Tiếp nối 50 năm hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển bằng đổi mới sáng tạo
| Đẩy mạnh thu hút và mở rộng mạng lưới các nhà khoa học, chuyên gia và trí thức trẻ tại Thuỵ Điển Thành lập Câu lạc bộ Giáo viên tiếng Việt tại Thụy Điển |
Di sản hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển
![]() |
| Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Johan Ndisi phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam) |
Đại sứ Thụy Điển tại Việt Nam Johan Ndisi nhấn mạnh, kỷ niệm 50 năm hợp tác y tế là dịp nhìn lại những dấu ấn quan trọng trong quan hệ giữa hai nước, đặc biệt là quá trình xây dựng Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí và Bệnh viện Nhi Trung ương tại Hà Nội. Đi vào hoạt động từ đầu năm 1981, hai bệnh viện đã phát triển thành những cơ sở y tế hàng đầu Việt Nam, trở thành biểu tượng của tình hữu nghị và quan hệ đối tác Việt Nam - Thụy Điển.
Theo Đại sứ Johan Ndisi, hợp tác y tế giữa hai nước thực tế đã bắt đầu trước khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao. Ngay từ năm 1965, Hội Chữ thập đỏ Thụy Điển đã hỗ trợ Việt Nam vật tư và trang thiết bị y tế nhằm đáp ứng những nhu cầu cấp thiết trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Năm 1969, Thụy Điển trở thành quốc gia phương Tây đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, trong đó y tế sớm trở thành một lĩnh vực hợp tác quan trọng. Năm 1973, phái đoàn Thụy Điển đầu tiên đến Việt Nam tham vấn về việc hỗ trợ ngành y tế. Cuối năm đó, phái đoàn Bộ Y tế Việt Nam sang Thụy Điển ký thỏa thuận song phương đầu tiên về hợp tác phát triển trong lĩnh vực này. Ban đầu, hai bên thống nhất xây dựng một bệnh viện nhi tại Hà Nội, sau đó mở rộng kế hoạch với bệnh viện thứ hai tại Uông Bí, nhằm phục vụ công nhân mỏ và các gia đình tại Quảng Ninh.
Theo Đại sứ Johan Ndisi, di sản quan trọng nhất của quan hệ hợp tác không chỉ nằm ở các công trình y tế mà còn ở sự phát triển nguồn nhân lực. Trong nhiều thập kỷ, hơn 40.000 cán bộ y tế Việt Nam đã tham gia các chương trình đào tạo và nâng cao năng lực do Thụy Điển hỗ trợ. Hai nước cũng xây dựng được mạng lưới hợp tác nghiên cứu bền chặt, phát triển các chương trình liên kết giữa các trường đại học, góp phần đào tạo nhiều thế hệ lãnh đạo ngành y tế.
Trong bối cảnh Việt Nam đang theo đuổi các mục tiêu về y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe toàn dân, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong y tế, hai nước cũng đối mặt với những thách thức chung như già hóa dân số, gia tăng các bệnh không lây nhiễm, chi phí y tế ngày càng cao và yêu cầu bảo đảm các thành tựu đổi mới sáng tạo đến được với những người cần nhất. Theo Đại sứ, để giải quyết những thách thức này, cần xây dựng quan hệ đối tác chặt chẽ, không chỉ giữa các quốc gia mà còn giữa chính phủ, cơ sở nghiên cứu, đơn vị cung cấp dịch vụ y tế và cộng đồng doanh nghiệp.
Hướng tới cơ chế hợp tác chiến lược, dài hạn
![]() |
| Thứ trưởng Bộ Y tế Đào Xuân Cơ phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: Đại sứ quán Thụy Điển tại Việt Nam) |
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Y tế Đào Xuân Cơ khẳng định, Thụy Điển không chỉ là đối tác châu Âu có nền khoa học, công nghệ và hệ thống y tế phát triển mà còn là người bạn lâu năm, đồng hành cùng nhân dân Việt Nam trong những giai đoạn đặc biệt khó khăn của lịch sử.
Thời gian tới, Thứ trưởng Đào Xuân Cơ đề nghị hai nước tập trung vào 4 hướng hợp tác trọng tâm:
Thứ nhất, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ y tế, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, công nghệ chẩn đoán, điều trị tiên tiến và nâng cao chất lượng thực hành lâm sàng.
Thứ hai, hợp tác phòng ngừa, phát hiện sớm và quản lý các bệnh không lây nhiễm; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, bà mẹ, trẻ sơ sinh và trẻ em. Việt Nam quan tâm đến những mô hình dự phòng hiệu quả, giúp người dân sống khỏe mạnh hơn, giảm nguy cơ mắc bệnh và nhu cầu nhập viện.
