Trong tháng 9, nồng độ bụi PM2.5 tăng mạnh so với các tháng trước đó và cao hơn cùng kỳ những năm từ 2015-2019, đồng thời lượng mưa cũng thấp nhất 6 năm trở lại đây và hiện tượng sương mù quang hoá đã gây ra những ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ cộng đồng.

Ô nhiễm không khí nặng, tập trung vào đêm và sáng sớm

Theo báo cáo của Tổng cục Môi trường (TCMT) về chất lượng không khí tại Hà Nội và TPHCM trong tháng 9/2019, nồng độ bụi PM2.5 có xu hướng gia tăng trong thời gian từ 12-17/9, sau đó giảm từ 18-22/9 và tăng cao trở lại rồi duy trì liên tiếp trong các ngày từ 23-29/9.

Số liệu dựa trên 13 trạm quan trắc tự động, liên tục trên địa bàn TP Hà Nội (1 trạm của TCMT, 11 trạm của TP Hà Nội và 1 trạm của sứ quán Mỹ) đo được trong khoảng thời gian từ 12/9-29/9.

Đặc biệt, từ 25-29/9, toàn bộ các trạm đều có giá trị PM2.5 vượt quy chuẩn Việt Nam. Nhiều trạm AQI ngày đã tăng cao gần tới mức xấu, đặc biệt trong ngày 29/9 còn ghi nhận giá trị AQI ngày của trạm đại sứ quán Mỹ vượt mức xấu (AQI hơn 200).

"Trong các ngày từ 15 đến 17/9 và từ ngày 23 đến 29/9 có đến trên 75% giá trị bụi mịn PM2.5 trung bình 24 giờ của các trạm vượt quy chuẩn quốc gia. Đặc biệt, trong các ngày từ 25 đến 29-9, toàn bộ các trạm đều có giá trị bụi mịn PM2.5 trung bình 24 giờ vượt quy chuẩn quốc gia", đại diện Tổng cục Môi trường cho biết.

o nhiem khong khi gia tang tong cuc moi truong khuyen cao nguoi dan han che ra ngoai
Theo báo cáo của Tổng cục Môi trường về chất lượng không khí tại Hà Nội và TP. HCM, trong hơn hai tuần qua, chất lượng không khí liên tục có những ngày nồng độ bụi PM2.5, vượt ngưỡng cho phép so với quy chuẩn quốc gia.

Ô nhiễm thường tập trung vào đêm và sáng sớm với mức chỉ số AQI giờ khoảng thời gian này ở mức kém (AQI lớn hơn 100- nhóm nhạy cảm nên hạn chế ra ngoài). Thậm chí có những giờ lên tới mức xấu (AQI lớn hơn 200, rất có hại cho sức khỏe mọi người).

Đặc biệt, trong sáng liên tiếp các ngày từ 25-30/9, ghi nhận một số trạm AQI giờ đã vượt ngưỡng 200. Tuy nhiên AQI giờ ở mức xấu chỉ xảy ra ở một số vị trí và thời điểm là các trạm Hoàn Kiếm, Thành Công, Phạm Văn Đồng, Hàng Đậu, Minh Khai, Sứ quán Mỹ và 556 Nguyễn Văn Cừ.

Thời gian ô nhiễm cao điểm nhất từ 0h - 6h. Trong đó từ 27 - 30/9 là những ngày có nhiều trạm, nhiều giờ, AQI ở mức xấu nhất trong 2 tuần.

Nguyên nhân ô nhiễm

Nhận định sơ bộ nguyên nhân khiến tình hình bụi mịn PM2.5 tăng cao, theo ông Tài - Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường lý giải là do đây là thời điểm giao mùa, thời tiết thay đổi, khối không khí lạnh từ phía Bắc khuếch tán xuống phía Nam tạo nên dãy hội tụ nhiệt đới kết hợp với không khí lạnh gây hiện tượng nghịch nhiệt làm gia tăng nồng độ các chất ô nhiễm trong không khí. Đặc biệt vào sáng sớm là khoảng thời gian gió lặng nên khả năng phát tán các chất ô nhiễm thấp.

Ngoài ra, từ ngày 21 đến 30-9, Hà Nội không có mưa - đây cũng có thể là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng nồng độ bụi trong không khí ở Hà Nội cao đột biến.

Còn tại TP.HCM tháng 9 cũng là thời điểm giao mùa, điều kiện thời tiết bất lợi dẫn đến hiện tượng nghịch nhiệt làm giảm khả năng hòa trộn và phát tán các chất ô nhiễm trong không khí, cũng như làm xuất hiện hiện tượng sương mù quang hóa. Chất lượng không khí cũng có những diễn biến theo chiều hướng xấu.

Khuyến nghị từ Tổng cục Môi trường

Trước tình hình ô nhiễm không khí kéo dài liên tục trong nhiều ngày, thậm chí có những ngày chất lượng không khí suy giảm xuống ngưỡng xấu gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khoẻ con người, Tổng cục Môi trường nhận định tình trạng ô nhiễm còn tiếp diễn trong những ngày tới.

Do vậy, Tổng cục Môi trường khuyến nghị người dân trong khoảng thời gian này và những ngày tiếp theo, với đặc điểm thời tiết giao mùa, ban ngày nắng khá mạnh, hanh khô, ban đêm nhiệt độ không khí mặt đất khá thấp, nghịch nhiệt vẫn có thể tiếp diễn, nồng độ bụi PM2.5 có thể tiếp tục duy trì ở mức cao tại một số thời điểm trong ngày, đặc biệt là đêm và sáng sớm.

Theo đó, người dân đặc biệt là trẻ em, người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người mắc các bệnh hô hấp hạn chế ra ngoài, hạn chế tham gia giao thông và các hoạt động ngoài trời. Đồng thời, nếu có nhu cầu ra ngoài thì nên đeo khẩu trang và kính mắt.

Truyền hình