Nhìn lại gần 8 tháng qua, có thể tổng kết tình hình dịch COVID-19 tại Việt Nam thành 3 giai đoạn và đúng như Ban Chỉ đạo quốc gia nhận định: “Chúng ta đang đứng trước sức ép rất lớn, cần đảm bảo thực hiện mục tiêu kép nhưng phải tuyệt đối an toàn”. Vậy chiến lược nào cho công tác phòng, chống dịch COVID-19 tại Việt Nam, cùng theo dòng sự kiện và định hướng những kịch bản Việt Nam sẽ phải đương đầu trong thời gian tới.
Việt Nam nỗ lực thực hiện các tiêu chuẩn lao động quốc tế Việt Nam nỗ lực thực hiện các tiêu chuẩn lao động quốc tế

Việt Nam đã và đang nỗ lực thực hiện các tiêu chuẩn lao động quốc tế nhằm đảm bảo quyền của người lao động, tạo ...

Tập trung khắc phục hậu quả động đất, đảm bảo an toàn đập thuỷ điện Tập trung khắc phục hậu quả động đất, đảm bảo an toàn đập thuỷ điện

Đây là nội dung công điện của Thủ tướng gửi UBND tỉnh Sơn La và các Bộ, cơ quan liên quan về việc tập trung khắc ...

Nhìn lại các giai đoạn dịch tại Việt Nam

Giai đoạn thứ nhất từ trường hợp mắc đầu tiên đến trường hợp thứ 16. Giai đoạn này ghi nhận các trường hợp bệnh có liên quan đến tình hình dịch tại Trung Quốc, các bệnh nhân đều có tiền sử đi lại đến Vũ Hán hoặc tiếp xúc với người từ Vũ Hán trở về Việt Nam. Giai đoạn này cũng ghi nhận ổ dịch đầu tiên tại Việt Nam ở xã Sơn Lôi, huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc.

Giai đoạn thứ hai (từ trường hợp mắc số 17 đến trường hợp số 268), ghi nhận các trường hợp bệnh nhập cảnh vào Việt Nam trở về từ các khu vực, quốc gia đang có dịch như tại châu Âu và Mỹ (đặc biệt chuyến bay VN00054 từ Anh về Việt Nam), đồng thời cũng ghi nhận các ổ dịch tại cộng đồng như ổ dịch tại quán Bar Buddha (Thành phố Hồ Chí Minh), Hạ Lôi (Mê Linh, Hà Nội) và tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Bên cạnh đó, ghi nhận 4 trường hợp mắc COVID-19 là nhân viên y tế. Đánh dấu kết thúc giai đoạn căng thẳng là bệnh nhân 268 - bệnh nhân lây cộng đồng sau cùng của đợt dịch thứ 2.

Sau giai đoạn căng thẳng tại Bệnh viện Bạch Mai và Hạ Lôi, những trường hợp tiếp theo ghi nhận toàn bộ số ca mắc đều là các trường hợp trở về nước, được cách ly ngay sau khi nhập cảnh, không ghi nhận ca mắc mới tại cộng đồng kể từ ngày 16/4/2020. Các trường hợp mắc được ghi nhận hầu hết đều là người Việt Nam trở về nước từ các quốc gia đang có dịch. Trong giai đoạn này, Bộ Y tế cũng đã nhận định, Việt Nam cũng đang phải đối mặt với làn sóng dịch tiếp theo nếu trong trường hợp xảy ra các ca lây nhiễm tại cộng đồng do bỏ sót các trường hợp nhập cảnh mắc bệnh đặc biệt là đối tượng nhập cảnh trái phép hoặc các bệnh nhân nhiễm bệnh nhưng không có triệu chứng trong cộng đồng.

thuc hien muc tieu kep bao dam tuyet doi an toan
Các bác sĩ đang nỗ lực điều trị các ca bệnh nặng mắc COVID-19 tại Quảng Nam. Ảnh: Dân trí.

