AI thành tiêu chí mới trong cuộc đua thu hút đầu tư

Doanh nghiệp bắt đầu “chấm điểm” môi trường AI

Theo báo chí Anh ngày 27/9, khi lựa chọn nơi mở trung tâm nghiên cứu, tăng sản xuất hay tuyển thêm nhân sự, các doanh nghiệp từng tập trung vào chi phí lao động, thuế, hạ tầng và quy mô thị trường. Tuy nhiên AI đang bổ sung thêm một nhóm tiêu chí mới. Lãnh đạo nhiều doanh nghiệp trong lĩnh vực tài chính, công nghiệp và công nghệ cho biết họ đã bắt đầu đánh giá điều kiện phát triển, triển khai AI tại từng quốc gia trước khi quyết định mở rộng hoạt động.

Các yếu tố được xem xét gồm: nguồn kỹ sư AI, năng lực trung tâm dữ liệu và nguồn điện, khả năng sử dụng dữ liệu doanh nghiệp, dữ liệu khách hàng... Khung pháp lý càng rõ ràng thì việc triển khai công nghệ càng dễ tính toán.

AI thành tiêu chí mới trong cuộc đua thu hút đầu tư. (Ảnh minh họa)

Bà Maria Cristina Bifulco, Giám đốc chiến lược của tập đoàn sản xuất cáp Prysmian (Italy) cho rằng các tập đoàn hiện có nhiều lựa chọn về địa điểm đầu tư. Theo bà, thị trường cần tạo được điều kiện phù hợp để doanh nghiệp triển khai công nghệ. Chính sách AI phải đủ rõ ràng. Nhu cầu đối với sản phẩm cũng cần ổn định trong dài hạn. Nếu những điều kiện này không được đáp ứng, dòng vốn có thể chuyển sang nơi thuận lợi hơn. Prysmian là một ví dụ cho thấy yếu tố công nghệ ngày càng gắn với chiến lược phát triển của các doanh nghiệp công nghiệp truyền thống.

Liên minh châu Âu là khu vực kinh tế lớn đầu tiên xây dựng khuôn khổ pháp lý toàn diện cho AI. Nhiều nghĩa vụ quan trọng của Đạo luật AI bắt đầu được áp dụng rộng hơn từ tháng 8/2026. EU cũng đã điều chỉnh một số nội dung nhằm đơn giản hóa thủ tục và tăng tính rõ ràng cho doanh nghiệp.

Tuy nhiên, bà Laura Houston, đối tác và đồng phụ trách mảng công nghệ tại hãng luật Slaughter and May, cho rằng chi phí và mức độ phức tạp của quy định vẫn là yếu tố doanh nghiệp phải tính đến khi lựa chọn giữa châu Âu, Mỹ và châu Á. Anh đang theo cách tiếp cận ít ràng buộc hơn. Điều này tạo ra một số lợi thế trong thu hút hoạt động liên quan đến AI.

Hãng dược Novo Nordisk đã chọn London làm nơi đặt trung tâm hợp tác phát triển AI trong quan hệ đối tác với Amazon Web Services. Trung tâm phục vụ nghiên cứu và phát triển thuốc. Theo Giám đốc AI Anja Leth Zimmer, doanh nghiệp ưu tiên những nơi có nguồn nhân lực phù hợp và có điều kiện triển khai AI một cách có trách nhiệm. AI vì vậy không còn chỉ là công nghệ được doanh nghiệp sử dụng sau khi đã đầu tư. Khả năng phát triển và vận hành AI đang trở thành một phần của quyết định đầu tư ngay từ đầu.

Châu Âu tìm cách thu hẹp khoảng cách

Theo ông Zach Meyers thuộc Centre on Regulation in Europe, khu vực châu Âu gặp khó trong việc xây dựng và đưa các trung tâm dữ liệu vào hoạt động nhanh chóng. Giá năng lượng cao cũng tạo thêm sức ép. Nguồn vốn cho AI còn thấp hơn Mỹ. Tốc độ ứng dụng công nghệ của khách hàng tại một số thị trường cũng chậm hơn.

