Công ước Hà Nội là thắng lợi của chủ nghĩa đa phương và pháp quyền quốc tế

Dấu mốc quan trọng trong hợp tác đa phương

Trong không khí đối thoại cởi mở và xây dựng, các Bộ trưởng, Đại sứ, đại diện các quốc gia, tổ chức quốc tế và doanh nghiệp đã chia sẻ quan điểm, làm rõ vai trò và ý nghĩa của Công ước Hà Nội, đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm bảo đảm hiệu quả thực thi Công ước.

Các đại biểu thống nhất cho rằng việc thông qua Công ước – khuôn khổ pháp lý toàn cầu đầu tiên nhằm đối phó với các mối đe dọa xuyên biên giới trong không gian mạng – là minh chứng sinh động cho tinh thần đồng thuận, hiệu quả của chủ nghĩa đa phương và pháp quyền quốc tế, đồng thời mở ra chương mới trong quản trị số toàn cầu.

Các ý kiến nhấn mạnh ba giá trị cốt lõi của Công ước: Thứ nhất, trong bối cảnh tội phạm mạng gia tăng về quy mô và mức độ phức tạp, Công ước đóng vai trò là khuôn khổ pháp lý toàn cầu thúc đẩy hợp tác điều tra, truy tố và chia sẻ thông tin hiệu quả, minh bạch – đặc biệt trong xử lý các tội phạm đáng quan ngại như lừa đảo trực tuyến và tội phạm tình dục trẻ em.

Thứ hai, Công ước là công cụ quan trọng bảo đảm quyền con người trong môi trường số.

Thứ ba, Công ước tạo nền tảng pháp lý cho việc tăng cường năng lực và hỗ trợ kỹ thuật đối với các nước đang phát triển, đặc biệt trong bảo vệ trẻ em và các nhóm dễ bị tổn thương.

Về triển khai thực thi trong thời gian tới, các nước nhấn mạnh yêu cầu hài hòa hóa pháp luật quốc gia phù hợp với nghĩa vụ theo Công ước; coi đây là cơ hội để hoàn thiện khung pháp lý, hướng tới một hệ sinh thái số công bằng, an toàn và nhân văn. Nhiều nước chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn trong phòng, chống tội phạm mạng như thành lập trung tâm phản ứng nhanh, thiết lập đường dây nóng, cải cách luật hình sự, xây dựng chiến lược an ninh mạng quốc gia và xúc tiến thủ tục phê chuẩn Công ước.

Các nước đang phát triển đề nghị tăng cường đầu tư, hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ nhằm bảo đảm việc thực thi Công ước được bền vững, lâu dài. Nhiều quốc gia khẳng định cam kết hợp tác, hỗ trợ kỹ thuật, thúc đẩy vai trò của khu vực tư nhân, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu tôn trọng nhân quyền và các quyền tự do cơ bản trong quá trình thực hiện. Phiên thảo luận cũng ghi nhận sự tham gia tích cực của các tổ chức quốc tế, công ty công nghệ và tổ chức phi chính phủ với nhiều đề xuất thiết thực trong công tác tuyên truyền, giáo dục, phòng ngừa, cũng như thúc đẩy hợp tác công – tư trong triển khai Công ước.

Đại diện Philippines phát biểu tại phiên thảo luận toàn thể thứ hai. (Ảnh: TTXVN)

Đảm nhân quyền và quyền tự do cơ bản trong thực hiện Công ước

Nhiều quốc gia chia sẻ kinh nghiệm phòng, chống tội phạm mạng như xây dựng trung tâm phản ứng nhanh, thiết lập đường dây nóng, cải cách pháp luật hình sự và ban hành chiến lược an ninh mạng phù hợp với tinh thần Công ước.

Đại diện Philippines cho biết, nước này đã xây dựng hệ thống pháp luật toàn diện nhằm phòng, chống hành vi lạm dụng và bóc lột tình dục trẻ em trên không gian mạng, đặc biệt chú trọng ngăn chặn việc phát tán hình ảnh nhạy cảm không có sự đồng thuận. Philippines cũng áp dụng các quy định nghiêm ngặt về phòng, chống rửa tiền liên quan đến tội phạm mạng, thể hiện cam kết mạnh mẽ trong bảo vệ người dân và bảo đảm an ninh mạng quốc gia.

Họp báo quốc tế thông báo kết quả Lễ mở ký Công ước Hà Nội. (Ảnh: Tuấn Anh/TTXVN).