Thứ ba, phát triển hạ tầng y tế số, dữ liệu y tế và khả năng liên thông giữa các tuyến. Việt Nam đang hướng tới xây dựng hệ thống dữ liệu y tế thống nhất, bảo đảm an toàn, bảo mật, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, nghiên cứu và chăm sóc người bệnh.
Thứ tư, trao đổi kinh nghiệm về quản trị hệ thống y tế, quản trị bệnh viện, bảo đảm chất lượng, an toàn người bệnh và sử dụng hiệu quả nguồn lực. Việt Nam mong muốn học hỏi các mô hình quản trị tiên tiến và cùng phát triển những giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn. Bên cạnh đó, các đối tác Thụy Điển được kỳ vọng tiếp tục quan tâm đến đào tạo nhân lực y tế chất lượng cao, nghiên cứu đa trung tâm và hợp tác giữa các bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu hai nước.
Theo Thứ trưởng Đào Xuân Cơ, Việt Nam và Thụy Điển có tiềm năng cùng phát triển mô hình chăm sóc sức khỏe tương lai; chuyển từ bệnh viện truyền thống sang nền tảng y tế số; từ chuyển giao kỹ thuật sang đồng nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; từ hỗ trợ phát triển sang quan hệ đối tác cùng kiến tạo giá trị. Để di sản 50 năm hợp tác y tế thực sự trở thành động lực phát triển mới, ông Đào Xuân Cơ nhấn mạnh sự cần thiết phải chuyển từ các hoạt động hợp tác riêng lẻ sang cơ chế hợp tác mang tính chiến lược, liên tục và có trách nhiệm.
Thời gian tới, hai nước cần xác định đầu mối điều phối, thành lập nhóm công tác chung với sự tham gia của các cơ quan quản lý, bệnh viện, trường đại học và viện nghiên cứu; xây dựng danh mục dự án ưu tiên với mục tiêu, nguồn lực, tiến độ và chỉ số đánh giá cụ thể. Quan trọng hơn, cơ chế hợp tác mới phải tạo điều kiện để các chuyên gia hai nước cùng xác định vấn đề, thiết kế, nghiên cứu, phát triển giải pháp và chia sẻ thành quả.
Ông Đào Xuân Cơ khẳng định, Việt Nam mong muốn không chỉ tiếp nhận công nghệ mà còn từng bước làm chủ, cải tiến và đóng góp tri thức cho cộng đồng khoa học quốc tế. Theo đó, chuyển từ nền tảng hợp tác lịch sử sang cơ chế hợp tác hướng tới tương lai, từ tình hữu nghị được vun đắp qua nhiều thế hệ đến những kết quả cụ thể, có thể đo lường đối với sức khỏe người dân là cách thiết thực để tiếp nối di sản 50 năm, đưa quan hệ hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển lên tầm cao mới.
Bà Karin Tegmark Wisell, Đại sứ Thụy Điển về Y tế toàn cầu: Mở rộng hợp tác y tế Thụy Điển - Việt Nam trên nền tảng khoa học và đổi mới sáng tạo
Hệ thống y tế của Thụy Điển dựa trên năm nguyên tắc cốt lõi: Ưu tiên phòng ngừa bệnh tật, tập trung ngăn chặn các nguy cơ sức khỏe trước khi bệnh xảy ra; xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu vững mạnh; trao quyền cho người bệnh, giúp họ nâng cao kiến thức về sức khỏe, có khả năng tiếp cận hồ sơ y tế cá nhân thông qua các nền tảng số; phát triển hệ thống bệnh viện chất lượng cao, đạt chuẩn quốc tế và hoạt động bền vững; bảo đảm các quyết định cải cách và phát triển ngành y tế được xây dựng trên cơ sở bằng chứng khoa học vững chắc. Hiện nay, lĩnh vực y tế toàn cầu đang đứng trước nhiều thách thức. Thế giới đã trải qua nhiều đợt bùng phát dịch bệnh và tiếp tục phải đối mặt với yêu cầu bảo vệ những nguồn lực và cơ chế chung có vai trò bảo đảm an ninh y tế cho tất cả các quốc gia. Trong bối cảnh đó, Thụy Điển và Việt Nam cần tiếp tục hợp tác chặt chẽ trong lĩnh vực y tế toàn cầu, thông qua các cơ chế đa phương như Đại hội đồng Y tế Thế giới của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Dù ở cấp độ quốc gia hay toàn cầu, sự phát triển bền vững của ngành y tế đều cần dựa trên những nền tảng chung: dân số khỏe mạnh, hệ thống chăm sóc sức khỏe hiệu quả và các quyết định chính sách được xây dựng trên cơ sở bằng chứng khoa học vững chắc. |
