Tin quốc tế ngày 5/6: LHQ kêu gọi hành động khẩn, EU tăng tốc giành chủ quyền số

Liên hợp quốc kêu gọi hành động khẩn cấp trước các thách thức với đại dương

Ngày 4/6, Liên hợp quốc tổ chức hội thảo tiền công bố Báo cáo Đánh giá đại dương thế giới (World Ocean Assessment) tại New York (Mỹ), nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải tăng cường các giải pháp bảo vệ biển và đại dương trong bối cảnh hệ sinh thái biển toàn cầu đang chịu nhiều sức ép ngày càng lớn.

Theo phóng viên TTXVN tại Liên hợp quốc, hội thảo quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà hoạt động môi trường và đại diện nhiều quốc gia nhằm trao đổi về vai trò của khoa học trong hoạch định chính sách cũng như thúc đẩy hợp tác quốc tế trong quản trị đại dương.

Phát biểu tại sự kiện, đại diện cấp cao Liên hợp quốc Steven Hill nhấn mạnh tri thức khoa học chỉ thực sự phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành các quyết sách và hành động cụ thể. Theo ông, khoảng cách giữa nghiên cứu và thực thi chính sách cần được thu hẹp nếu muốn ứng phó hiệu quả với các thách thức môi trường biển đang gia tăng.

Thu gom rác thải nhựa dưới biển xã đảo Nhơn Hải, thành phố Quy Nhơn, Bình Định. (Ảnh: TTXVN)

Nhà hải dương học Sylvia Earle cho rằng hiểu biết của nhân loại về đại dương vẫn còn rất hạn chế, đặc biệt tại các vùng biển sâu, nơi con người mới chỉ tiếp cận được một phần nhỏ. Bà nhấn mạnh việc tiếp tục mở rộng nghiên cứu khoa học là điều cần thiết để nhận diện rõ hơn những biến đổi đang diễn ra cũng như tác động lâu dài đối với hệ sinh thái toàn cầu.

Trong khi đó, nhà thám hiểm biển Fabien Cousteau kêu gọi các quốc gia tăng cường phối hợp và xây dựng lập trường thống nhất trong bảo vệ đại dương. Theo ông, chỉ thông qua hợp tác giữa chính phủ, giới khoa học và cộng đồng quốc tế mới có thể tạo ra các giải pháp đủ mạnh để đối phó với các mối đe dọa đối với môi trường biển.

Các ý kiến tại hội thảo cũng đánh giá Báo cáo Đánh giá đại dương thế giới là một trong những tiến trình đa phương quan trọng của Liên hợp quốc trong lĩnh vực quản trị biển, phản ánh nỗ lực hợp tác quốc tế dựa trên khoa học và tính bao trùm.

Báo cáo được xây dựng trong hơn 5 năm với sự tham gia của khoảng 550 chuyên gia đến từ 86 quốc gia và dự kiến công bố nhân Ngày Đại dương thế giới 8/6 tới. Văn kiện này được kỳ vọng sẽ cung cấp cơ sở khoa học quan trọng cho các quyết sách tương lai, góp phần thúc đẩy quản trị đại dương theo hướng bền vững hơn.

FAO cảnh báo kháng thuốc kháng sinh đe dọa an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO) vừa đưa ra cảnh báo mạnh mẽ về tác động ngày càng nghiêm trọng của tình trạng kháng thuốc kháng sinh (AMR), cho rằng đây đang trở thành thách thức lớn đối với hệ thống thực phẩm toàn cầu, sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững. Theo báo cáo mới công bố, nếu không có các biện pháp can thiệp kịp thời, tổn thất kinh tế tích lũy đối với ngành chăn nuôi toàn cầu có thể lên tới 318 tỷ USD vào năm 2040.

FAO cho biết nhu cầu tiêu thụ thực phẩm có nguồn gốc động vật gia tăng cùng quá trình thâm canh chăn nuôi đang thúc đẩy việc sử dụng ngày càng nhiều các chất kích thích tăng trưởng bằng kháng sinh (AGP). Dự báo đến năm 2040, lượng kháng sinh sử dụng trong ngành chăn nuôi toàn cầu sẽ tăng gần 30% so với năm 2019.

Trong đó, khu vực châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục là nơi tiêu thụ kháng sinh lớn nhất trong chăn nuôi, chiếm khoảng 65% tổng lượng sử dụng toàn cầu, tiếp theo là Nam Mỹ với 19%. Mặc dù việc sử dụng kháng sinh có thể giúp cải thiện năng suất trong ngắn hạn, đặc biệt tại các trang trại quy mô nhỏ hoặc có nguy cơ dịch bệnh cao, FAO cảnh báo lợi ích trước mắt này không thể bù đắp những hệ lụy lâu dài mà AMR gây ra đối với sức khỏe động vật, con người và môi trường.

Người tiêu dùng mua sắm tại siêu thị ở Tokyo, Nhật Bản. (Ảnh: THX)

Theo tính toán của tổ chức này, chi phí cho các biện pháp cắt giảm và loại bỏ kháng sinh nghiêm ngặt nhất chỉ khoảng 53 tỷ USD, thấp hơn rất nhiều so với mức tổn thất kinh tế dự báo nếu AMR tiếp tục lan rộng.

Ông Thanawat Tiensin, Giám đốc Ban Sản xuất và Sức khỏe động vật của FAO cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay nằm ở việc chi phí giảm sử dụng kháng sinh thường phát sinh ngay lập tức, trong khi lợi ích của việc bảo vệ hiệu quả điều trị và hệ miễn dịch lại chỉ thể hiện trong dài hạn.

