Cecile Le Pham: Nhịp cầu nhân ái Việt - Pháp từ trái tim người con xa xứ

Viết câu chuyện nhân ái tại quê hương

Sinh ra tại Huế trong một gia đình có cha là người Pháp, mẹ là người Việt, tuổi thơ của bà Cecile Le Pham gắn bó với mảnh đất miền Tây sông nước Cần Thơ, nơi mẹ bà một mình nuôi con trong những năm tháng khó khăn sau chiến tranh. Bà nhắc đến mẹ bằng tất cả niềm kính yêu: người phụ nữ đã vừa là cha, vừa là mẹ, dạy bà biết thế nào là nghị lực, lòng nhân ái và sự gắn bó với quê hương. Chính nền tảng ấy đã nuôi dưỡng trong bà một sợi dây bền chặt với đất Việt.

Năm 1980, bà cùng chồng - một bác sĩ giải phẫu sang Pháp định cư. Cuộc sống nơi xứ người ổn định, bình yên nhưng trong trái tim bà, Việt Nam chưa bao giờ vắng bóng. Bà thường nói: “Trong tim tôi luôn có hai quê hương và nếu không trở về, tôi sẽ chẳng bao giờ có được hạnh phúc trọn vẹn như hôm nay”.

Bà Cecile quyết định trở lại Việt Nam năm 1992. Đó cũng là thời điểm đất nước còn nhiều gian khổ. Ấn tượng sâu đậm nhất của bà trong những ngày đầu trở về chính là nụ cười của những đứa trẻ dù nghèo khó vẫn ánh lên niềm hy vọng. Điều đó đã chạm đến trái tim bà và thôi thúc bà phải hành động. Bà hiểu rằng, trở về không chỉ để đoàn tụ, mà còn để viết tiếp một câu chuyện mới: câu chuyện nhân ái trên chính quê hương mình.

Bà Cecile Le Pham cùng em nhỏ tại Trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi Hoa Mai (Cần Thơ). (Ảnh: NVCC)

Trong vai trò Phó Chủ tịch tổ chức ASSORV (Pháp), đồng thời là Trưởng đại diện tổ chức tại Việt Nam, bà cùng ASSORV xây dựng Trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi Hoa Mai tại Cần Thơ trên mảnh đất do chính mẹ của bà hiến tặng. Nơi đây đã đón nhận hàng chục trẻ em cơ nhỡ, tạo cho các em một mái ấm có chỗ ăn, chỗ học và quan trọng hơn cả là một chỗ dựa tinh thần.

Chỉ hai năm sau, trung tâm thứ hai được thành lập ở Hậu Giang, rồi tiếp đến là cơ sở Hoa Mai tại Đà Nẵng. Hình thức trợ giúp cũng đặc biệt: mỗi em nhỏ sẽ được một gia đình hoặc cá nhân tại Pháp và Việt Nam bảo trợ đến năm 18 tuổi, bảo đảm không chỉ có cơm ăn áo mặc, mà còn được học văn hóa, rèn nghề. Một số em xuất sắc được hỗ trợ học tiếp đại học, số khác được học nghề để tự lập khi trưởng thành.

Bà Cecile Le Pham cùng các em nhỏ tại Trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi Hoa Mai (Đà Nẵng). (Ảnh: NVCC)

Bà Cecile cho biết, có người nay đã ngoài 90 tuổi, sống trong trung tâm dưỡng lão tại Pháp nhưng vẫn đều đặn gửi tiền để bảo trợ cho “đứa con tinh thần” của mình ở Việt Nam. Nhờ vậy, suốt hơn ba thập kỷ, hàng trăm trẻ em đã được nuôi dưỡng và chắp cánh tương lai.

“Hạnh phúc lớn nhất của tôi là được nghe tiếng gọi “Má Cil”, hay khi tận tay trao những bức thư của các cháu gửi cho cha mẹ đỡ đầu. Lúc ấy, tôi thấy nhiệm vụ của mình đã được hoàn thành phần nào: kết nối những bàn tay, những tấm lòng, để một đứa trẻ không còn thấy mình đơn độc giữa cuộc đời”, bà Cecile nói.

Mỗi năm các Trung tâm nuôi dạy trẻ mồ côi Hoa Mai tiếp nhận khoảng 50 trẻ mồ côi hoặc trẻ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn ở độ tuổi từ lớp 1 đến lớp 12. Tổng giá trị viện trợ trung bình mỗi năm khoảng 2 tỷ Việt Nam đồng.

Tạo việc làm, gìn giữ văn hóa

Sau nhiều năm gắn bó với các mái ấm Hoa Mai, bà Cecile nhận ra rằng, dù các em được nuôi dưỡng và học tập đầy đủ đến tuổi 18, nhiều em khi trưởng thành vẫn chật vật mưu sinh, phải rời quê để tìm việc ở những đô thị xa lạ. Bà day dứt: “Nếu chỉ nuôi dạy mà không cho các em một công việc ổn định, thì hành trình nhân ái vẫn chưa trọn vẹn.”