Đại diện Sri Lanka thông tin, nước này đã ban hành Đạo luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2022 và Đạo luật An toàn trực tuyến số 9 năm 2024, góp phần hoàn thiện khung pháp lý quốc gia về an ninh mạng. Chính phủ Sri Lanka đang triển khai Chiến lược chuyển đổi số giai đoạn 2015–2029, tập trung đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao nhận thức cộng đồng và tăng cường năng lực ứng phó sự cố.

Đặc biệt, Sri Lanka đã thành lập Trung tâm điều hành an ninh mạng hoạt động 24/7, giúp tăng cường năng lực giám sát, điều tra và xử lý hiệu quả các hành vi phạm tội trên không gian mạng.

Các quốc gia đang phát triển nhấn mạnh, để bảo đảm Công ước được thực thi bền vững và lâu dài, cần ưu tiên đầu tư, phân bổ nguồn lực cho hoạt động tăng cường năng lực, hỗ trợ kỹ thuật và chuyển giao công nghệ.

Nhiều quốc gia khẳng định cam kết hợp tác và hỗ trợ kỹ thuật cho các nước đang phát triển; đồng thời đề cao vai trò của khu vực tư nhân, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm nhân quyền và các quyền tự do cơ bản trong quá trình thực thi Công ước.

Đại diện Luxembourg kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hợp tác, hỗ trợ các quốc gia kém phát triển – nơi còn hạn chế về nguồn lực trong phòng ngừa, ngăn chặn và xử lý các hành vi phạm tội trên không gian mạng.

“Chúng ta cần chung tay để bảo đảm mọi quốc gia, đặc biệt là các quốc gia kém phát triển, đều có khả năng bảo vệ công dân của mình – trong đó có phụ nữ và trẻ em – đồng thời duy trì một môi trường mạng an toàn, minh bạch và bền vững,” đại diện Luxembourg nhấn mạnh.

Phiên thảo luận cũng ghi nhận sự tham gia tích cực của các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp công nghệ và tổ chức phi chính phủ với nhiều đề xuất cụ thể về hỗ trợ kỹ thuật, phối hợp phòng ngừa, tuyên truyền, giáo dục và thúc đẩy hợp tác công – tư trong quá trình thực thi Công ước.

Cơ quan Cảnh sát hình sự quốc tế (Interpol) khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với hơn 2.000 cơ quan thực thi pháp luật thuộc các quốc gia thành viên, đồng thời phối hợp với Cơ quan Phòng, chống ma túy và tội phạm của Liên hợp quốc (UNODC) cùng các đối tác liên quan nhằm triển khai hiệu quả Công ước Hà Nội.

Theo Interpol, mục tiêu chung là xây dựng một không gian mạng dựa trên lòng tin, an toàn và công bằng, nơi mọi người đều có cơ hội tiếp cận, phát triển và được bảo vệ trước các nguy cơ tội phạm mạng ngày càng gia tăng.

Trong hai ngày 25–26/10, gần 80 quốc gia và tổ chức quốc tế đã phát biểu tại Phiên thảo luận. Qua các ý kiến, có thể thấy Công ước Hà Nội không chỉ là một văn kiện pháp lý, mà còn là “tuyên ngôn của hợp tác toàn cầu trong kỷ nguyên số”. Lễ mở ký Công ước đánh dấu bước khởi đầu cho hành trình đưa các cam kết trong văn kiện này đi vào thực tiễn.

Thành công của Công ước sẽ được đo bằng hiệu quả và hiệu lực thực thi, bằng khả năng bảo vệ con người, củng cố niềm tin số và thúc đẩy phát triển bền vững. Hà Nội – Thành phố vì hòa bình – một lần nữa được ghi dấu như nơi khởi nguồn của những liên minh mới trong nỗ lực chung bảo vệ không gian mạng toàn cầu.

Thực thi Công ước Hà Nội: Việt Nam đối diện cơ hội và thách thức kép Việc Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (Công ước Hà Nội) chính thức được mở ký đánh dấu bước ngoặt trong hợp tác toàn cầu về an ninh mạng. Với Việt Nam - quốc gia có tỷ lệ người dùng Internet cao hàng đầu thế giới đây vừa là cơ hội để tăng cường hợp tác quốc tế, nâng cao năng lực bảo vệ không gian mạng, vừa là thách thức trong việc hoàn thiện khung pháp lý, hạ tầng kỹ thuật và nguồn nhân lực để thực thi hiệu quả các cam kết quốc tế.

Báo chí quốc tế đồng loạt đưa tin đậm nét về lễ mở ký Công ước Hà Nội Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (gọi tắt là Công ước Hà Nội) đang trở thành tâm điểm chú ý của truyền thông quốc tế, với nhiều hãng tin lớn đồng loạt đăng tải bài viết đánh giá cao vai trò chủ trì và dấu ấn của Việt Nam trong sự kiện lịch sử này.