Theo ông, các quốc gia cần thúc đẩy cách tiếp cận “Một sức khỏe” (One Health), kết nối chính sách y tế, nông nghiệp và môi trường nhằm xây dựng các giải pháp đồng bộ bảo vệ sức khỏe con người, động vật và hệ sinh thái.

FAO ước tính cần ít nhất 28,4 tỷ USD đầu tư chuyển đổi trong ngắn hạn để hỗ trợ người chăn nuôi thích ứng, bao gồm nâng cấp hệ thống an toàn sinh học, mở rộng tiêm vaccine, tăng cường dịch vụ thú y và thúc đẩy các giải pháp thay thế kháng sinh.

Hiện FAO đang triển khai sáng kiến RENOFARM kéo dài 10 năm cùng hệ thống giám sát InFARM nhằm hỗ trợ các quốc gia xây dựng chuỗi cung ứng thực phẩm bền vững, giảm phụ thuộc vào kháng sinh nhưng vẫn đáp ứng nhu cầu tiêu thụ thịt, sữa và trứng toàn cầu, lĩnh vực được dự báo sẽ tăng thêm 23% trong thời gian tới.

EU tăng tốc giành chủ quyền số trong cuộc đua công nghệ toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU) đang đẩy mạnh nỗ lực giành lại chủ quyền số khi khoảng cách công nghệ giữa các trung tâm quyền lực toàn cầu ngày càng nới rộng. Việc Ủy ban châu Âu (EC) chính thức công bố “Gói chủ quyền công nghệ châu Âu” được xem là bước đi chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của khối trong các lĩnh vực công nghệ cốt lõi và giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài.

Gói chính sách mới tập trung vào nhiều lĩnh vực then chốt như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán đám mây và công nghệ nguồn mở. Trong đó, hai sáng kiến lập pháp quan trọng gồm Đạo luật Chip 2.0 (Chips Act 2.0) và Đạo luật Phát triển Điện toán đám mây và AI được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để hiện thực hóa tham vọng đưa châu Âu trở thành một “Lục địa AI”. Đi kèm với đó là Chiến lược Nguồn mở, lộ trình số hóa chiến lược và các kế hoạch ứng dụng AI trong lĩnh vực năng lượng, những lĩnh vực được đánh giá có ý nghĩa sống còn đối với sức cạnh tranh dài hạn của châu Âu.

Động lực cho sự chuyển hướng này xuất phát từ thực tế EU vẫn phụ thuộc lớn vào các doanh nghiệp công nghệ ngoài khối, đặc biệt là các tập đoàn Mỹ, trong hầu hết mắt xích của hệ sinh thái số, từ phần mềm, điện toán đám mây đến lưu trữ và xử lý dữ liệu.

EU tăng tốc giành chủ quyền số trong cuộc đua công nghệ toàn cầu. (Ảnh minh họa: KT)

Theo ước tính, doanh nghiệp châu Âu đang chi khoảng 264 tỷ euro mỗi năm cho phần mềm và dịch vụ điện toán đám mây của Mỹ. Không chỉ tạo áp lực chi phí, sự phụ thuộc này còn làm gia tăng những lo ngại liên quan đến bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư và khả năng tự chủ chiến lược.

Chủ tịch EC Ursula von der Leyen nhấn mạnh rằng châu Âu không thể tiếp tục phụ thuộc vào bên ngoài đối với các công nghệ quyết định hoạt động của bệnh viện, mạng lưới năng lượng hay các dịch vụ công thiết yếu. Theo bà, vấn đề chủ quyền số gắn trực tiếp với việc bảo vệ công dân, lợi ích cốt lõi và quyền tự quyết chiến lược của châu Âu.

Sự thay đổi trong tư duy chính sách cũng đang thúc đẩy cách tiếp cận mới đặt an ninh công nghệ, năng lực phòng thủ số và chủ quyền dữ liệu vào vị trí trung tâm. EU hiện hướng tới xây dựng nguyên tắc “ưu tiên châu Âu” trong các hoạt động mua sắm công và phát triển hạ tầng công nghệ tại các quốc gia thành viên.

Trong giai đoạn tới, EC dự kiến phát động chiến dịch thu hút đầu tư xây dựng các siêu nhà máy AI, đồng thời tham vấn sâu rộng với các quốc gia thành viên, Nhóm Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) và các bên liên quan nhằm thiết lập một quỹ đầu tư quy mô lớn phục vụ tham vọng phát triển hạ tầng công nghệ chiến lược.

Không muốn tiếp tục đứng ngoài cuộc chơi công nghệ toàn cầu, EU đang cho thấy quyết tâm xây dựng một hệ sinh thái số độc lập hơn, cạnh tranh hơn và ít bị tổn thương hơn trước các biến động địa chính trị trong tương lai.

Tin quốc tế ngày 30/5: Nga thúc đẩy liên minh AI quốc tế, Liên hợp quốc cảnh báo bảo vệ trẻ em trên mạng xã hội là ưu tiên cấp bách Nga thúc đẩy liên minh AI quốc tế, đề xuất xây dựng hạ tầng tính toán chung; Liên hợp quốc cảnh báo bảo vệ trẻ em trên mạng xã hội là ưu tiên cấp bách; Nguy cơ cháy rừng toàn cầu ở mức báo động, năm 2026 có thể khốc liệt nhất lịch sử... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 30/5.

Tin quốc tế ngày 3/6: AI tái định hình bảng xếp hạng tỉ phú toàn cầu, Mỹ dự kiến thu hẹp điểm xử lý visa tại châu Phi AI tái định hình bảng xếp hạng tỉ phú toàn cầu; Xung đột Trung Đông đẩy Nhật Bản đối mặt nguy cơ thiếu chuối nghiêm trọng; Mỹ dự kiến thu hẹp mạnh điểm xử lý visa tại châu Phi... là tin tức quốc tế đáng chú ý ngày 3/6.