Sân khấu Hà Nội mở rộng 2026: Khi khán giả tìm lại sức hút của nghệ thuật sân khấu

Tối 23/10, Liên hoan Sân khấu Hà Nội mở rộng năm 2026 đã bế mạc tại Rạp Đại Nam (Hà Nội), khép lại 10 ngày hoạt động nghệ thuật sôi nổi với sự tham gia của 15 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp và 15 vở diễn thuộc 6 loại hình sân khấu.

Sân khấu hướng tới chinh phục công chúng

Phát biểu tại sự kiện, NSND Trịnh Thúy Mùi, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, đánh giá số lượng đơn vị tham gia và sự quan tâm của khán giả là những điểm sáng của Liên hoan năm nay. Nếu ở một số kỳ tổ chức trước, việc đưa khán giả đến rạp còn gặp khó khăn, thì năm nay nhiều suất diễn gần như không còn chỗ ngồi. Theo bà, điều đó cho thấy sức hút của sân khấu vẫn hiện hữu khi các tác phẩm được đầu tư nghiêm túc về chất lượng và công chúng có cơ hội tiếp cận.

Trong suốt thời gian diễn ra Liên hoan, nhiều đêm diễn, kể cả các suất buổi sáng và buổi chiều, đều thu hút đông đảo người xem. Theo đánh giá của nhiều nghệ sĩ, đây là tín hiệu tích cực đối với đời sống sân khấu, nhất là trong bối cảnh các loại hình nghệ thuật truyền thống đứng trước yêu cầu đổi mới để tiếp cận công chúng hôm nay.

Liên hoan có sự tham gia của 15 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp với 15 vở diễn thuộc 6 loại hình sân khấu. (Ảnh: BTC)

Bà Trịnh Thúy Mùi cũng ghi nhận sự chỉn chu của 15 đơn vị nghệ thuật tham gia. Các vở diễn tập trung khai thác con người, mảnh đất và những chuyển động của Hà Nội, đồng thời thể hiện nỗ lực tìm tòi trong cách kể chuyện, xây dựng hình tượng và biểu đạt nghệ thuật. Đáng chú ý, khán giả Thủ đô không chỉ đến xem mà còn đưa ra những đánh giá riêng, góp phần tạo nên sự tương tác giữa tác phẩm và người thưởng thức.

Từ góc độ chuyên môn, Tiến sĩ, nhà viết kịch Nguyễn Đăng Chương, Trưởng Ban Giám khảo, cho rằng nhiều tác phẩm tạo được dấu ấn về tư tưởng và thẩm mỹ. Có vở đặt ra suy ngẫm về đạo học, nhấn mạnh việc rèn luyện nhân cách trước khi hướng tới thành công; có tác phẩm khai thác đề tài chiến tranh cách mạng, lý giải sức mạnh dân tộc từ lòng yêu nước và tinh thần hy sinh. Một số vở diễn còn khắc họa cốt cách người Hà Nội qua những câu chuyện và hình tượng sân khấu.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Liên hoan cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục nhìn nhận những hạn chế trong sáng tác, dàn dựng và biểu diễn. Theo ông Nguyễn Đăng Chương, những bài học nghề nghiệp từ hoạt động chuyên môn cần trở thành kinh nghiệm để nghệ sĩ tiếp tục hoàn thiện tác phẩm, nâng cao chất lượng sáng tạo.

Chia sẻ với báo giới, NSND Lê Tuấn Cường, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Sân khấu Truyền thống Quốc gia Việt Nam, nhấn mạnh ý nghĩa giao lưu, kết nối của Liên hoan. Theo ông, giá trị của sân chơi không chỉ là sự so tài giữa các đơn vị mà còn ở cơ hội để nghệ sĩ từ các vùng miền gặp gỡ, chia sẻ và giới thiệu những sắc thái văn hóa khác nhau. Ông kỳ vọng mô hình này tiếp tục được tổ chức tại Hà Nội và các địa phương, qua đó tăng cường giao lưu, quảng bá văn hóa và phát huy giá trị truyền thống.

Những ý kiến trên cho thấy sức sống của sân khấu không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực của nghệ sĩ mà còn gắn với khả năng tạo dựng mối liên hệ bền vững với công chúng. Bảo tồn bản sắc không đồng nghĩa với giữ nguyên cách thể hiện cũ. Ngược lại, sự sáng tạo cần dựa trên nền tảng truyền thống, đồng thời tìm được phương thức biểu đạt phù hợp để tác phẩm đến gần hơn với người xem.

Những dấu ấn nghệ thuật

Liên hoan là sự kiện văn hoá quan trọng do UBND thành phố Hà Nội chỉ đạo, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam tổ chức, nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô.

Với chủ đề “Hội tụ các giá trị sân khấu - Lan tỏa sức sáng tạo nghệ thuật của Thủ đô”, sự kiện quy tụ 15 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp, tham gia biểu diễn 15 vở thuộc 6 loại hình: kịch nói, chèo, tuồng, cải lương, xiếc và kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh.

Ban Tổ chức trao các giải thưởng nhằm ghi nhận thành quả sáng tạo của các đơn vị và nghệ sĩ. (Ảnh: BTC)

Các tác phẩm có đề tài đa dạng, từ lịch sử, văn hóa, truyền thống dân tộc đến những vấn đề của đời sống đương đại. Nhiều vở diễn khai thác chất liệu truyền thống, kết hợp tư duy sáng tạo mới, qua đó thể hiện bản sắc của từng loại hình và mở rộng khả năng tiếp cận khán giả.

Cùng với hoạt động biểu diễn, Ban Tổ chức chú trọng truyền thông trên các nền tảng số. Hơn 10.000 vé miễn phí được phát hành, tạo điều kiện để công chúng, trong đó có khán giả trẻ, tiếp cận các tác phẩm. Fanpage Liên hoan ghi nhận gần 600 bài viết, hơn 1.000 hình ảnh, khoảng 360 video và khoảng 1,5 triệu lượt người đọc. Những kết quả này cho thấy nỗ lực mở rộng độ phủ của sân khấu, đưa hoạt động biểu diễn đến gần hơn với đời sống văn hóa Thủ đô.

Việc có 4 đơn vị nghệ thuật ngoài công lập tham gia cũng cho thấy sự hiện diện của khu vực xã hội hóa trong đời sống sân khấu. Sự tham gia của các đơn vị thuộc nhiều loại hình và địa phương góp phần mở rộng không gian giao lưu, tạo thêm cơ hội trao đổi kinh nghiệm nghề nghiệp.

Khép lại sau 10 ngày, Liên hoan không chỉ tôn vinh những tác phẩm và vai diễn nổi bật mà còn gợi mở yêu cầu phát triển sân khấu trong bối cảnh mới: tiếp tục gìn giữ giá trị truyền thống, nâng cao chất lượng nghệ thuật và đổi mới cách tiếp cận công chúng. Sự hưởng ứng của khán giả là tín hiệu đáng khích lệ, đồng thời đặt ra trách nhiệm để các đơn vị và nghệ sĩ tiếp tục sáng tạo những tác phẩm có chiều sâu, sức hấp dẫn và khả năng đồng hành cùng đời sống đương đại.

“Thanh âm Gốm”: Đưa câu chuyện Bát Tràng lên sân khấu ngay giữa làng nghề

Đưa sân khấu Việt đến gần hơn với công chúng Pháp