Theo Ủy ban châu Âu, châu Âu hiện chỉ chiếm khoảng 5% năng lực tính toán AI toàn cầu. Đây là một trong những lý do EU đang tăng đầu tư vào các “nhà máy AI” và hạ tầng tính toán quy mô lớn. Ủy ban châu Âu đã đưa ra kế hoạch xây dựng tối đa 7 AI Gigafactory. Chương trình dự kiến huy động ít nhất 30 tỷ euro vốn công và tư. Các cơ sở này sẽ cung cấp năng lực tính toán cho doanh nghiệp, startup, viện nghiên cứu và cơ quan công quyền.

Trụ sở Ủy ban Châu Âu tại Bruxelles, Bỉ. (Ảnh: KT)

EU cũng đề xuất Đạo luật Phát triển Đám mây và AI. Một trong những mục tiêu là tăng ít nhất gấp ba công suất trung tâm dữ liệu trong vòng 5-7 năm. Kế hoạch còn hướng tới rút ngắn thời gian cấp phép và giải quyết các điểm nghẽn về điện, đất, nước và tài chính.

Ủy ban châu Âu cho rằng khu vực vẫn có lợi thế lớn về dữ liệu công nghiệp. Nhiều ngành sản xuất, y tế và hạ tầng của châu Âu sở hữu lượng dữ liệu có giá trị cao. Đây có thể là nền tảng để phát triển các ứng dụng AI chuyên ngành.

Các khoản đầu tư lớn cũng cho thấy châu Âu chưa mất sức hút. Google trong tháng 9 công bố kế hoạch đầu tư khoảng 13 tỷ euro vào hạ tầng AI tại Phần Lan. Dự án bao gồm ba trung tâm dữ liệu mới và đầu tư cho lưới điện, năng lượng sạch. Khí hậu lạnh và nguồn điện ổn định là những yếu tố quan trọng trong lựa chọn địa điểm.

Ông Caspar Herzberg, Giám đốc điều hành Aveva, cho biết Aveva đã công bố kế hoạch đầu tư khoảng 30 triệu bảng Anh vào trụ sở toàn cầu và trung tâm nghiên cứu - phát triển tại Cambridge. Cơ sở này dự kiến quy tụ hơn 500 vị trí việc làm, tập trung vào các công nghệ công nghiệp dựa trên AI.

Những thay đổi này cho thấy cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư đang có thêm một lớp mới. Doanh nghiệp vẫn quan tâm đến chi phí, thị trường và cơ sở hạ tầng truyền thống. Nhưng họ cũng muốn biết một quốc gia có đủ kỹ sư AI hay không, dữ liệu có thể được sử dụng thế nào, điện có đủ cho trung tâm dữ liệu và quy định có tạo điều kiện để công nghệ được triển khai ở quy mô lớn hay không.

Trong bối cảnh AI ngày càng đi sâu vào sản xuất và dịch vụ, những câu hỏi đó có thể tác động trực tiếp đến nơi doanh nghiệp đặt nhà máy, trung tâm nghiên cứu và lực lượng lao động trong những năm tới.

Mở thêm đầu mối hợp tác khoa học - công nghệ Việt Nam - Brazil Đại sứ Việt Nam tại Brazil Bùi Văn Nghị vừa có chuyến công tác tại thủ phủ Porto Alegre, bang Rio Grande do Sul (Brazil), mở thêm các đầu mối hợp tác về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và đào tạo nguồn nhân lực.

Sinh viên Việt-Trung trao đổi về vấn đề nhân văn trong thời đại AI Ngày 29/8, diễn đàn học thuật sinh viên Việt - Trung 2026 với chủ đề “Tư duy nhân văn trong thời đại AI” đã diễn ra tại Hà Nội.