GS.TS Trần Minh Điển, Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương: Từ hỗ trợ y tế đến hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ
Bệnh viện Nhi Trung ương là một trong những minh chứng tiêu biểu cho quan hệ hợp tác lâu dài và hiệu quả giữa Việt Nam và Thụy Điển trong lĩnh vực y tế. Trong những thập kỷ qua, bệnh viện đạt được nhiều tiến bộ trong điều trị bệnh lý trẻ em, nâng cao tỷ lệ sống và giảm tỷ lệ tử vong do nhiễm trùng nặng, tiêu chảy và suy dinh dưỡng. Những thành tựu này có sự đóng góp quan trọng từ quá trình hợp tác và hỗ trợ của Thụy Điển. Trong giai đoạn tới, Bệnh viện Nhi Trung ương mong muốn tiếp tục phát triển quan hệ hợp tác với các đối tác Thụy Điển, tập trung vào trao đổi học thuật, đào tạo lâm sàng chuyên sâu, chuyển giao công nghệ y tế, nghiên cứu chung, nghiên cứu đa trung tâm và thử nghiệm lâm sàng. Bệnh viện cũng quan tâm đến ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI) trong chăm sóc người bệnh, hỗ trợ ra quyết định lâm sàng và quản lý bệnh viện. Bệnh viện Nhi Trung ương kỳ vọng quan hệ với Thụy Điển sẽ chuyển từ hỗ trợ phát triển sang hợp tác bình đẳng, cùng chia sẻ tri thức, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao hiệu quả điều trị, cải thiện sức khỏe và mang lại tương lai tốt đẹp hơn cho trẻ em. |
GS. Tobias Alfvén - Giáo sư lâm sàng về Sức khỏe Trẻ em Toàn cầu, Bác sĩ tư vấn cao cấp về Nhi khoa, đại diện Viện Karolinska (Thụy Điển): Chú trọng hợp tác học thuật và nghiên cứu khoa họcMột trong những thành quả quan trọng của hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển là sự phát triển của các chương trình đào tạo và nghiên cứu khoa học. Tại Trường Đại học Y Hà Nội, chương trình hợp tác đã đào tạo 65 tiến sĩ, trong đó có những người bảo vệ luận án từ năm 1991 và những nghiên cứu sinh đang tiếp tục các chương trình hợp tác hiện nay. Sự kết nối giữa các thế hệ nhà khoa học cho thấy tính liên tục và chiều sâu của quan hệ hợp tác học thuật hai nước. Hoạt động nghiên cứu không chỉ giới hạn ở Viện Karolinska mà còn có sự tham gia của nhiều trường đại học Thụy Điển. Các nhà khoa học hai nước đã triển khai nhiều công trình nghiên cứu chung về y tế công cộng, bệnh truyền nhiễm, bệnh lý viêm, thấp khớp, tim mạch và thận học. Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch về mô hình bệnh tật. Vào đầu những năm 1990, các bệnh truyền nhiễm và những nguyên nhân liên quan đến sức khỏe trẻ em chiếm gần một nửa số ca tử vong. Hiện nay, các bệnh không lây nhiễm đã trở thành nguyên nhân tử vong chủ yếu. Điều này đặt ra yêu cầu tiếp tục quan tâm đến sức khỏe bà mẹ, trẻ em, đồng thời chú trọng hơn đến phòng ngừa, phát hiện và điều trị các bệnh không lây nhiễm. Sự thay đổi đó khiến những thách thức y tế mà Việt Nam và Thụy Điển phải đối mặt ngày càng có nhiều điểm tương đồng, mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng hơn trong nghiên cứu, đào tạo và chăm sóc sức khỏe. |
Gác công việc ở quê nhà Thụy Điển, Kawa Wandi cùng vợ là Nisha và ba đứa con mơ về một hành trình vòng quanh thế giới. Nhưng tất cả đã thay đổi khi họ tới Hội An. Hành trình của họ dừng lại theo cách không ai ngờ tới. |
Những người từng tham gia hợp tác y tế Việt Nam - Thụy Điển vẫn gặp lại nhau sau nhiều thập kỷ; con của một số chuyên gia Thụy Điển còn đến Quảng Ninh làm việc trong kỳ nghỉ. Bà Elisabeth Dahlin và ông Anders Öhrström kể lại những câu chuyện ấy khi nhìn về 50 năm hợp tác y tế giữa hai nước. |
Tin bài khác
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình
Thanh niên hội nhập quốc tế bằng tri thức và hành động







