Hành trình tìm đồng đội giữa những cánh rừng Campuchia

Từ ngày 26/3 đến 16/6/2026, Đội K72 (Đội quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Nai) đã tìm kiếm, quy tập được 57 hài cốt liệt sĩ quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh tại Vương quốc Campuchia. Kết quả này tiếp tục nối dài hành trình hơn hai thập kỷ bền bỉ của đơn vị trong công tác tìm kiếm, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương.

Thành lập từ năm 2001, đến nay Đội K72 đã tìm kiếm, quy tập được 3.565 hài cốt liệt sĩ. Mỗi hài cốt được tìm thấy không chỉ là kết quả của những ngày tháng bám địa bàn, lật giở từng nguồn tin, mà còn là sự tiếp nối trách nhiệm thiêng liêng đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Đội K72 thực hiện cất bốc hài cốt liệt sĩ. (Ảnh: Đội K72)

Tuy nhiên, công việc tìm kiếm ngày càng đối mặt với nhiều thách thức. Theo Trung tá Vũ Văn Thọ, Đội trưởng Đội K72, sau hơn nửa thế kỷ kể từ khi chiến tranh kết thúc, nhiều khu vực từng là chiến trường xưa nay đã trở thành khu dân cư, nhà máy, công trình giao thông hoặc vùng sản xuất. Những thay đổi đó khiến việc xác minh thông tin, khoanh vùng và tổ chức tìm kiếm gặp rất nhiều khó khăn.

Cùng với đó, nguồn nhân chứng ngày càng ít đi theo thời gian. Nhiều thông tin về nơi chôn cất liệt sĩ không còn đầy đủ hoặc chỉ được truyền lại qua nhiều thế hệ, làm giảm độ chính xác trong quá trình xác minh. Việc tuyên truyền, vận động và tiếp nhận thông tin về mộ liệt sĩ ở trong nước cũng như tại Campuchia vì thế gặp không ít trở ngại.

Địa bàn hoạt động của Đội K72 trải rộng trên nhiều khu vực hiểm trở, điều kiện thời tiết khắc nghiệt và giao thông khó khăn. Nguy cơ từ bom mìn, vật liệu nổ còn sót lại sau chiến tranh vẫn luôn hiện hữu, tiềm ẩn rủi ro đối với cán bộ, chiến sĩ trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Một khó khăn khác là phần lớn các liệt sĩ đã hy sinh từ nhiều thập kỷ trước. Qua thời gian dài, hài cốt bị phân hủy nặng, nhiều trường hợp khi an táng không có tăng, võng hoặc di vật đi kèm. Điều này khiến việc lấy mẫu phục vụ giám định ADN và xác định danh tính liệt sĩ gặp nhiều hạn chế.

Chuẩn bị kỹ lưỡng cho những cuộc tìm kiếm mới

Ngay sau khi hoàn thành nhiệm vụ quy tập đợt 1, giai đoạn XXV mùa khô 2025 - 2026, Đội K72 đã khẩn trương chuẩn bị cho các nhiệm vụ tiếp theo.

Theo Trung tá Vũ Văn Thọ, đơn vị đã chủ động tham mưu Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Đồng Nai bảo dưỡng, sửa chữa toàn bộ phương tiện phục vụ công tác tìm kiếm. Đến nay, 100% phương tiện đều bảo đảm hoạt động tốt, sẵn sàng cơ động trên các hướng nhiệm vụ. Trong đó, hướng Kratie được bố trí 7 xe, hướng Kampong Thom 6 xe và khu vực trong nước 3 xe.

Song song với công tác bảo đảm phương tiện, đơn vị tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức biên chế phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ trong từng giai đoạn. Các kế hoạch tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại những khu vực đã được xác minh thông tin cũng được xây dựng cụ thể, sẵn sàng triển khai khi có lệnh của cấp trên.

Đội K72 còn tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, huấn luyện chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ, chiến sĩ. Nội dung huấn luyện bao gồm xác định bản đồ, địa hình, công binh, trinh sát, tiếng Khmer cũng như kỹ năng nhận diện hài cốt và di vật liệt sĩ tại thực địa.

Bên cạnh đó, đơn vị duy trì phối hợp chặt chẽ với Tiểu khu quân sự và Đội bảo vệ của hai tỉnh Kratie và Kampong Thom (Vương quốc Campuchia) để thu thập, xác minh thông tin về mộ liệt sĩ, đồng thời xây dựng các phương án phối hợp tìm kiếm phù hợp với điều kiện từng địa bàn.

Hiện nay, tại tỉnh Kratie còn 13 nguồn thông tin liên quan đến khoảng 89 mộ liệt sĩ ở các huyện Snuol, Sambour, Chet Borei, Preaek Prasab và Chhloung. Tại tỉnh Kampong Thom còn 8 nguồn thông tin, tương ứng khoảng 36 mộ liệt sĩ tại các huyện Baray, Taing Kouk, Kampong Svay, Sandaan và Santuk.

Đội K72 thực hiện cất bốc hài cốt liệt sĩ. (Ảnh: Đội K72)

Tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”

Những kết quả đạt được của Đội K72 không chỉ góp phần đưa các liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương mà còn thể hiện sự tri ân sâu sắc của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với những người đã hy sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Mới đây, tại Lễ truy điệu và an táng hài cốt các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Bình Phước, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Lê Trường Sơn khẳng định công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, đồng thời là nhiệm vụ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Theo ông Lê Trường Sơn, việc tìm kiếm và đưa các liệt sĩ trở về không chỉ thể hiện trách nhiệm đối với người có công với cách mạng mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.

Tiếp nối truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, những năm qua, tỉnh Đồng Nai luôn quan tâm thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội; đồng thời chú trọng công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính liệt sĩ và chăm lo các công trình ghi công trên địa bàn.

“Tổ quốc và nhân dân đời đời ghi nhớ công ơn các Anh hùng liệt sĩ. Đảng bộ, chính quyền, quân và dân Đồng Nai nguyện tiếp tục phát huy truyền thống cách mạng, nỗ lực xây dựng quê hương ngày càng phát triển, xứng đáng với sự hy sinh cao cả của các thế hệ đi trước”, ông Lê Trường Sơn nhấn mạnh.

Tăng cường hợp tác Việt Nam-Hoa Kỳ trong giải mã tư liệu, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ Sáng 13/6, tại trụ sở Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tiếp Đoàn đại biểu Đại học Công nghệ Texas, trao đổi về hợp tác trong lưu trữ, số hóa tư liệu lịch sử và hỗ trợ công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Hơn 21.000 hài cốt liệt sĩ tại Đồng Tháp sẽ được lấy mẫu ADN Thực hiện Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", tỉnh Đồng Tháp đang triển khai lấy mẫu, bàn giao mẫu hài cốt liệt sĩ phục vụ giám định ADN. Theo kế hoạch, hơn 21.000 phần mộ liệt sĩ chưa xác định hoặc thiếu thông tin trên địa bàn tỉnh sẽ được lấy mẫu nhằm từng bước xác định danh tính, đáp ứng nguyện vọng của thân nhân và gia đình liệt sĩ.