Tiếp nối truyền thống, viết tiếp thành công trong giai đoạn phát triển mới của đất nước

TS. Phan Anh Sơn, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam. (Ảnh: Đinh Hòa)

Những định hướng đó được xây dựng trên cơ sở đánh giá kỹ bối cảnh tình hình thế giới, khu vực, quán triệt những yêu cầu ngày càng cao của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, cũng như thực tiễn của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và các tổ chức thành viên ở Trung ương với địa phương.

Chưa bao giờ trong nhiều thập kỷ qua, thế giới phải đối mặt cùng lúc với nhiều biến động đan xen, phức tạp đến vậy - trật tự quốc tế rạn nứt, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, xung đột cục bộ ở nhiều khu vực, tăng trưởng kinh tế toàn cầu suy giảm, biến đổi khí hậu ngày càng tác động tiêu cực, và công nghệ lõi, đặc biệt là dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, học máy, chip bán dẫn, đang định hình lại cục diện quan hệ quốc tế theo những phương thức chưa từng có tiền lệ.

Ở trong nước, quán triệt, triển khai chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và các tổ chức thành viên vừa hoàn thành một đợt sắp xếp tổ chức, bộ máy sâu rộng, thích ứng với mô hình chính quyền địa phương hai cấp trên phạm vi cả nước. Địa bàn rộng hơn, khối lượng công việc lớn hơn - đòi hỏi năng lực tổ chức, điều phối của toàn hệ thống phải được nâng lên một tầm mức khác trước.

Thế giới biến động, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hệ thống tổ chức vừa được sắp xếp lại - ba yếu tố ấy cộng lại với nhau, đặt ra trách nhiệm lớn cho những người làm công tác đối ngoại nhân dân ngày hôm nay - xác lập những định hướng lớn, mới cho chặng đường 5 năm sắp tới.

Truyền thống vẻ vang

Đối ngoại nhân dân là một sáng tạo độc đáo, mang tầm chiến lược của Đảng ta và của Chủ tịch Hồ Chí Minh - một phương thức đối ngoại mang đậm bản sắc Việt Nam, được hình thành và phát triển từ khát vọng độc lập, tự chủ, từ truyền thống hòa hiếu, nhân văn của dân tộc, từ tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối đối ngoại của Đảng. Trong những năm tháng đấu tranh giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước, chính đối ngoại nhân dân đã góp phần biến khát vọng hòa bình của Việt Nam thành lương tri, thành tiếng nói chung của nhân loại tiến bộ.

Bước vào thời kỳ đổi mới, hội nhập quốc tế, đối ngoại nhân dân tiếp tục là một lực lượng quan trọng góp phần phá thế bao vây, cấm vận, không chỉ đưa Việt Nam “đi ra thế giới”, mà còn mang thế giới đến với từng địa phương, từng cộng đồng. Với mạng lưới hàng nghìn đối tác ở khắp các châu lục, hàng nghìn hoạt động hòa bình, đoàn kết, hữu nghị được tổ chức mỗi năm, đối ngoại nhân dân đã vận động viện trợ, góp phần giảm nghèo, an sinh xã hội, y tế, giáo dục, bảo vệ môi trường, khắc phục hậu quả chiến tranh, ứng phó thiên tai, dịch bệnh; đồng thời thúc đẩy công tác nghiên cứu, thông tin đối ngoại và người Việt Nam ở nước ngoài, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và tăng cường hiểu biết, tin cậy giữa các dân tộc.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường cùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và các đại biểu thực hiện nghi thức khởi động “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên”, Hà Nội, tháng 4/2025. (Ảnh: Đinh Hòa)

Trong dòng chảy chung đó, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và các tổ chức thành viên đã không ngừng trưởng thành, từng bước khẳng định vị trí nòng cốt, chuyên trách trong công tác đối ngoại nhân dân, trở thành cầu nối hữu nghị, sứ giả của hòa bình, mang thông điệp về một Việt Nam yêu chuộng hòa bình, thủy chung, có trách nhiệm đến với bạn bè năm châu.

