Trà Đại Gia tự phong "số 1 Việt Nam" có vi phạm luật quảng cáo?

Có mặt tại toà soạn báo Thời Đại, bà Nguyễn Mai Diệu Hương, đại diện của Công ty TNHH TM DV Đại Gia (Trụ sở tại số 67 ngõ 192, phố Lê Trọng Tấn, P. Định Công, Q. Hoàng Mai, HN) cho rằng, bài viết trên báo Thời Đại là sai sự thật.

Thế nhưng, để bảo vệ quan điểm của mình, hồ sơ pháp lý bà Diệu Hương cung cấp cho báo Thời Đại chỉ có Bản tự công bố sản phẩm số 003/2018 của Chi nhánh tại Thái Nguyên, Công ty TNHH Thương Mại & Dịch vụ Đại Gia (Địa chỉ tại xóm Đồng Lạnh, xã Phúc Xuân, TP. Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên). Bản tự công bố này của sản phẩm Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ Trà hỗ trợ giảm béo.

Bản tự công bố của công ty TNHH TM DV Đại Gia

Trong bản tự công bố này cũng ghi rõ, Trà hỗ trợ giảm béo (Trà Đại gia) của công ty này là Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ: “Chúng tôi xin cam kết sẽ thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm…và chỉ đưa sản phẩm vào sản xuất, kinh doanh khi đã được cấp Giấy tiếp nhận đăng kí bản công bố sản phẩm”. Tuy nhiên, tại cuộc làm việc, vị đại diện này lại không xuất trình được Giấy tiếp nhận bản công bố hợp quy của sản phẩm do Cục ATTP cấp cho sản phẩm sau khi được phóng viên giải thích rõ về các quy định của pháp luật.

Bản tự công bố của sản phẩm

Quảng cáo của sản phẩm Trà hỗ trợ giảm béo

Trên vỏ hộp Trà Hỗ trợ giảm béo của công ty TNHH TM và DV Đại Gia có dòng chữ “Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ”. Theo Nghị định số 15/2018/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khoẻ (Health Supplement, Dietary Supplement) là những sản phẩm được dùng để bổ sung thêm vào chế độ ăn uống hàng ngày nhằm duy trì, tăng cường, cải thiện các chức năng của cơ thể con người, giảm nguy cơ mắc bệnh. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe chứa một hoặc nhiều chất hoặc hỗn hợp các chất sau:

a) Vitamin, khoáng chất, axit amin, axit béo, enzyme, probiotic và chất có hoạt tính sinh học khác;

b) Chất có nguồn gốc tự nhiên, bao gồm động vật, khoáng vật và thực vật dưới dạng chiết xuất, phân lập, cô đặc và chuyển hóa;

c) Các nguồn tổng hợp của những thành phần đề cập tại điểm a và điểm b trên đây.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe được trình bày ở dạng chế biến như viên nang, viên hoàn, viên nén, chế phẩm dạng cốm, bột, lỏng và các dạng bào chế khác và được phân liều (để sử dụng) thành các đơn vị liều nhỏ.

Trà Giảm cân Đại Gia được bán tại rất nhiều cửa hàng.

Cũng theo quy định tại Điều 6, Chương III Thủ tục đăng kí bản công bố sản phẩm của Nghị định 15/2018, sản phẩm bảo vệ sức khoẻ bắt buộc phải đăng kí bản công bố sản phẩm: “Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải đăng ký bản công bố sản phẩm đối với các sản phẩm sau đây:Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt…

“Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm nộp hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm qua hệ thống dịch vụ công trực tuyến hoặc đường bưu điện hoặc nộp trực tiếp đến cơ quan tiếp nhận hồ sơ theo quy định sau đây: Nộp đến Bộ Y tế đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới, phụ gia thực phẩm chưa có trong danh mục phụ gia được phép sử dụng trong thực phẩm do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định,” Trích Điều 8,Trình tự đăng ký bản công bố sản phẩm, Nghị định 15/2018.

Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Dũng, nguyên Trưởng phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm, Bộ Y tế nêu quan điểm: “Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ bắt buộc phải do Cục ATTP cấp phép. Bản tự công bố sản phẩm của doanh nghiệp không áp dụng đối với Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ. Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm chỉ được thực hiện tự công bố thực phẩm đối với các sản phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến thực phẩm, dụng cụ chứa đựng thực phẩm, vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm".

"Trà hỗ trợ giảm béo Đại Gia quảng cáo là thực phẩm bảo vệ sức khoẻ thì bắt buộc phải được sự cấp phép của Cục ATTP. Còn nếu chỉ là sản phẩm được bao gói, chế biến sẵn thì cũng không thể lách luật khiến người tiêu dùng hiểu nhầm, hiểu sai lệch về bản chất, công dụng và thành phần của hàng hoá bằng tên sản phẩm. Đặt tên là trà giảm cân hay trà hỗ trợ giảm béo mà không phải là Thực phẩm bảo vệ sức khoẻ là đánh lừa khách hàng, ông Nguyễn Văn Dũng phân tích.

Có dấu hiệu vi phạm Luật quảng cáo?

Tính đến ngày 27/7/2019, trên website chính thức của Trà Đại gia (tradaigia.vn) trong phần tự giới thiệu ghi rõ: "Thương hiệu Trà số 1 Việt Nam thuộc sở hữu của Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ Đại Gia (Trụ sở tại số 67 ngõ 192, phố Lê Trọng Tấn, P. Định Công, Q. Hoàng Mai, HN)".

Tự nhận là "Thương hiệu trà số 1 Việt Nam"

Trà Đại Gia có hơn 80 chủng loại sản phẩm trà xanh Tân Cương, Thái Nguyên và một số loại trà thảo mộc, có mặt ở hầu hết siêu thị và chuỗi cửa hàng tiện lợi như Big C, Metro, Fivimart, Intimex, Vinmart… Công ty này cũng đang sản xuất và lưu thông trên thị trường một sản phẩm mang tên “Trà Giảm Cân” được giới thiệu là TPCN có tác dụng giảm béo.

Theo tìm hiểu, Khoản 11 Điều 8 Luật Quảng cáo 2012 quy định: Quảng cáo có sử dụng các từ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc từ ngữ có ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh theo quy định là hành vi bị cấm.

Khoản 2 Điều 51 Nghị định 158/2013/NĐ-CP quy định hành vi quảng cáo có sử dụng các từ “nhất”, “duy nhất”, “tốt nhất”, “số một” hoặc từ ngữ có ý nghĩa tương tự mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh theo quy định bị xử phạt vi phạm hành chính từ 10 - 20 triệu đồng. Cá nhân, tổ chức vi phạm buộc phải tháo gỡ, tháo dỡ hoặc xóa quảng cáo.

Ngoài ra, việc sản phẩm không có tài liệu hợp pháp chứng minh về chất lượng “số 1” mà tổ chức, cá nhân vi phạm cố tình quảng cáo gian dối để lừa gạt người tiêu dùng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Cụ thể:

Tại Điều 197 Bộ luật Hình sự 2015 quy định người nào quảng cáo gian dối về hàng hóa, dịch vụ, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 10 - 100 triệu đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 05 - 50 triệu đồng, cấm làm công việc nhất định từ 01 - 05 năm.

Không chỉ có dấu hiệu vi phạm Luật quảng cáo, việc tự cho các sản phẩm mình là “số 1 Việt Nam” của Trà Đại gia cũng có thể dễ gây sự nhầm lẫn, hiểu lầm đối với khách hàng và cũng có thể dẫn tới việc cạnh tranh không lành mạnh.

Tại khoản 5, Điều 45 Luật cạnh tranh quy định về các hành vi cạnh tranh không lành mạnh bị cấm nêu rõ: "Lôi kéo khách hàng bất chính bằng các hình thức sau đây: Đưa thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn cho khách hàng về doanh nghiệp hoặc hàng hóa, dịch vụ, khuyến mại, điều kiện giao dịch liên quan đến hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp cung cấp nhằm thu hút khách hàng của doanh nghiệp khác”.