13 năm mở rộng các kênh để người dân tham gia góp ý, giám sát

Giám sát từ cơ sở

Ngày 16/6/2026, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam ban hành Báo cáo số 23/BC-MTTW-BTT tổng kết 13 năm thực hiện Quyết định số 217-QĐ/TW và Quyết định số 218-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị (Khóa XI). Theo báo cáo, trong 13 năm qua, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp đã chủ trì tổ chức 825.747 cuộc giám sát trên phạm vi cả nước. Phần lớn các cuộc giám sát được triển khai ở cấp huyện và cấp xã.

Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp bám sát tình hình thực tế, xây dựng chương trình phối hợp giám sát với các tổ chức chính trị - xã hội và cơ quan liên quan. Nội dung giám sát được hiệp thương, lựa chọn trên cơ sở những vấn đề người dân quan tâm. Báo cáo cho thấy nhiều cuộc giám sát tập trung vào công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; thực hiện chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư; an toàn vệ sinh thực phẩm; chính sách ưu đãi đối với người có công; việc hỗ trợ người dân và doanh nghiệp gặp khó khăn do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19...

Hoạt động giám sát được thực hiện dưới nhiều hình thức như thành lập đoàn giám sát chuyên đề, nghiên cứu văn bản, tham gia các đoàn kiểm tra liên ngành hoặc thông qua Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

Hội nghị lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 do Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức, ngày 21/5/2025. (Ảnh: MTTQ Việt Nam)

Nhiều địa phương đã phát huy vai trò của các thiết chế giám sát ở cơ sở. Theo tham luận của MTTQ Việt Nam tỉnh Lào Cai gửi tới Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam lần thứ XI, các Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng trên địa bàn đã tham gia giám sát hơn 1.800 công trình, dự án. Việc theo dõi ngay từ cơ sở góp phần bảo đảm công khai, minh bạch trong đầu tư xây dựng.

Tại Phú Thọ, Ban Thanh tra nhân dân thực hiện 1.586 cuộc giám sát; Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng tham gia giám sát 2.348 công trình, dự án. Hàng nghìn ý kiến, kiến nghị của người dân được tổng hợp và chuyển tới cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết.

Báo cáo của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết, nhiều kiến nghị sau giám sát đã được các cơ quan chức năng tiếp thu và phản hồi, góp phần tạo niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước.

Thêm kênh để nhân dân góp ý

Bên cạnh giám sát, phản biện xã hội được triển khai đối với các dự thảo chủ trương, chính sách, văn bản quy phạm pháp luật, chương trình, đề án có tác động đến đời sống xã hội. Hoạt động này được thực hiện thông qua việc góp ý trước khi các văn bản, chính sách được ban hành.

Trong giai đoạn 2013-2026, MTTQ Việt Nam các cấp đã chủ trì tổ chức 104.182 cuộc phản biện xã hội. Trong đó, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chủ trì 30 cuộc; cấp tỉnh 13.960 cuộc; cấp huyện và cấp xã 90.192 cuộc.

Nội dung phản biện trải rộng trên nhiều lĩnh vực. Nhiều dự thảo văn bản được lấy ý kiến, trong đó có Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp 2013, Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Bảo hiểm xã hội; Luật tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi), Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021 - 2030, Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam và nhiều đề án, chương trình phát triển ở địa phương.

Đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân cũng được duy trì ở nhiều địa phương.

Theo báo cáo, các địa phương đã tổ chức 101.168 cuộc đối thoại về công tác xây dựng Đảng và 193.042 cuộc đối thoại liên quan đến chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng, chính sách đối với người lao động, phụ nữ, trẻ em cùng các vấn đề dân sinh khác.

Đất đai, thủ tục hành chính, việc thực hiện các chính sách tại địa phương là những nội dung thường được người dân phản ánh tại các cuộc đối thoại. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền trực tiếp trao đổi, giải đáp và chỉ đạo xử lý theo thẩm quyền.

Báo cáo tổng kết của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam nhận định, sau 13 năm thực hiện, công tác giám sát, phản biện xã hội và tham gia góp ý xây dựng Đảng, chính quyền của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp góp phần quan trọng trong việc phát huy dân chủ, tăng cường đồng thuận xã hội, củng cố quan hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân; khẳng định vai trò nòng cốt chính trị của MTTQ Việt Nam trong tập hợp, đoàn kết nhân dân trong xây dựng và phát triển đất nước. Nhận thức của cấp ủy, chính quyền, MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội về vị trí, vai trò của công tác giám sát, phản biện xã hội từng bước được nâng lên; hệ thống văn bản chỉ đạo, hướng dẫn tiếp tục được hoàn thiện; nhiều cách làm phù hợp với điều kiện thực tiễn đã được hình thành.

Trên cơ sở kết quả đạt được, Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam cho biết đang xây dựng Đề án đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội của MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội giai đoạn 2026 - 2031 và Đề án: “Hoàn thiện cơ chế hoạt động để MTTQ và các tổ chức, đoàn thể được tham gia sâu rộng trong hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước” trình Ban Bí thư trong năm 2026.

Đổi mới công tác dân tộc: Phát huy vai trò chủ thể của đồng bào dân tộc thiểu số

Đề xuất chuẩn hóa quy trình hiệp thương của MTTQ Việt Nam trong nhiệm kỳ mới