Một bài học lớn mà lịch sử để lại cho chúng ta, những người làm công tác đối ngoại nhân dân hôm nay, được đúc kết trong nhận định của Tổng Bí thư Tô Lâm: Vị thế, uy tín đất nước không chỉ nằm ở sức mạnh vật chất mà còn là “sức mạnh mềm”. Đó là lịch sử hào hùng, nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc, những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử của công cuộc đổi mới, là đường lối đối ngoại hòa bình, hòa hiếu, xử lý các vấn đề quốc tế hài hòa, có lý, có tình, tôn trọng luật pháp quốc tế, là sự đồng tình, ủng hộ của nhân dân thế giới.

Dấu ấn trong một nhiệm kỳ nhiều thử thách

Nhiệm kỳ 2019 - 2026 khép lại trong bối cảnh thế giới biến động chưa từng có tiền lệ, tác động sâu rộng đến Việt Nam nói chung và đối ngoại nhân dân nói riêng. Trong bối cảnh ấy, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và các tổ chức thành viên đã nỗ lực vượt qua khó khăn, khẳng định bản lĩnh và đạt nhiều kết quả tích cực.

Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam đã tham mưu tổ chức nhiều hoạt động đối ngoại nhân dân trong các chuyến thăm của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước; tổ chức thành công hàng nghìn hoạt động đối ngoại nhân dân ở cả Trung ương và địa phương, trong đó có những sự kiện quy mô hàng nghìn, thậm chí hàng chục nghìn người tham gia. Nhiều cơ chế hợp tác có dấu ấn riêng được hình thành và duy trì đều đặn với các đối tác quan trọng, từ Diễn đàn Nhân dân Việt - Trung, đến Diễn đàn Nhân dân Việt - Nga, chuỗi Giao lưu Hữu nghị Việt - Mỹ, Chương trình “Ươm mầm hữu nghị”, Cuộc thi “Kỷ vật kể chuyện”, cùng các hoạt động với đối tác ở các nước ASEAN, châu Âu và bạn bè truyền thống, góp phần củng cố vững chắc lòng tin chính trị, thắt chặt tình hữu nghị, mở ra không gian thúc đẩy hợp tác phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gặp gỡ lãnh đạo Đảng Cộng sản, các tổ chức cánh tả và bạn bè Hoa Kỳ tại New York, tháng 9/2024, trong chương trình do Ban Đối ngoại Trung ương, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam và Phái đoàn Việt Nam bên cạnh Liên hợp quốc phối hợp tổ chức. (Ảnh: TTXVN)

Chúng ta đã đăng cai tổ chức thành công Đại hội lần thứ XXII Hội đồng Hòa bình thế giới năm 2022, và hai lần liên tiếp dẫn đầu thế giới về số lượng chữ ký ủng hộ Chiến dịch giải trừ vũ khí hạt nhân, khẳng định trách nhiệm, tiếng nói của nhân dân Việt Nam đối với hòa bình, an ninh của nhân loại.

Trong bối cảnh viện trợ quốc tế toàn cầu thu hẹp, nguồn viện trợ phi chính phủ nước ngoài vẫn được duy trì ổn định hàng năm, góp phần xây dựng hàng nghìn căn nhà cho người nghèo trong Chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát, huy động hàng trăm tỷ đồng ứng phó đại dịch COVID-19 và khắc phục hậu quả thiên tai, cùng hàng ngàn tỷ đồng cho các chương trình khắc phục hậu quả chiến tranh, trợ giúp người khuyết tật, hỗ trợ y tế, giáo dục, ứng phó với biến đổi khí hậu, tạo sinh kế bền vững...

Đại diện các tổ chức phi chính phủ nước ngoài nhận bằng khen của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam tại Lễ ghi nhận đóng góp năm 2024. (Ảnh: Đinh Hòa)

Chất lượng công tác nghiên cứu, tham mưu, thông tin đối ngoại được cải thiện rõ rệt, đóng góp thiết thực vào quá trình ra quyết định đối với nhiều vấn đề đối ngoại quan trọng.

Trong giai đoạn 2019 - 2026, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam vinh dự được đón nhận Huân chương Hồ Chí Minh và Huân chương Lao động hạng Nhất cho những nỗ lực và kết quả tích cực trong công tác đối ngoại nhân dân.

