Chuyển biến mạnh sau gần 2 năm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW

Ảnh minh hoạ. (Ảnh: Minh Sơn/Vietnam+)

Trước phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI (dự kiến diễn ra ngày 12/11), Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đã có báo cáo gửi các đại biểu Quốc hội về kết quả thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW và các nhóm vấn đề chất vấn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Tốc độ Internet di động tăng 4,5 lần

Báo cáo nêu rõ sau gần hai năm thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, nhiều kết quả quan trọng đã được ghi nhận. Nổi bật là hành lang pháp lý cơ bản được hoàn thiện (195 văn bản quy phạm pháp luật); nguồn lực được bố trí ở quy mô lớn (95.000 tỷ đồng năm 2026); các chỉ số như chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII), tốc độ Internet, công bố khoa học được cải thiện; một số sản phẩm công nghệ do doanh nghiệp Việt Nam phát triển đã được thị trường trong và ngoài nước chấp nhận.

Theo Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO), chỉ số GII năm 2026 của Việt Nam tăng 1 bậc, từ vị trí 44 lên vị trí 43; Việt Nam đứng thứ 3 ASEAN (sau Singapore và Malaysia) và thứ 2 trong nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình thấp. Đầu ra đổi mới sáng tạo của Việt Nam xếp thứ 35, cải thiện 2 bậc so với năm 2025. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam xếp thứ 50 toàn cầu, tăng 5 bậc so với năm 2025, đứng thứ 5 ASEAN. Về trí tuệ nhân tạo, theo Chỉ số mức độ sẵn sàng AI của Chính phủ năm 2025, Việt Nam xếp thứ 45/195 quốc gia, vùng lãnh thổ, tăng 6 bậc so với năm 2024.

Bên cạnh đó, hạ tầng Internet đạt tốc độ cao, mở rộng kết nối đến vùng khó khăn. Tốc độ Internet di động của Việt Nam tăng từ 50,9 Mbps, xếp thứ 58 thế giới (tháng 4/2024) lên khoảng 230 Mbps, xếp thứ 8 thế giới (tháng 9/2026), gấp khoảng 4,5 lần và tăng 50 bậc.

Đến hết quý 3/2026, cả nước có 60.034 trạm 5G; vùng phủ sóng đạt 93,4% dân số. Số thuê bao 5G tăng lên 27,2 triệu vào tháng 8/2026, gần gấp đôi so với tháng 9/2025. Đến ngày 1/11/2026, đã kích hoạt Internet vệ tinh tại 196 điểm lõm sóng, bổ sung cho mạng mặt đất tại nơi địa hình khó kéo cáp, xây trạm.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tiếp tục có những chuyển biến tích cực. Năm 2025, Việt Nam xếp thứ 42 thế giới về số lượng công bố khoa học, tăng 3 bậc so với năm 2024. Trong 10 tháng năm 2026, Việt Nam có 26.107 công bố, vượt tổng số cả năm 2025. Các cơ sở giáo dục đại học chiếm 9/10 tổ chức Việt Nam có nhiều công bố quốc tế nhất. Để phát triển đội ngũ kế cận, năm 2026, Bộ đã phê duyệt Chương trình hỗ trợ nghiên cứu sinh xuất sắc giai đoạn 2026-2030 và Chương trình nghiên cứu cơ bản xuất sắc trong lĩnh vực khoa học tự nhiên giai đoạn 2026-2035.

Đáng chú ý, công nghệ do Việt Nam phát triển đã có sản phẩm đi vào sản xuất, xuất khẩu. Trong công nghệ sinh học, vaccine phòng dịch tả lợn châu Phi do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất đã được xuất khẩu; tháng 10/2026, hoàn tất đơn hàng 300.000 liều sang Philippines. Trong lĩnh vực bảo mật, Ban Cơ yếu Chính phủ phối hợp với doanh nghiệp trong nước chế tạo thành công chip bảo mật chuyên dụng.

Trong ứng dụng công nghệ hạt nhân, ngày 6/5/2026, Cơ quan Kiểm dịch động thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (APHIS) chứng nhận Trung tâm Chiếu xạ Hà Nội đáp ứng yêu cầu kỹ thuật xử lý trái cây tươi xuất khẩu; đây là cơ sở thứ 3 của Việt Nam được chứng nhận, cho phép xử lý kiểm dịch ngay tại miền Bắc đối với vải thiều xuất khẩu sang Hoa Kỳ.

