Tôn vinh những sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam
| Chuyển biến mạnh sau gần 2 năm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW Làm rõ lộ trình làm chủ công nghệ lõi, định hướng phát triển công nghệ chiến lược |
Lễ tổng kết và trao Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam (VIFOTEC) năm 2025 do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức.
Tham dự buổi lễ có Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên; lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cùng đại diện các ban, bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp.
![]() |
| Lễ trao Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2025. (Ảnh: VGP) |
Theo Ban Tổ chức, Giải thưởng năm 2025 tiếp nhận 121 công trình từ các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp, trong đó 83 công trình được lựa chọn đưa vào chấm giải. Hội đồng Giám khảo đã quyết định trao thưởng cho 42 công trình, gồm 6 giải nhất, 10 giải nhì, 13 giải ba và 13 giải khuyến khích.
Các công trình đoạt giải thuộc sáu lĩnh vực công nghệ, gồm cơ khí - tự động hóa với 9 giải; công nghệ vật liệu 8 giải; công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông 6 giải; sinh học phục vụ sản xuất và đời sống 5 giải; công nghệ ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên 7 giải; công nghệ tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới 7 giải.
Trong số sáu công trình đoạt giải nhất, một số nghiên cứu đã được ứng dụng ở quy mô công nghiệp, mang lại hiệu quả kinh tế và môi trường cụ thể. Ở lĩnh vực công nghệ vật liệu, công trình nghiên cứu sản xuất vật liệu nền polymer đa lớp sử dụng trong ngành in bảo an của kỹ sư Lương Ngọc Anh và cộng sự, Công ty TNHH Công nghệ cao Polymer Q&T, được trao giải nhất.
Nhóm nghiên cứu phát triển vật liệu PolySecure, kết hợp công nghệ ghép màng, mực phủ chuyên dụng và dây chuyền in phủ đa lớp, hướng tới thay thế vật liệu nhập khẩu trong sản xuất tiền polymer và các tài liệu bảo an. Sản phẩm đã được Nhà máy In tiền Quốc gia chấp nhận sử dụng từ quý I/2023. Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, việc sản xuất trong nước giúp giảm khoảng 15-30% chi phí so với vật liệu nhập khẩu, tiết kiệm khoảng 100 tỷ đồng ngân sách trong hai năm 2024-2025.
Trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới, giải nhất thuộc về công trình ứng dụng công nghệ nghiền khô đá phiến sét siêu mịn trong sản xuất gạch Cotto - Granite của Anh hùng Lao động Nguyễn Quang Mâu và cộng sự, Công ty cổ phần Gốm Đất Việt. Giải pháp sử dụng đá phiến sét, loại nguyên liệu trước đây chủ yếu dùng để san lấp, thay thế đất sét truyền thống trong sản xuất gạch. Kết hợp tối ưu phối liệu và tận dụng nhiệt thải từ lò nung, công nghệ giúp giảm tiêu hao năng lượng.
Theo doanh nghiệp, công nghệ đã được ứng dụng tại Nhà máy Gạch ngói cao cấp Đông Triều (Quảng Ninh), giúp giảm 20-25% chi phí than, tiết kiệm khoảng 8.100 tấn than mỗi năm, tương đương giảm hơn 26.000 tấn CO2 phát thải.
Trong lĩnh vực ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên, hai giải nhất được trao cho các giải pháp sản xuất lúa phát thải thấp và xử lý rác thải hữu cơ.
Công trình của Tiến sĩ Lê Văn Tri và cộng sự, Viện Khoa học Công nghệ sinh học và Môi trường, xây dựng mô hình cơ giới hóa đồng bộ kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học trong sản xuất lúa phát thải thấp. Giải pháp tích hợp cơ giới hóa các khâu canh tác, sử dụng chế phẩm vi sinh xử lý rơm rạ, giảm phân bón hóa học và áp dụng kỹ thuật tưới tiết kiệm nước. Theo kết quả tính toán do nhóm nghiên cứu công bố, mô hình có khả năng giảm khoảng 40% tổng lượng phát thải khí nhà kính so với phương thức canh tác đối chứng.
Công trình còn lại thuộc về ông Nguyễn Phúc Thành và cộng sự, Công ty cổ phần Dịch vụ môi trường Thăng Long, với giải pháp ứng dụng phương pháp lên men bán khô tốc độ nhanh để xử lý, tái chế rác thải sinh hoạt hữu cơ theo hướng kinh tế tuần hoàn. Thông qua kết hợp các công đoạn cơ học với hệ vi sinh vật, công nghệ rút ngắn thời gian xử lý rác hữu cơ xuống còn 6-8 ngày, thay vì khoảng 28-30 ngày theo phương pháp ủ thông thường.
Giải pháp đã được thử nghiệm tại cơ sở xử lý rác hữu cơ Phú Minh (Hà Nội). Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, phương án xử lý tại chỗ 66 tấn rác hữu cơ mỗi ngày có thể tiết kiệm khoảng 13,25 tỷ đồng mỗi năm so với việc vận chuyển toàn bộ lượng rác đến khu xử lý tập trung.