Tất cả những kết quả ấy, dù đáng tự hào, vẫn chưa phải là đích đến cuối cùng. Nhìn thẳng vào thực tế, hoạt động của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam vẫn còn những hạn chế nhất định: nhận thức về vai trò của đối ngoại nhân dân ở một số nơi vẫn chưa đầy đủ; một số hoạt động còn mang tính hình thức, chưa tạo giá trị thực chất; mạng lưới đối tác ở các địa bàn trọng điểm, trong các giới có tầm ảnh hưởng chưa tương xứng với yêu cầu; công tác nghiên cứu, tham mưu có lúc còn mang tính sự vụ, chưa bắt kịp những biến chuyển nhanh, phức tạp của tình hình thế giới. Nhận diện rõ những hạn chế này là cơ sở để Đại hội VII xác định những hướng đi, mục tiêu mới, giải pháp căn cơ cho nhiệm kỳ mới.

Con đường phía trước

Từ những bài học của nhiệm kỳ qua và trước những yêu cầu của giai đoạn phát triển mới của đất nước, Đại hội VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 xác định mục tiêu xuyên suốt cho cả nhiệm kỳ là “xây dựng Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam từ Trung ương đến địa phương vững mạnh toàn diện, với một đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, thành thạo ngoại ngữ, tinh thông nghiệp vụ; phát triển mạng lưới đối tác quốc tế rộng lớn, có tầm ảnh hưởng sâu rộng. Khẳng định vững chắc và phát huy tối đa vai trò nòng cốt trong trụ cột đối ngoại nhân dân; phối hợp chặt chẽ, hiệu quả cùng đối ngoại Đảng và ngoại giao Nhà nước, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”, phát huy vai trò tiên phong trong tạo lập và giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ vững chắc Tổ quốc từ sớm, từ xa, góp phần đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới”.

Bên cạnh nhiệm vụ cốt lõi là “xây dựng nền tảng xã hội tích cực, thuận lợi” cho quan hệ giữa Việt Nam với các nước, đối ngoại nhân dân cần chủ động kiến tạo nguồn lực phát triển, kiến tạo hình ảnh và uy tín quốc gia, kiến tạo không gian đối thoại để bảo vệ lợi ích đất nước từ sớm, từ xa; lấy hiệu quả thực chất, lấy lợi ích của quốc gia - dân tộc và của nhân dân làm thước đo cho mọi hoạt động.

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Bệnh viện Hữu Nghị và Trung tâm Ung bướu Napalkov trong khuôn khổ Diễn đàn Nhân dân Việt - Nga lần thứ nhất, tháng 9/2025. (Ảnh: Đinh Hòa)

Để hiện thực hóa những định hướng đó, phương châm hành động của cả nhiệm kỳ được xác định rõ là “Chủ động thích ứng, đột phá sáng tạo, thiết thực hiệu quả”, cùng với các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, từ nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của đối ngoại nhân dân, đến mở rộng, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; chủ động mở rộng mạng lưới đối tác sang những nhóm đối tượng mới có tầm ảnh hưởng - giới trí thức, nghị sĩ, chính quyền địa phương, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, mạng lưới học giả, truyền thông và các trung tâm nghiên cứu; đẩy mạnh vận động, nâng cao hiệu quả kết nối nguồn lực quốc tế; đổi mới công tác thông tin đối ngoại; nâng tầm công tác nghiên cứu, tham mưu.

Kế thừa nền tảng đã được các thế hệ đi trước vun đắp, không ngừng đổi mới tư duy, cách tiếp cận, nội dung và phương thức hoạt động, nâng tầm giá trị, đó là con đường để công tác đối ngoại nhân dân của Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam khẳng định vị thế tương xứng với yêu cầu phát triển mới của đất nước.

Tổ chức Đại hội Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031 Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam dự kiến diễn ra ngày 14/9 tại Hà Nội. Đại hội sẽ có chủ đề là “Chủ động thích ứng - Đột phá sáng tạo - Thiết thực hiệu quả”.

Bạn năm châu chúc mừng Đại hội Trong dòng chảy đổi mới, vươn mình của đất nước, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026-2031 Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (Liên hiệp) mở ra một chặng mới đối với Liên hiệp trong việc thực hiện công tác đối ngoại nhân dân. Trước thềm Đại hội, bạn bè, đối tác quốc tế từ nhiều khu vực đã gửi thư, điện chúc mừng, ghi nhận những đóng góp của Liên hiệp và bày tỏ mong muốn tiếp tục đồng hành trong thời gian tới.