Tương thông về văn hoá nhận thức giữa Việt Nam và Trung Quốc: Tài sản quý báu vun đắp tình hữu nghị của nhân dân hai nước

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Cùng với sự gần gũi về vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên, văn hoá truyền thống của Việt Nam và Trung Quốc có rất nhiều đặc điểm tương thông, đặc biệt là trong văn hoá nhận thức. Tương thông văn hoá cũng là một trong những nền tảng quan trọng để củng cố và thúc đẩy quan hệ song phương giữa hai Đảng, hai Chính phủ và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc ngày càng đi vào chiều sâu.
aa
Để những kỷ niệm xưa tạo sinh trong hiện tại và tương lai
Chuyện của những tổ ấm Việt - Trung

Nguồn gốc và đặc điểm

Coi trọng triết lý âm dương là nền tảng chi phối cách người dân Việt Nam và Trung Quốc nhìn nhận về sự tồn tại của vạn vật trong tự nhiên. Học thuyết Âm Dương cho rằng mọi sự vật, hiện tượng tồn tại, phát triển đều có hai phần Âm Dương vận động, đan xen nhau mà tạo thành.

Tương thông về văn hoá nhận thức giữa Việt Nam và Trung Quốc: Tài sản quý báu vun đắp tình hữu nghị của nhân dân hai nước
Coi trọng triết lý âm dương là nền tảng chi phối cách người dân Việt Nam và Trung Quốc nhìn nhận về sự tồn tại của vạn vật trong tự nhiên. (Ảnh minh họa)

Nền văn minh của hai nước Việt Nam – Trung Quốc đều gắn với các dòng sông, gắn với sản xuất nông nghiệp trồng lúa nước. Ở Trung Quốc là văn minh sông Hoàng Hà với biểu tượng cái vạc, còn Việt Nam là văn minh sông Hồng với biểu tượng là trống đồng Đông Sơn. Triết lý âm dương chi phối đến quan niệm xã hội và tính cách con người. Đối với người Trung Quốc, chữ “hoà” có vai trò quan trọng trong cuộc sống. Mọi quan điểm quản trị đất nước của Trung Quốc hiện nay liên quan đến văn minh sinh thái, kinh tế nhân văn… đều xuất phát từ triết lý âm dương, và coi trọng sự hài hoà này. Tuy có ảnh hưởng từ biểu tượng âm dương của Đạo giáo Trung Quốc nhưng Việt Nam cũng giữ được biểu tượng âm dương có truyền thống lâu đời hơn là biểu tượng vuông – tròn. Có vuông có tròn tức là có âm có dương, người Việt nói tới vuông – tròn tức là nói đến sự trọn vẹn. Người Việt Nam có nhiều cách nói thể hiện tư tưởng này, như: trời tròn, đất vuông; mẹ tròn con vuông; ba vuông bảy tròn.

Đối với nhận thức về vũ trụ, nuyên lý âm dương cũng ảnh hưởng đến cách mà người dân Trung Quốc và Việt Nam nhìn nhận vũ trụ theo hai hướng khác nhau. Người Trung Quốc gọi âm dương là lưỡng nghi và sản sinh ra mô hình vũ trụ chặt chẽ với số lượng thành tố “chẵn”. Vì vậy, người Trung Quốc thích các cách nói khát quát với con số chẵn như: Tứ đức (4 đức tính của người phụ nữ - công, dung, ngôn, hạnh), Tứ hải (04 biển – Tứ hải giai huynh đệ), lục nghệ (06 môn học - Lễ, nhạc, xạ, ngự, thư, số), bát tiên (08 vị tiên). Một hướng khác là nguyên lý âm dương sản sinh ra mô hình vũ trụ bí ẩn với số lượng thành tố lẻ. Điều này thể hiện rất rõ trong đời sống người dân Việt Nam. Dân gian Việt Nam rất thích dùng cách nói với các số lẻ như: ba mặt một lời, ba lần bảy lượt, quá tam ba bận, chớ đi ngày bảy chớ về ngày ba.v.v.

Đối với nhận thức về con người: Do cuộc sống của con người nông nghiệp gắn bó mật thiết với thiên nhiên nên con người và vũ trụ được xem là một thể thống nhất “thiên địa vạn vật nhất thể (Vũ trụ làm sao thì con người là vậy). Việt Nam cũng bị ảnh hưởng bởi quan niệm “Nhân thân tiểu vũ trụ” (con người là một tiểu vũ trụ thu nhỏ) của Trung Quốc. Ở Việt Nam cũng tồn tại quan niệm về việc con người cũng có quan hệ âm dương: Từ ngực trở lên là phần dương, từ bụng trở xuống là phần âm. Vũ trụ cấu trúc theo ngũ hành, con người cũng có ngũ tạng (tâm, can, tỳ, phế, thận), ngũ giác (thị giác, thính giác, khứu giác, xúc giác, vị giác).