Hai giải nhất còn lại thuộc lĩnh vực cơ khí - tự động hóa và công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông đều là các nghiên cứu phục vụ quốc phòng. Trong đó, Đại tá, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Tiên và cộng sự thuộc Viện Kỹ thuật cơ giới quân sự (Bộ Quốc phòng) được trao giải nhất với công trình nghiên cứu, tích hợp các hệ thống đặc biệt cho xe chiến đấu bộ binh XCB-01. Kết quả nghiên cứu đã được ứng dụng trong chế tạo 18 xe chiến đấu bộ binh XCB-01 và 10 xe thiết giáp chở quân XTC-02.
Giải nhất lĩnh vực công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông thuộc về Trung tá, Tiến sĩ Trần Tiến Hải và cộng sự, Viện Hàng không Vũ trụ Viettel, với công trình nghiên cứu phát triển nền tảng và chế thử mẫu đầu tự dẫn quang điện tử cho tên lửa đối hạm cận âm. Nghiên cứu ứng dụng công nghệ xử lý ảnh hồng ngoại, thuật toán trí tuệ nhân tạo và phần cứng chuyên dụng, góp phần từng bước làm chủ công nghệ quốc phòng trong nước.
Theo Ban Tổ chức, điểm nổi bật của nhiều công trình đoạt giải năm nay là khả năng giải quyết những yêu cầu thực tế trong sản xuất và đời sống. Các giải pháp đã được đưa vào ứng dụng tại doanh nghiệp, nhà máy, hợp tác xã và các đơn vị chuyên ngành, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí và sử dụng hiệu quả tài nguyên.
![]() |
| Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, Chủ tịch VUSTA, Chủ tịch Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt NamTôn vinh những sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam. (Ảnh: VGP) |
Phát biểu tại buổi lễ, Giáo sư, Viện sĩ Châu Văn Minh, Chủ tịch VUSTA, Chủ tịch Quỹ Hỗ trợ Sáng tạo Kỹ thuật Việt Nam cho biết, trải qua hơn 30 năm hình thành và phát triển, Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam đã trở thành nơi ghi nhận, tôn vinh những thành tựu nghiên cứu xuất sắc của đội ngũ trí thức, nhà khoa học và các cá nhân sáng tạo trong cả nước. Giải thưởng cũng khuyến khích đưa các công trình khoa học, công nghệ vào thực tiễn, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ đời sống nhân dân.
Tại buổi lễ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam trao Bằng Lao động sáng tạo cho các tác giả là chủ nhiệm, đồng chủ nhiệm công trình đoạt giải nhất và chủ nhiệm các công trình đoạt giải nhì, giải ba. Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trao Bằng khen và Huy hiệu Tuổi trẻ sáng tạo cho các tác giả trong độ tuổi thanh niên có công trình đoạt giải nhất, nhì và ba. Ban Tổ chức cũng khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích trong tuyên truyền, phổ biến và tổ chức giải thưởng.
Đáng chú ý, hai công trình đoạt giải nhất về công nghệ vật liệu và tiết kiệm năng lượng, sử dụng năng lượng mới được trao Bằng chứng nhận công trình xuất sắc năm 2025 của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO). Từ năm 2001 đến nay, WIPO đã tham gia bình chọn và trao hơn 30 giải thưởng cho các doanh nghiệp, cá nhân có công trình xuất sắc, ứng dụng hiệu quả hệ thống sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.
![]() |
| 2 công trình xuất sắc năm 2025 nhận Bằng chứng nhận của WIPO. (Ảnh: VGP) |
Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định cho biết sau 30 lần tổ chức, Giải thưởng đã tôn vinh hơn 1.000 công trình, trong đó nhiều kết quả nghiên cứu được ứng dụng vào sản xuất, đời sống và phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Theo Thứ trưởng, trong bối cảnh Nghị quyết số 57-NQ/TW xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng của tăng trưởng, Giải thưởng có ý nghĩa khuyến khích hoạt động nghiên cứu, thúc đẩy ứng dụng thành tựu khoa học và lan tỏa tinh thần sáng tạo, đặc biệt trong thế hệ trẻ.
Phát động Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam năm 2026, Thứ trưởng Lê Xuân Định cho biết giải thưởng tiếp tục tập trung vào sáu lĩnh vực công nghệ trọng điểm, gồm cơ khí - tự động hóa; công nghệ vật liệu; công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông; sinh học phục vụ sản xuất và đời sống; công nghệ ứng phó biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên; công nghệ tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới. Đây là những lĩnh vực gắn với yêu cầu nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, chuyển đổi mô hình tăng trưởng và phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.
Sau gần 2 năm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Việt Nam ghi nhận tiến bộ về Internet, nghiên cứu khoa học, công nghệ nội địa và chuyển đổi số. |
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, sáng 12/11, ngay sau phiên chất vấn và trả lời chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính, dưới sự chủ trì và điều hành của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Quốc hội tiến hành chất vấn nhóm vấn đề thứ hai thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ. Một trong những nội dung đại biểu quan tâm chất vấn làm nóng nghị trường là vấn đề công nghệ lõi, công nghệ vật liệu. Các ý kiến đề nghị Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ làm rõ mức độ làm chủ công nghệ lõi, công nghệ vật liệu, đồng thời đề xuất giải pháp, định hướng phát triển công nghệ lõi, công nghệ chiến lược. |
Tin bài khác
Tiếp nối 50 năm hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển bằng đổi mới sáng tạo
Gia Lai, Sơn La truy điệu, an táng 20 hài cốt liệt sĩ






