Người trẻ Việt kết nối văn hóa Việt - Nhật qua âm nhạc

Kênh giao lưu văn hóa giữa nhân dân hai nước

Có những hôm 19 giờ mới đi học về, Nguyễn Hoàng Quân vẫn dành thêm một, hai tiếng để tập hát và đánh trống tại nhà. Cậu học sinh lớp 6 Trường THCS Tây Sơn (Đà Nẵng) mới bắt đầu học tiếng Nhật từ mùa hè năm nay, nhưng đã chọn các khúc “Hello Việt Nam” để tham gia cuộc thi hát tiếng Nhật.

Em Nguyễn Hoàng Quân (ngoài cùng bên trái), học sinh lớp 6 Trường THCS Tây Sơn (Đà Nẵng), tại Chung kết và lễ trao giải Cuộc thi hát tiếng Nhật dành cho học sinh, sinh viên lần thứ 2. (Ảnh: KT)

Quân tự chọn bài hát vì có thể kết hợp phần hát với đánh trống tạo nhạc đệm. Em còn muốn giới thiệu đất nước mình đến khán giả Nhật Bản. “Con thích hát về Việt Nam để khán giả Nhật nghe, hiểu hơn về Việt Nam”, Quân nói.

Qua ca khúc, Quân muốn giới thiệu những cảnh đẹp của quê hương. Em đặc biệt thích đoạn lời nói về “ước mong về thăm chốn thiêng liêng”. Quân cho biết đã tự dịch lời bài hát sang tiếng Nhật, những chỗ khó thì nhờ ChatGPT hỗ trợ. Sau khoảng 1-2 tháng chuẩn bị, em bước vào cuộc thi với tâm lý khá thoải mái: “Con thi trải nghiệm thôi, có giải thì càng tốt”.

Quân là một trong những thí sinh tham dự vòng chung kết Cuộc thi hát tiếng Nhật dành cho học sinh, sinh viên lần thứ 2, diễn ra ngày 24/10 tại Hà Nội. Cuộc thi do Viện Nghiên cứu Phát triển Văn hóa, Ngôn ngữ và Giáo dục (CLEF) phối hợp Trường Đại học Ngoại ngữ và Trường Đại học Việt Nhật (Đại học Quốc gia Hà Nội) tổ chức. Ban tổ chức chọn 19 tiết mục vào chung kết từ khoảng 100 bài dự thi của học sinh, sinh viên trên cả nước.

Nguyễn Minh Đức, sinh viên Trường Cao đẳng FPT Polytechnic, chọn “Suiheisen” (Đường chân trời), một trong những bài hát tiếng Nhật đầu tiên em từng nghe. Đức yêu thích thông điệp của ca khúc về nghị lực vượt qua khó khăn và tiếp tục bước đi trong cuộc sống. Phần điệp khúc để lại cho em nhiều ấn tượng. Từ lâu, Đức đã mong có ngày được biểu diễn bài hát này trên sân khấu.

Mẹ Đức từng du học Nhật Bản, còn chị gái hiện đang học tập tại đây. Dù không học tiếng Nhật ở trường, em đã yêu thích ngôn ngữ này từ lâu. Để tham gia cuộc thi, Đức dành hơn hai tháng tập hát, tranh thủ luyện tập mỗi khi rảnh. Gặp những từ khó phát âm, em tìm trên YouTube, Google Dịch để nghe rồi tập theo.

Phát biểu tại cuộc thi, PGS.TS. Ngô Minh Thủy, Viện trưởng Viện CLEF, cho biết tiếng Nhật và văn hóa Nhật Bản đã trở nên gần gũi với người Việt Nam từ nhiều năm nay. Các ca khúc Nhật Bản ngày càng được yêu thích, trở thành một kênh giao lưu văn hóa giữa nhân dân hai nước.

Theo bà Thủy, Viện CLEF đã phối hợp với các cơ sở đào tạo, nhạc sĩ và nghệ sĩ tổ chức nhiều chương trình âm nhạc song ngữ, giao lưu dân ca và giới thiệu các ca khúc được chuyển ngữ. Cuộc thi hát tiếng Nhật, tổ chức lần đầu vào tháng 12/2023, tiếp nối những hoạt động này, khuyến khích học sinh, sinh viên tìm hiểu ngôn ngữ, âm nhạc và văn hóa Nhật Bản.