Các học viên thực hành lập trình và vận hành Robot tại Trung tâm Đào tạo khu công nghệ cao thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Danh Lam/TTXVN)

Chuyển đổi số từng bước đi vào thực chất

Theo Báo cáo, công nghiệp công nghệ số tăng trưởng mạnh về doanh thu và xuất khẩu. Năm 2025, doanh thu toàn ngành đạt 215 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 172 tỷ USD, tăng lần lượt 36% và 30% so với năm 2024. Trong 10 tháng năm 2026, doanh thu ước đạt 254,6 tỷ USD, xuất khẩu ước đạt 212 tỷ USD, tăng tương ứng 53% và 46,2% so với cùng kỳ năm trước.

Trong chuyển đổi số quốc gia, các nền tảng số dùng chung, cơ sở dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến tiếp tục được phát triển. Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số được ban hành, làm căn cứ để các bộ, ngành, địa phương thiết kế hệ thống thông tin bảo đảm kết nối và tái sử dụng dữ liệu. Đến ngày 30/9/2026, có 37/79 nền tảng số dùng chung quốc gia đang vận hành; 12 nền tảng đang thử nghiệm.

Cổng Dịch vụ công quốc gia cung cấp 3.745 thủ tục trực tuyến, trong đó có 2.361 thủ tục được cung cấp toàn trình. Đến tháng 10/2026, cả nước đã cấp khoảng 36,16 triệu chứng thư chữ ký số, tăng 36,71% so với cuối năm 2025.

Một điểm đáng chú ý là việc đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào hỗ trợ hoạt động công vụ. Hai nền tảng AI hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia, do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, đang được cung cấp miễn phí trong giai đoạn thử nghiệm tại 24/24 bộ, cơ quan trung ương và 34/34 địa phương. Các nền tảng hỗ trợ tra cứu pháp luật có dẫn chiếu, soạn thảo, tóm tắt, so sánh và rà soát văn bản. Tính đến ngày 2/11/2026, tổng số tài khoản được tạo đạt khoảng 761.000.

Cùng với phát triển hạ tầng và nền tảng số, chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đang từng bước chuyển hướng sang giải quyết các bài toán thực tiễn, lấy sản phẩm đầu ra làm trọng tâm. Thủ tướng Chính phủ đã xác định 20 bài toán lớn, giao 10 bộ, ngành, cơ quan chủ trì và phê duyệt Đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026-2035. Đến ngày 3/11/2026, 18 nhiệm vụ công nghệ chiến lược đã được phê duyệt.

Về sở hữu trí tuệ, năm 2025, đã xử lý 251.676 đơn, cấp 83.385 văn bằng bảo hộ; số đơn sáng chế của tổ chức, cá nhân Việt Nam tăng 36%, số văn bằng sáng chế tăng 134,2% so với năm 2024. Trong 10 tháng năm 2026, đã xử lý 182.415 đơn, cấp 76.804 văn bằng bảo hộ sở hữu công nghiệp.

Cán bộ Đại học Trà Vinh thực hiện cấy phôi dừa sáp trong phòng thí nghiệm, góp phần đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và thương mại hóa. (Ảnh: Thanh Hòa/TTXVN)

3 nhóm vấn đề chất vấn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ

Báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ cũng xác định ba nhóm vấn đề trọng tâm phục vụ hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ 2.

Cụ thể, nhóm vấn đề thứ nhất tập trung vào kết quả thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, sử dụng nguồn lực và phát triển năng lực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; trong đó có hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành; bố trí, phân bổ, giải ngân và hiệu quả sử dụng ngân sách; phát triển công nghệ chiến lược, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ; đổi mới sáng tạo, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; huy động đầu tư của doanh nghiệp; hạ tầng nghiên cứu và nhân lực khoa học, công nghệ...

Nhóm vấn đề thứ hai là chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, kinh tế và xã hội; kết nối, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu, khắc phục tình trạng phân tán, thiếu đồng bộ giữa các hệ thống thông tin.

Nhóm vấn đề thứ ba tập trung vào quản lý, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo; xây dựng tiêu chuẩn, bảo đảm an toàn và phát triển kỹ năng AI, đáp ứng yêu cầu quản trị các công nghệ mới.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, thời gian tới, Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, đẩy mạnh giải ngân, tháo gỡ vướng mắc trong triển khai nhiệm vụ khoa học, công nghệ; thúc đẩy kết nối dữ liệu, nâng cao chất lượng dịch vụ công trực tuyến và tăng cường kiểm soát rủi ro trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Theo TTXVN/Vietnam+

https://www.vietnamplus.vn/chuyen-bien-manh-sau-gan-2-nam-thuc-hien-nghi-quyet-57-nqtw-post1147611.vnp

Triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học và công nghệ trong nông nghiệp

Nghị quyết 57 không phải là khẩu hiệu chính trị, mà là chương trình hành động thực tế