Giai đoạn thứ ba (từ trường hợp mắc số 416 đến hiện tại), giai đoạn này đánh dấu bằng bệnh nhân nhiễm nội địa nhập viện tại Đà Nẵng, liên tiếp sau đó hàng loạt bệnh nhân được ghi nhận. Giai đoạn cao điểm, mỗi ngày hơn 40 trường hợp được ghi nhận tại các bệnh viện tại Đà Nẵng. Hơn 20 trường hợp tử vong ở những bệnh nhân có bệnh lý nền nguy hiểm. Hàng chục nhân viên y tế bị nhiễm bệnh. Bên cạnh đó vẫn ghi nhận các trường hợp bệnh nhập cảnh vào Việt Nam trở về từ các khu vực, quốc gia đang có dịch được cách ly ngay sau khi nhập cảnh. Các trường hợp mắc được ghi nhận trong giai đoạn này hầu hết đều là người Việt Nam nhiễm tại các ổ dịch trong nước nhiều nhất tại TP Đà Nẵng, kế tiếp là Quảng Nam, Quảng Trị, Hải Dương. Một số khác được ghi nhận tại nhiều địa phương trong cả nước, chủ yếu có liên quan đến người đi về từ Đà Nẵng.

Trải qua ba giai đoạn dịch, Việt Nam đã thực hiện các biện pháp kiểm soát dịch sớm, chủ động và có hiệu quả. Ngay khi có thông tin về bệnh viêm phổi lạ tại Trung Quốc, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều Chỉ thị, Công điện quán triệt tinh thần “chống dịch như chống giặc”, nhấn mạnh việc huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc phòng, chống dịch, chấp nhận thiệt hại một phần về kinh tế để đổi lấy an toàn về sức khỏe, tính mạng của nhân dân, hạn chế thấp nhất tử vong do dịch bệnh.

Về các biện pháp chuyên môn, kỹ thuật, việc phòng, chống dịch bệnh được thực hiện theo nguyên tắc 4 tại chỗ (lực lượng tại chỗ, chỉ huy tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ) và kiên trì thực hiện chiến lược Ngăn chặn - Phát hiện - Cách ly - Khoanh vùng triệt để - Dập dịch quyết liệt - Điều trị. Từ đầu tháng 6/2020 đến nay, đã ghi nhận hàng chục ngàn lượt xuất nhập cảnh qua đường hàng không và hàng trăm ngàn lượt xuất nhập cảnh qua đường biên giới giữa Việt Nam với Trung Quốc, Lào và Camphuchia.

Tính đến cuối tháng 8/2020, các phòng thí nghiệm tại Việt Nam đã thực hiện trên 1.000.000 xét nghiệm (bằng phương pháp RT-PCR), trong đó phát hiện trên 1.000 mẫu dương tính. Tỉ lệ phát hiện/xét nghiệm đạt gần 1 mẫu dương/1000 xét nghiệm. Đây hiện vẫn là một kỷ lục trên toàn thế giới về mức độ xét nghiệm.

Việt Nam cũng là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới nuôi cấy thành công virus SARS-CoV-2; nghiên cứu và chế tạo thành công bộ kít xét nghiệm, được WHO công nhận và được cấp chứng chỉ lưu hành trên thế giới; nghiên cứu và sản xuất thành công 5 loại sinh phẩm chẩn đoán in vitro xét nghiệm virus Corona (SARS-CoV-2); sớm hoàn thành phác đồ điều trị hiệu quả; công tác nghiên cứu vaccine phòng bệnh hiện cũng tiến triển tốt và đang chuẩn bị sang giai đoạn 3, thử nghiệm trên nhóm lớn người tình nguyện.

"… chúng ta phải tiếp tục chống dịch, tuyệt đối không được chủ quan, không để dịch lan rộng, nhưng đồng thời cũng phải ổn định và phát triển. Trong mục tiêu kép đó, vẫn phải quán triệt mục tiêu tuyệt đối là phải kiểm soát được dịch bệnh, không để dịch bệnh lây lan. Vì vậy chúng ta phải kiểm soát được dịch bệnh, tiến tới chung sống an toàn, thúc đẩy sự điều chỉnh tích cực của xã hội. Cần kiểm soát dịch bệnh không để lây lan rộng, thành những ổ dịch lớn, vượt khả năng kiểm soát, điều trị” (Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch COVID-19).

Thực hiện mục tiêu kép nhưng phải tuyệt đối an toàn

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch bệnh COVID-19, chúng ta đang đứng trước sức ép rất lớn, một mặt phải giữ an toàn trong nước, mặt khác không thể đóng cửa, vì phải đưa công dân Việt Nam bị kẹt ở nước ngoài về nước, cũng như đón các chuyên gia, nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam làm việc, xúc tiến thương mại, duy trì phát triển kinh tế. Do vậy, Ban Chỉ đạo quốc gia thống nhất tinh thần bảo đảm thực hiện mục tiêu kép nhưng phải tuyệt đối an toàn thông qua triển khai một loạt các giải pháp đồng bộ.