TS. Hoa Ngọc Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Quốc gia Hà Nội), cho rằng âm nhạc giúp việc học ngoại ngữ trở nên gần gũi, sinh động hơn. Khi tập hát tiếng Nhật, học sinh, sinh viên được rèn luyện phát âm, ngữ điệu, đồng thời tìm hiểu cách sử dụng ngôn ngữ để thể hiện cảm xúc. Theo ông, ngoài giải thưởng, quá trình tập luyện, những người bạn mới và trải nghiệm trên sân khấu cũng là những điều đáng quý mà thí sinh nhận được.

Ban Tổ chức trao giải Nhất cho thí sinh Trần Gia Hưng (Trường THPT Việt Đức). (Ảnh: CLEF)

Kết thúc cuộc thi, Ban Tổ chức đã trao 1 giải Nhất cho thí sinh Trần Gia Hưng (Trường THPT Việt Đức); 2 giải Nhì cho Lê Thị Quỳnh Chi (Trường Đại học Công nghiệp Hà Nội) và Đỗ Ngọc Hà Chi (Trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội). Ban tổ chức trao 3 giải Ba và 13 giải Tư cho các thí sinh trong đêm chung kết. Giải Tiết mục được yêu thích nhất thuộc về 2 thí sinh Vũ Đoàn Bảo Hân và Vũ Khánh Linh (Học viện Ngoại giao) với ca khúc “Jane Doe”.

Hiểu thêm người trẻ Việt qua âm nhạc Nhật Bản

Ông Ogasawara Manabu, Bí thư thứ Ba Đại sứ quán Nhật Bản tại Việt Nam, cho biết Cuộc thi hát tiếng Nhật dành cho học sinh, sinh viên là một trong những chương trình văn hóa mà ông yêu thích nhất. Trong công việc, ông thường tham gia các sự kiện văn hóa, nghệ thuật có sự góp mặt của nghệ sĩ chuyên nghiệp, nhưng tại cuộc thi này, người biểu diễn là những học sinh, sinh viên Việt Nam.

Ban Tổ chức và các thí sinh chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: CLEF)

Điều khiến ông quan tâm là những bài hát các em lựa chọn. Có những ca khúc quen thuộc với người Nhật, song cũng có những bài ít phổ biến, thậm chí chính ông trước đó chưa từng nghe. “Có những bài hát tiếng Nhật rất hay nhưng ngay cả người Nhật chúng tôi cũng ít khi nghe tới”, ông nói.

Theo ông Ogasawara Manabu, cuộc thi giúp ông khám phá thêm âm nhạc nước mình, đồng thời biết được giới trẻ Việt Nam đang yêu thích những ca khúc, dòng nhạc Nhật Bản nào. Qua phần trình diễn, ông cũng hiểu thêm sở thích và cách các em cảm nhận văn hóa, nghệ thuật Nhật Bản.

Tại vòng chung kết, ông đặc biệt vui khi được thưởng thức “Tasogare” (Hoàng hôn), một ca khúc thuộc dòng City Pop của Nhật Bản. So với lần tổ chức trước, ông nhận xét chất lượng biểu diễn đã tiến bộ rõ rệt, nhiều thí sinh kết hợp ca hát với vũ đạo, diễn xuất và các hình thức nghệ thuật khác.

Ông Ogasawara Manabu cũng yêu thích nhạc pop Việt Nam, trong đó có các ca sĩ Sơn Tùng M-TP và Mỹ Tâm. Ông mong muốn ngày càng có nhiều bạn trẻ Việt Nam biết đến và hát các ca khúc Nhật Bản, đồng thời cho biết bản thân sẽ tiếp tục tìm hiểu thêm về văn hóa, nghệ thuật của hai nước.

Người “xây cầu kiều” cho học sinh Việt Nam sang Nhật

Hấp dẫn cuộc thi hùng biện Tiếng Nhật cho người Việt Nam tại Nhật Bản năm 2023