tổng cộng 60 sổ tay kỹ thuật và vận hành, bao gồm tài liệu về hệ thống điều khiển vũ khí và máy bay.

Theo Hải quân Mỹ, tàu USS Essex có khả năng vận chuyển và hỗ trợ hơn 2.000 binh sĩ Thủy quân lục chiến trong các chiến dịch tấn công đường không và đổ bộ đường biển, đóng vai trò quan trọng trong các hoạt động quân sự của Mỹ.

Trong bức thư gửi tòa trước khi tuyên án, Wei bày tỏ sự hối hận, thừa nhận đã sai lầm khi chia sẻ thông tin với người mà anh từng coi là bạn. Wei cho biết tính cách hướng nội, cảm giác cô đơn và thiếu sự kết nối xã hội đã khiến anh đưa ra những quyết định sai lầm, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng cho bản thân và an ninh quốc gia.

Công tố viên Hàn Quốc đề nghị tuyên tử hình cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol

Ngày 13/01, phiên tòa hình sự xét xử ông Yoon về các tội danh nổi loạn, lạm dụng quyền lực và nhiều cáo buộc khác liên quan đến việc ban bố thiết quân luật đã chính thức khép lại sau 11 giờ tranh tụng căng thẳng, Hãng thông tấn AFP đưa tin.

Tại đây, các công tố viên Hàn Quốc đã đề nghị tuyên án tử hình đối với cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol. Theo cáo buộc của phía công tố, cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol đã châm ngòi cho cuộc khủng hoảng quốc gia, khi tuyên bố chấm dứt chính quyền dân sự và điều quân đội tới tòa nhà Quốc hội nhằm thực thi thiết quân luật. Tuy nhiên, nỗ lực này nhanh chóng vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Quốc hội và công chúng dẫn đến thất bại chỉ sau vài tiếng. Tháng 01/2025, ông Yoon trở thành tổng thống đương nhiệm đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc bị bắt giữ.

Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol. (Ảnh: AP)

Trong phần luận tội cuối cùng, các công tố viên cáo buộc cựu tổng thống là người đứng đầu "cuộc nổi loạn", xuất phát từ "tham vọng quyền lực nhằm thiết lập chế độ độc tài và cai trị lâu dài". Phía công tố nhấn mạnh rằng ông Yoon không thể hiện bất kỳ sự hối lỗi nào trước những hành động bị cho là đã đe dọa nghiêm trọng "trật tự hiến pháp và nền dân chủ" của Hàn Quốc.

"Những nạn nhân lớn nhất trong vụ án này chính là người dân Hàn Quốc", một công tố viên phát biểu trước tòa, khẳng định "không có tình tiết giảm nhẹ nào để xem xét và cần áp dụng mức hình phạt nghiêm khắc nhất".

Ở chiều ngược lại, nhóm luật sư bào chữa cho cựu Tổng thống đã đưa ra những lập luận gây tranh cãi. Tại phiên tòa, họ so sánh thân chủ với các nhân vật lịch sử như Galileo Galilei hay Giordano Bruno - những người từng bị kết án oan trong lịch sử, song không đưa ra chi tiết cụ thể để phản bác các cáo buộc trọng yếu.

Dự kiến tòa án sẽ ra phán quyết cuối cùng vào tháng 2. Vụ án hiện có 8 bị cáo bị xem là những nhân vật chủ chốt trong kế hoạch thiết quân luật, trong đó có ông Yoon. Nếu bị kết tội, ông Yoon sẽ trở thành tổng thống thứ ba của Hàn Quốc bị kết án vì tội nổi loạn, sau hai lãnh đạo quân sự liên quan đến cuộc đảo chính năm 1979. Dù vậy, ngay cả trong trường hợp bị tuyên án tử hình, khả năng bản án được thi hành là rất thấp, bởi Hàn Quốc đã không thi hành án tử hình kể từ năm 1997.

Tin quốc tế ngày 06/01: Mỹ tính đưa các “ông lớn” dầu khí trở lại Venezuela, Hàn Quốc thừa nhận khó gỡ “lệnh cấm Hallyu” tại Trung Quốc Mỹ tính đưa các “ông lớn” dầu khí trở lại Venezuela sau khi bắt giữ Tổng thống Maduro; Nga không kích Kiev, ghi nhận thương tích dân sự đầu tiên năm 2026; Hàn Quốc thừa nhận khó gỡ “lệnh cấm Hallyu” dù Tổng thống Lee thăm Trung Quốc... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 06/01.

Tin quốc tế ngày 10/01: Thụy Sĩ tưởng niệm các nạn nhân vụ cháy quán bar, Cựu Tổng thống Hàn Quốc đối mặt nguy cơ án tử hình Thụy Sĩ tổ chức lễ tưởng niệm quốc gia các nạn nhân vụ cháy quán bar đêm giao thừa; Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol đối mặt nguy cơ án tử hình hoặc tù chung thân; Mỹ cảnh báo Iran gặp “rắc rối lớn”, không loại trừ tấn công quân sự... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 10/01.