Tương thông nhưng có tính bản địa hoá sâu sắc

Mặc dù, cả hai nước đều có nhiều đặc điểm tương thông về mặt văn hoá, không chỉ là văn hoá nhận thức mà còn trong cả văn hoá tổ chức cộng đồng, văn hoá ứng xử với môi trường tự nhiên và xã hội. Tuy nhiên, mỗi dân tộc đều có một nền văn hoá phát triển rực rỡ theo một cách riêng và mang đậm bản sắc của dân tộc mình. Các đặc điểm tương thông về văn hoá tạo nên sự gần gũi, thông suốt trong thế giới quan, nhân sinh quan và giá trị quan của người dân hai nước Việt Nam – Trung Quốc nhưng các đặc điểm khác biệt cũng tạo ra sự hấp dẫn, thu hút của nền văn hoá dân tộc này với dân tộc kia.

Không phủ nhận rằng, sự tương thông đó xuất phát từ lịch sử phát triển, văn hoá Việt Nam đã từng chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi văn hoá Trung Hoa. Tuy nhiên, dân tộc Việt Nam đã tiếp thu các giá trị văn hoá Trung Hoa theo những cách thức sáng tạo và độc đáo. Quá trình tiếp biến đó có thể diễn ra dưới dạng tiếp thu và cải biến các hình thức của văn hoá Trung Hoa để biểu đạt nội dung các giá trị văn hoá Việt Nam. Hoặc ông cha ta tiếp nhận văn hoá Trung Hoa nhưng có sự sắp xếp lại những bậc giá trị khác nhau.

Có thể thấy rằng, sự tương thông về văn hoá nhận thức giữa Việt Nam và Trung Quốc là tài sản quý báu của nhân dân hai nước. Đây là cơ sở để tạo ra sự thông hiểu trong cách nhìn nhận về thế giới, cuộc sống và quan điểm về giá trị.

Dấu ấn Bác Hồ dưới góc nhìn những người ghi sử Hong Kong Dấu ấn Bác Hồ dưới góc nhìn những người ghi sử Hong Kong
Nhân viên y tế bệnh viện Nam Khê Sơn (Trung Quốc): Chia giọt máu, chung niềm vui với Việt Nam Nhân viên y tế bệnh viện Nam Khê Sơn (Trung Quốc): Chia giọt máu, chung niềm vui với Việt Nam
Trần Thị Thuỷ - Viện Nghiên cứu Trung Quốc
Nguồn:

Tin bài khác

Thanh niên Việt - Trung đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác thiết thực

Thanh niên Việt - Trung đề xuất nhiều sáng kiến hợp tác thiết thực

Từ gìn giữ ký ức lịch sử đến hợp tác khoa học công nghệ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế biên giới, thanh niên Việt Nam và Trung Quốc đã đề xuất nhiều sáng kiến trong Chương trình Đối thoại tại Vân Nam, Trung Quốc, diễn ra vào ngày 19/11/2026.
Hòa bình, tự do và công lý gắn kết nhân dân Việt Nam - Brazil

Hòa bình, tự do và công lý gắn kết nhân dân Việt Nam - Brazil

Ngày 19/11 tại Hà Nội, trong buổi làm việc với đoàn hữu nghị do Đảng Cộng sản Brazil giới thiệu, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Đồng Huy Cương nhấn mạnh những giá trị chung về hòa bình, tự do và công lý đã gắn kết nhân dân hai nước, đồng thời bày tỏ mong muốn cụ thể hóa tình hữu nghị thông qua các hoạt động giao lưu văn hóa, giáo dục và kết nối các tổ chức xã hội.
VNVC và tập đoàn hàng đầu thế giới MSD công bố kế hoạch chuyển giao công nghệ chiến lược sản xuất vắc xin tại Việt Nam

VNVC và tập đoàn hàng đầu thế giới MSD công bố kế hoạch chuyển giao công nghệ chiến lược sản xuất vắc xin tại Việt Nam

Ngày 18/11, Công ty Vắc xin VNVC và Tập đoàn Dược phẩm MSD (Mỹ) trao văn kiện công bố kế hoạch hợp tác chuyển giao công nghệ, sản xuất và nội địa hóa sản phẩm công nghệ chiến lược vắc xin tại Việt Nam.
Hành trình đỏ tại Vân Nam (Trung Quốc): Hướng đến những kinh nghiệm có giá trị thực tiễn

Hành trình đỏ tại Vân Nam (Trung Quốc): Hướng đến những kinh nghiệm có giá trị thực tiễn

Ngày 17/11, tại Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc), đã diễn ra Lễ khai mạc Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập” của thanh niên Việt Nam. Chương trình là dịp để cán bộ trẻ hai nước tìm hiểu lịch sử cách mạng, trao đổi kinh nghiệm phát triển và góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...