Nhóm giải pháp thứ nhất, ngăn chặn dịch xâm nhập thông qua kiểm soát nhập cảnh đường hàng không và kiểm soát đường biên giới trên bộ, đường mòn, lối mở. Đối với hoạt động kiểm soát dịch xâm nhập qua đường hàng không, Bộ Ngoại giao phối hợp với Bộ Công an, Đại sứ quán Việt Nam tại nước sở tại để tổ chức hiệu quả các chuyến bay đón công dân (kể cả doanh nhân người Việt Nam) đang mắc kẹt tại nước ngoài, đồng thời phối hợp với Bộ, ngành liên quan về lộ trình nối lại đường bay với một số nước và quy trình cách ly đối với người nước ngoài nhập cảnh ngắn hạn.

Đối với chuyên gia nhập cảnh làm việc, vẫn cần có quy trình đặc biệt để tổ chức cách ly. Nghiên cứu và áp dụng các phương pháp xét nghiệm mới đặc biệt xét nghiệm nhanh kháng nguyên (hiện chưa có tại thị trường Việt Nam) tại sân bay nhằm sàng lọc sớm và giảm thiểu các hoạt động cách ly. Với các quốc gia đã đạt chỉ số an toàn (theo tiêu chí), nghiên cứu có phương án giảm thời gian cách ly bắt buộc kèm theo phương án xét nghiệm nhanh để các chuyên gia sớm được làm việc. Xây dựng các hướng dẫn về điều kiện bảo đảm cho mở cửa hàng không, du lịch quốc tế.

Đối với hoạt động kiểm soát dịch xâm nhập qua đường biên giới trên bộ, đường mòn, lối mở, cần tổ chức tuần tra, kiểm soát đường biên giới, cửa khẩu, đường mòn, lối mở chặt chẽ; phân công, bố trí các tổ, chốt cố định, lưu động phù hợp với đường biên giới giáp Trung Quốc, Lào và Campuchia, bảo đảm kiểm soát, ngăn chặn, phát hiện sớm và xử lý các trường hợp xuất, nhập cảnh trái phép. Ngoài ra, tăng cường tuyên truyền vận động toàn dân đấu tranh chống nhập cảnh trái phép. Mặt trận nhân dân là mặt trận quan trọng nhất, phát hiện những trường hợp nhập cảnh trái phép để sớm đưa vào khu cách ly đồng thời có biện pháp răn đe phù hợp đối với đối tượng đưa người nhập cảnh trái phép nhằm sớm chấm dứt tình trạng này. Đồng thời, việc mở rộng các biện pháp ngoại giao nhằm chấm dứt tình trạng đủn đẩy người qua biên giới của quốc gia láng giềng cũng rất quan trọng nhằm hạn chế tình trạng đi trái phép về trái phép như hiện tại.

Nhóm giải pháp thứ hai là xây dựng các biện pháp phòng, chống dịch trong tình trạng “bình thường mới”. Bộ Y tế đã xây dựng phương án xét nghiệm cho giai đoạn có ca bệnh xâm nhập từ nước ngoài về, ca bệnh thứ phát trong cộng đồng và các ổ dịch khu trú và chuẩn bị phương án xét nghiệm cho trường hợp bệnh lây lan rộng trong cộng đồng. Thực hiện chiến lược xét nghiệm ưu tiên cho các nhóm đối tượng nguy cơ cao theo từng phương án phù hợp với tình hình dịch bệnh...

Các hướng dẫn chi tiết về giám sát dịch, phòng ngừa dịch bệnh tại nơi làm việc, trường học, nhà máy, khu dân cư, các khu tập trung đông người như chợ, rạp hát, sân vận động, ký túc xá của người lao động... đã được Bộ Y tế chủ trì xây dựng để bảo đảm công tác phòng bệnh chủ động tại cộng đồng, bảo đảm sản xuất song song cùng với an toàn phòng, chống dịch.

Qua nghiên cứu tình hình thực tiễn 3 giai đoạn dịch tại Việt Nam, việc triển khai giám sát trọng điểm quốc gia COVID-19 ở tất cả các khu vực trên toàn quốc, lấy mẫu định kỳ hoặc toàn bộ các trường hợp có triệu chứng giống cúm để sàng lọc đối với COVID-19 là vô cùng quan trọng. Cùng với đó là việc kiện toàn, duy trì sẵn sàng các Đội đáp ứng nhanh để điều tra, khoanh vùng, xử lý triệt để ổ dịch. Trong giai đoạn này, thực hiện sàng lọc chủ động bệnh nhân, phân luồng, phân tuyến, kiểm soát nhiễm khuẩn bệnh viện bảo đảm không để lây nhiễm trong các cơ sở khám, chữa bệnh; khai thác kỹ tiền sử các trường hợp có biểu hiện viêm đường hô hấp cấp tính để xét nghiệm, phát hiện sớm các trường hợp mắc. Tại khu vực xuất hiện trường hợp nhiễm cộng đồng, tiến hành xét nghiệm bắt buộc các trường hợp có ho sốt hoặc các triệu chứng nghi ngờ đến khám tại bệnh viện mà không cần đủ yếu tố dịch tễ.

