Thuế quan thời Trump: Châm ngòi xu hướng “phi Mỹ hóa”?

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Chính sách thuế quan "có đi có lại" được Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra nhằm kiềm chế toàn cầu hóa, tuy nhiên các vấn đề cấu trúc cố hữu của nó có thể đẩy nhanh xu hướng “phi Mỹ hóa” trong thương mại toàn cầu. Đó là nhận định được bà Zhang Monan, Phó Giám đốc Bộ phận nghiên cứu Mỹ và châu Âu tại Trung tâm trao đổi kinh tế quốc tế Trung Quốc (CCIEE) nêu trong một bài viết đăng trên trang China-US Focus ngày 2/5.
aa
100 Ngày đầu tiên nhiệm kỳ hai: Tổng thống Trump tái định hình nước Mỹ
Trump 2.0: 100 ngày của những quyết sách gây chấn động toàn cầu

Vào ngày 2/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố sắc lệnh áp đặt thuế quan "có đi có lại" đối với hàng nhập khẩu vào nước này. Trong đó, mức cơ bản 10% áp dụng cho tất cả các nước, mức thuế cao hơn áp dụng với các đối tác có thâm hụt thương mại lớn với Mỹ.

Theo bà Zhang, đây là sự chuyển hướng rõ rệt từ chính sách thương mại song phương sang cách tiếp cận "ném bom rải thảm", làm suy yếu hệ thống thương mại đa phương và nguyên tắc tối huệ quốc của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Chính sách này “đã đẩy mức thuế quan trung bình có trọng số của Mỹ lên 25,9%, vượt cả mức trong Đạo luật Thuế quan Smoot-Hawley năm 1930”, bà Zhang nhận định.

Chuyên gia nhận định Mỹ sẽ không thể thắng trong cuộc chiến thuế quan toàn cầu. (Ảnh minh họa: KT)
Chuyên gia nhận định Mỹ sẽ không thể thắng trong cuộc chiến thuế quan toàn cầu. (Ảnh minh họa: KT)

Bà lập luận rằng Mỹ khó có khả năng giành lợi thế từ chính sách thuế này, đặc biệt khi so sánh với Trung Quốc. Bà dẫn số liệu cho thấy, năm 2024, xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ chỉ chiếm khoảng 14,7% tổng kim ngạch xuất khẩu của nước này. Chỉ 95 mặt hàng phụ thuộc trên 50% thị phần Mỹ, chiếm 2,13% kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ. Trong khi đó, Mỹ lại phụ thuộc vào Trung Quốc ở 591 sản phẩm (trên 50%), với tổng kim ngạch nhập khẩu 224,1 tỷ USD - chiếm khoảng 48,4% tổng hàng nhập từ Trung Quốc.

Trung Quốc sở hữu đầy đủ cả 41 ngành công nghiệp theo hệ thống phân loại công nghiệp của Liên hợp quốc và có khả năng tích hợp dọc toàn diện, từ đóng gói chip đến sản xuất ô tô. Bà Zhang nhấn mạnh: "Chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh khiến Trung Quốc trở thành một mắt xích không thể thay thế trong lĩnh vực sản xuất toàn cầu".

Hiệu ứng dịch chuyển đơn hàng do tác động thuế quan cũng không làm suy giảm đáng kể vai trò của Trung Quốc. Bà Zhang dẫn chứng, khoảng 70% đơn hàng từ Trung Quốc chuyển sang Việt Nam và Mexico chỉ liên quan đến khâu lắp ráp, trong khi linh kiện cốt lõi vẫn do Trung Quốc cung cấp.

Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường. Tỷ trọng thương mại với các khu vực ngoài Mỹ như ASEAN, Trung Đông và Mỹ Latinh tăng từ 32% (2019) lên 47% (2023), phần lớn nhờ hiệu ứng từ Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).

Ngược lại, chính sách thuế quan của Mỹ bị cho là đang phản tác dụng khi phần lớn gánh nặng thuế lại đổ lên người tiêu dùng và doanh nghiệp nội địa. Bộ Thương mại Mỹ cho biết việc làm trong ngành sản xuất chỉ tăng 0,5% trong giai đoạn áp thuế - thấp hơn nhiều so với kỳ vọng.

