Quốc hội bổ sung quy định bảo vệ quyền lợi con nuôi
| Ươm mầm hữu nghị biên cương Hoàn thiện cơ chế bảo vệ trẻ em Việt Nam được nhận nuôi ở nước ngoài |
Với 463/471 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) được Quốc hội khóa XVI thông qua tại Kỳ họp thứ Hai, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027.
Trước khi biểu quyết, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật, tập trung vào 5 nhóm vấn đề được đại biểu Quốc hội quan tâm.
Một trong những nội dung đáng chú ý là bổ sung các trường hợp không được nhận con nuôi, gồm người đã bị xử lý vi phạm hành chính về phòng, chống bạo lực gia đình hoặc hành vi xâm hại trẻ em; người từng bị kết án về các tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy, chứa mại dâm, môi giới mại dâm và mua dâm người dưới 18 tuổi.
![]() |
| Các đại biểu ấn nút thông qua Luật. (Ảnh: Báo Nhân Dân). |
Đối với đề xuất quy định độ tuổi tối đa của người nhận con nuôi, Chính phủ chưa tiếp thu do chưa đủ căn cứ thực tiễn và chưa đạt được sự đồng thuận. Theo Chính phủ, cơ quan có thẩm quyền cần đánh giá toàn diện khả năng bảo đảm môi trường gia đình bền vững khi người cao tuổi nhận trẻ em làm con nuôi. Thực tiễn giải quyết nuôi con nuôi thời gian qua cơ bản không phát sinh vướng mắc về vấn đề này. Một số nước có điều kiện kinh tế - xã hội tương đồng như Thái Lan và Philippines cũng không quy định độ tuổi tối đa.
Về đối tượng được nhận làm con nuôi, dự thảo Luật đã bổ sung khái niệm “trẻ em không nơi nương tựa”, bảo đảm thống nhất với pháp luật về trẻ em. Theo đó, chỉ những trẻ không thể hoặc không được sống trong môi trường gia đình gốc mới được giải quyết cho làm con nuôi.
Đối với trẻ em di cư, lánh nạn, tị nạn chưa xác định được cha mẹ hoặc không có người chăm sóc, Chính phủ chưa bổ sung vào nhóm đối tượng được nhận làm con nuôi do nguồn gốc phức tạp, chưa rõ ràng. Việc chăm sóc những trẻ em này được thực hiện thông qua các hình thức chăm sóc thay thế theo Luật Trẻ em.
Luật cũng bổ sung nguyên tắc Nhà nước có chính sách hỗ trợ việc nuôi con nuôi trong nước phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ. Quy định nhằm khuyến khích công dân Việt Nam nhận trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đang sống tại các cơ sở chăm sóc tập trung, tạo điều kiện để trẻ được nuôi dưỡng trong môi trường gia đình.
Về quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ nuôi và con nuôi, quy định được chỉnh lý theo hướng xác định đầy đủ quyền, nghĩa vụ của cha mẹ và con kể từ ngày quyết định nuôi con nuôi có hiệu lực thi hành. Quan hệ pháp lý này cũng được xác lập giữa con nuôi với các thành viên khác trong gia đình cha mẹ nuôi theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, Chính phủ không tiếp thu đề xuất loại bỏ quyền thừa kế theo pháp luật giữa con nuôi và cha mẹ đẻ. Theo Chính phủ, quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015 vừa ghi nhận quan hệ huyết thống tự nhiên, vừa phù hợp với chuẩn mực đạo đức và phong tục, tập quán tốt đẹp của dân tộc. Nội dung này đã được kế thừa từ Pháp lệnh Thừa kế năm 1990 qua các Bộ luật Dân sự năm 1995, 2005 và 2015, đồng thời chưa ghi nhận vướng mắc nổi cộm trong thực tiễn.
Trường hợp việc nuôi con nuôi chấm dứt khi con nuôi chưa thành niên do cả cha mẹ nuôi đã chết hoặc cha nuôi, mẹ nuôi là người độc thân qua đời, con nuôi vẫn được thừa kế di sản của cha mẹ nuôi theo quy định tại Điều 29 của Luật.
![]() |
| Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: quochoi.vn). |
Liên quan đến thẩm quyền thu hồi, hủy bỏ quyết định nuôi con nuôi, Chính phủ giữ quan điểm giao cơ quan hành chính thực hiện, kể cả trường hợp đã hoàn tất việc giao nhận con nuôi. Theo Chính phủ, đây là quyết định hành chính, việc thu hồi hoặc hủy bỏ theo thủ tục hành chính sẽ bảo đảm nhanh chóng, hiệu quả, kịp thời bảo vệ trẻ em khi có vi phạm điều cấm.
Chính phủ cũng cho rằng các căn cứ thu hồi, hủy bỏ đã được quy định cụ thể, không cần thiết giải quyết thông qua thủ tục tố tụng tại Tòa án. Quan điểm này phù hợp với định hướng tại Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, trong đó khuyến khích phát triển các thiết chế giải quyết tranh chấp ngoài Tòa án.
Đây là nội dung được ông Vincenzo Starita - Phó Chủ tịch Ủy ban Con nuôi quốc tế Italia (CAI - cơ quan thuộc Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa Italia) thông tin tại buổi làm việc với Thứ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam Trần Tiến Dũng ngày 6/5 tại Hà Nội. |
Nhân dịp tháp tùng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp nhà nước tại Cộng hòa Ireland, chiều ngày 3/10, theo giờ địa phương, tại thủ đô Dublin, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài Lê Thị Thu Hằng đã đến thăm gia đình ông bà Eamon McMullen - gia đình nhận cháu Ngô Hương Thảo làm con nuôi. |
Tin bài khác
Khi con cái ra ở riêng thì chữ hiếu có thay đổi?
Người trẻ tính kỹ chuyện kết hôn, sinh con