thuc hien muc tieu kep bao dam tuyet doi an toan
Trẻ em phố Trúc Bạch (Hà Nội) vui mừng khi hết cách ly.

Tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc truy vết các trường hợp tiếp xúc gần; cập nhật và nâng cấp các phần mềm khai báo y tế, ứng dụng Bluezone...; nghiên cứu phương án tích hợp giải pháp quản lý tiếp xúc của các hãng công nghệ lớn, các quốc gia khác trên thế giới để quản lý hiệu quả hơn trong trường hợp mở cửa đường bay quốc tế; tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong chỉ đạo điều hành, hoạt động chuyên môn; khuyến khích người dân sử dụng các dịch vụ công trực tuyến để giải quyết các thủ tục hành chính, tư vấn sức khỏe, khám chữa bệnh..., tiến tới hoàn thiện cơ sở dữ liệu sức khỏe toàn dân. Tăng cường năng lực truy vết cho các địa phương, xây dựng cơ sở dữ liệu bệnh/tiếp xúc chia sẻ cho các địa phương nhằm giúp các địa phương chủ động ứng phó với dịch.

Nhóm giải pháp thứ ba là nâng cao năng lực điều trị, tổ chức tổng kết, rút kinh nghiệm các phác đồ điều trị, đặc biệt đối với các trường hợp nặng. Cùng với đó, tăng cường nghiên cứu khoa học, thực hiện các nghiên cứu khoa học về dịch tễ học phân tử, sản xuất vaccine, thuốc điều trị, xét nghiệm chẩn đoán xác định, sản xuất máy thở, các trang thiết bị y tế cần thiết.

Nhóm giải pháp thứ tư là vấn đề truyền thông. Ngoài việc tổ chức các chương trình truyền thông đến các đối tượng có nguy cơ cao, cần tiếp tục tuyên truyền rộng rãi về sự nguy hiểm của dịch bệnh và nguy cơ xâm nhập vào nước ta để người dân không chủ quan, lơ là; cũng như truyền thông mạnh mẽ về những kết quả, kinh nghiệm, bài học thực tế và những tấm gương trong công tác phòng, chống dịch. Để làm tốt nội dung truyền thông, cần phối hợp với các tổ chức như CDC Mỹ, WHO để hoàn thiện tài liệu về truyền thông nguy cơ và truyền thông trong dịch, cập nhật kinh nghiệm từ thực tế chống dịch của Việt Nam trong thời gian vừa qua và tập huấn cho cán bộ truyền thông ở tuyến cơ sở.

Việt Nam cũng là một trong những quốc gia đầu tiên trên thế giới nuôi cấy thành công virus SARS-CoV-2; nghiên cứu và chế tạo thành công bộ kít xét nghiệm, được WHO công nhận và được cấp chứng chỉ lưu hành trên thế giới; nghiên cứu và sản xuất thành công 5 loại sinh phẩm chẩn đoán in vitro xét nghiệm virus Corona (SARS-CoV-2); sớm hoàn thành phác đồ điều trị hiệu quả; Công tác nghiên cứu vaccine phòng bệnh hiện cũng tiến triển tốt và đang chuẩn bị sang giai đoạn 3, thử nghiệm trên nhóm lớn người tình nguyện.
Sẽ có sổ tay hướng dẫn sống chung an toàn với Covid-19 Sẽ có sổ tay hướng dẫn sống chung an toàn với Covid-19

Sắp tới sẽ có sổ tay hướng dẫn chung sống an toàn trong điều kiện dịch bệnh, tuyên truyền người dân tuân thủ các quy ...

Tiếp tục hỗ trợ người Việt tại Campuchia bị ảnh hưởng dịch Covid-19 Tiếp tục hỗ trợ người Việt tại Campuchia bị ảnh hưởng dịch Covid-19

Chiều 21/8, đại diện Hội Khmer – Việt Nam chi nhánh Phnom Penh đã tặng quà hỗ trợ, động viên những hộ gia đình người ...

In bài viết

Truyền hình