Bên cạnh đó, khoảng 30% sản phẩm trung gian sử dụng trong sản xuất tại Mỹ là hàng nhập khẩu, nên thuế quan đã làm gia tăng chi phí đầu vào. Một số doanh nghiệp thậm chí lựa chọn chuyển nhà máy ra nước ngoài để tránh thuế, thay vì hồi hương sản xuất. “Thuế quan có đi có lại có thể không đưa sản xuất trở về Mỹ, mà ngược lại, còn khiến các hoạt động này dịch chuyển sang nơi khác”, bà Zhang nhận định.

Chính sách thuế thiếu nhất quán và thường xuyên thay đổi của chính quyền Trump cũng bị đánh giá là gây mất lòng tin nơi các đối tác thương mại, kể cả các đồng minh thân cận. Một số quốc gia đã bắt đầu chủ động điều chỉnh chiến lược thương mại, tìm kiếm đối tác và thiết lập cơ chế mới ngoài Mỹ.

Bình luận về vấn đề này, nhà phân tích Stephen Collinson của CNN (Mỹ) cho rằng Trung Quốc có thể rút ra bài học từ chiến lược thuế quan của ông Trump: Tổng thống Mỹ buộc phải lùi bước nếu chính sách gây phản ứng tiêu cực, đặc biệt khi phải đối mặt với một đối thủ "chơi rắn" như Trung Quốc.

“Ngay cả khi xuất khẩu của Trung Quốc sang Mỹ suy giảm, chính người tiêu dùng Mỹ mới là bên chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thuế quan. Nếu chi tiêu giảm sút, điều đó có thể đẩy kinh tế Mỹ tiến gần hơn đến nguy cơ suy thoái”, ông Collinson cảnh báo.

Một số chuyên gia cho rằng, dù ông Trump có hoãn áp mức thuế cao đối ứng, thì mức thuế cơ bản 10% với tất cả hàng nhập khẩu cũng đủ để cản trở tăng trưởng và tạo thêm gánh nặng chi phí cho người tiêu dùng Mỹ.

Trung Quốc trước áp lực thuế quan: Thách thức hay cú hích tự cường? Trung Quốc trước áp lực thuế quan: Thách thức hay cú hích tự cường?
Nhiều tập đoàn bán lẻ của Hoa Kỳ vẫn tin tưởng vào thị trường Việt Nam Nhiều tập đoàn bán lẻ của Hoa Kỳ vẫn tin tưởng vào thị trường Việt Nam

Phan Anh (tổng hợp)
Nguồn:

Tin bài khác

Việt Nam - Nam Phi thúc đẩy hợp tác nghị viện

Việt Nam - Nam Phi thúc đẩy hợp tác nghị viện

Ngày 1/10, tại Cape Town (Nam Phi), Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên hội đàm với Phó Chủ tịch Quốc hội Nam Phi Annelie Lotriet. Hai bên nhất trí tăng cường hợp tác nghị viện, qua đó góp phần làm sâu sắc quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam - Nam Phi và thúc đẩy kết nối giữa châu Á với châu Phi.
Ai Cập sẽ cấp thị thực tại cửa khẩu cho công dân Việt Nam

Ai Cập sẽ cấp thị thực tại cửa khẩu cho công dân Việt Nam

Tối 10/9 theo giờ địa phương tại Cairo, tại lễ kỷ niệm 81 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Thứ trưởng Ngoại giao Ai Cập Mohamed Abou Bakr Saleh cho biết Ai Cập đã quyết định cấp thị thực tại cửa khẩu cho công dân Việt Nam, trong bối cảnh lượng du khách Việt Nam đến nước này đang tăng ổn định và tích cực.
Australia muốn trao quyền chọn dòng tin cho người dùng mạng xã hội

Australia muốn trao quyền chọn dòng tin cho người dùng mạng xã hội

Ngày 8/9, Australia công bố dự thảo luật yêu cầu các nền tảng mạng xã hội cho người dùng lựa chọn cách bảng tin mặc định vận hành: tiếp tục nhận nội dung cá nhân hóa do thuật toán đề xuất, hoặc không nhận nội dung đề xuất cá nhân hóa và chỉ xem bài đăng từ bạn bè, nhà sáng tạo mà họ lựa chọn theo dõi.
Việt Nam viện trợ khẩn cấp 300.000 USD giúp Nepal khắc phục hậu quả thiên tai

Việt Nam viện trợ khẩn cấp 300.000 USD giúp Nepal khắc phục hậu quả thiên tai

Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam đã quyết định viện trợ nhân đạo khẩn cấp số tiền 300.000 USD giúp Chính phủ và nhân dân Nepal khắc phục hậu quả đặc biệt nghiêm trọng do lũ quét và sạt lở gây ra.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...