Năm 2002, khi Đà Nẵng tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng cơ sở Hoa Mai, lãnh đạo thành phố đã đề nghị bà thành lập một doanh nghiệp, vừa phát triển kinh tế, vừa giải quyết việc làm cho lao động địa phương. Bà Cecile đồng ý ngay: “Tôi muốn các em gái không phải tha hương, mà được trở về làm việc gần gia đình”.

Từ đó, Công ty may mặc Dacotex ra đời - nhà máy đầu tiên tại Đà Nẵng, rồi mở rộng ra Huế, Quảng Nam, thành phố Hồ Chí Minh, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động, trong đó có nhiều em trưởng thành từ chính mái ấm Hoa Mai. Một phần lợi nhuận từ Dacotex cũng được sử dụng để tiếp tục nuôi dạy trẻ mồ côi.

Nhiều em nhỏ trưởng thành tại mái ấm Hoa Mai làm việc tại Công ty may mặc Dacotex. (Ảnh: NVCC)

Song song với đó, bà Cecile và ASSORV còn kiên trì đồng hành cùng cộng đồng. Bà tham gia cứu trợ đồng bào miền Trung sau bão lũ, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam, tặng quà Tết, lắp đèn năng lượng mặt trời cho vùng sâu, cấp thuốc miễn phí cho người nghèo… Đặc biệt, trong cơn bão số 3 (Yagi) năm 2024, bà đã cùng tổ chức trao hơn 500 phần quà và hỗ trợ kinh phí xây dựng lại nhà cửa cho bà con vùng lũ. Với bà, đó không chỉ là hành động cứu trợ tức thời, mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm gắn bó lâu dài với mảnh đất Việt Nam.

Không dừng ở kinh tế - xã hội, bà Cecile còn chọn con đường gìn giữ văn hóa. Là người say mê mỹ thuật và Phật giáo, gần 30 năm qua bà đã sưu tầm hàng trăm cổ vật, hiện vật quý hiếm. Năm 2022, Bảo tàng Mỹ thuật Cecile Le Pham tại Huế chính thức mở cửa, đặt trong một công trình kiến trúc Pháp hơn 100 năm tuổi. Bảo tàng trưng bày tác phẩm nghệ thuật thế giới, cổ vật Á Đông và tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Với bà, đó là món quà dành cho thế hệ trẻ: để các em thêm tự hào và trân trọng lịch sử, văn hóa dân tộc.

Không gian nghệ thuật Phật giáo Á Đông tại Bảo tàng Mỹ thuật Cecile Le Pham. (Ảnh: NVCC)

Nhìn lại chặng đường đã qua, bà Cecile thấy rõ một Việt Nam đổi thay: đường sá khang trang, thành phố sạch đẹp, trẻ em được nuôi dạy tốt, có cơ hội học tập và làm việc rộng mở… Nhưng trong mắt bà, vẫn còn đó những em nhỏ mồ côi, những hoàn cảnh bị bỏ rơi giữa nhịp sống hiện đại. Vì thế với bà, hành trình nhân ái chưa bao giờ dừng lại.

Bà Cecile khẳng định, điều hạnh phúc và tự hào nhất chính là đã hoàn thành sứ mệnh mà ASSORV tin tưởng giao phó: trở về nơi mình sinh ra để làm những việc có ý nghĩa, đồng thời kết nối bạn bè Pháp và Việt Nam cùng âm thầm đóng góp cho quê hương. Với bà, đó là cách để tri ân cha mẹ, để thế hệ con cháu thêm yêu thương dân tộc, thêm tự hào được gọi hai tiếng “người Việt Nam”.

Trong thời gian tới, bà mong muốn tiếp tục mở rộng các hoạt động bảo trợ trẻ em mồ côi, hỗ trợ sinh kế cho thanh thiếu niên yếu thế và phát triển thêm các dự án gìn giữ di sản văn hóa. Bà tin rằng, đó không chỉ là món quà cho thế hệ hôm nay, mà còn là nền tảng để thế hệ mai sau tự hào nối tiếp và lan tỏa tinh thần nhân ái.

Florence Cavalier: Khi tình mẹ hóa nhịp cầu nhân ái Pháp - Việt Ba thập kỷ gắn bó với Việt Nam của bà Florence Cavalier, Chủ tịch tổ chức EPVN bắt đầu từ hành trình làm mẹ của bốn đứa trẻ Việt. Từ tình mẫu tử, bà đã mở rộng tấm lòng, gieo những hạt giống nhân ái, vun đắp tình hữu nghị bền chặt giữa nhân dân Pháp và Việt Nam.

Tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho người Việt Nam ở nước ngoài Tại Hà Nội, Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài - Bộ Ngoại giao vừa phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật Việt Nam cho người Việt Nam ở nước ngoài, với sự tham dự của đông đảo kiều bào về từ nhiều quốc gia.