Quản lý sinh thái Hồ Vân Đang, Trung Quốc: Kinh nghiệm kiến tạo không gian xanh trong lòng đô thị

Quyết sách thay đổi tư duy

Hồ Vân Đang nằm ở phía Tây đảo Hạ Môn, từng là một vịnh biển tự nhiên thông liền với đại dương và là thương cảng sầm uất bậc nhất của địa phương. Tuy nhiên, làn sóng vây biển lấn đất để mở rộng canh tác nông nghiệp vào thập niên 1970 đã biến vịnh biển này thành một hồ nước nội địa, khiến diện tích mặt nước bị thu hẹp đáng kể.

Du khách tham quan Hồ Vân Đang. (Ảnh: Công Đạt)

Cùng với tốc độ đô thị hóa và công nghiệp hóa tự phát sau đó, Hồ Vân Đang phải gánh chịu toàn bộ lượng nước thải chưa qua xử lý của hàng trăm nhà máy và hàng vạn cư dân vây quanh. Hệ quả là hồ bị ô nhiễm trầm trọng, nguồn nước suy thoái và sinh vật thủy sinh có thời điểm gần như tuyệt diệt. Khủng hoảng sinh thái tại Hồ Vân Đang giai đoạn đó chính là lát cắt điển hình cho thách thức mà nhiều đô thị đang phát triển phải đối mặt khi đặt tăng trưởng kinh tế ngắn hạn lên trên việc bảo vệ môi trường ổn định.

Bước ngoặt lịch sử làm thay đổi số phận của Hồ Vân Đang diễn ra vào ngày 30/3/1988, khi ông Tập Cận Bình, lúc bấy giờ là Ủy viên Thường vụ Thành ủy, Phó Thị trưởng Thường trực thành phố Hạ Môn, chủ trì cuộc họp chuyên đề về công tác quản lý và cải tạo toàn diện hồ. Trên cơ sở khảo sát thực địa nghiêm túc, ông đã đề xuất phương châm xử lý cốt lõi gồm 20 chữ: “Quản lý theo luật; Chặn dòng xử lý; Nạo vét xây bờ; Khơi thông nguồn nước; Làm đẹp môi trường”. Sự ra đời của phương châm này đặt nền móng cho cuộc đại phẫu sinh thái Hồ Vân Đang; đánh dấu sự chuyển dịch căn bản trong tư duy phát triển của thành phố Hạ Môn, khẳng định kinh tế và môi trường là hai yếu tố không thể tách rời trong cấu trúc đô thị hiện đại.

Biện pháp kỹ thuật đồng bộ, tận dụng năng lượng tự nhiên

Để hiện thực hóa phương châm 20 chữ vàng, thành phố Hạ Môn đã kiên trì theo đuổi một lộ trình phục hồi có tính hệ thống và toàn diện. Đầu tiên, trong công tác chặn dòng xử lý, chính quyền đã áp dụng biện pháp mạnh tay khi đóng cửa và di dời toàn bộ 210 nhà máy gây ô nhiễm xung quanh hồ, đồng thời xây dựng nhà máy xử lý nước thải tập trung đầu tiên của tỉnh Phúc Kiến và cải tạo hệ thống ống phân tách nước mưa và nước thải tại các khu dân cư.

Đối với công tác nạo vét, hàng triệu mét khối bùn thải tích tụ nhiều năm dưới đáy hồ đã được trục vớt, xử lý hóa học và tái sử dụng làm đất trồng cây cho các công viên ven hồ, vừa giải quyết được nguồn ô nhiễm vừa mở rộng không gian xanh cho thành phố.

Một góc Hồ Vân Đang nhìn từ trên cao. (Ảnh: KT)

Thành phố đã xây dựng hệ thống cống và cửa điều tiết nhằm tận dụng quy luật thủy triều tự nhiên của biển cả để khơi thông nguồn nước. Khi thủy triều lên, cửa cống mở để dẫn nước biển sạch vào hồ, và khi thủy triều xuống, nước trong hồ được xả ra ngoài, giúp nguồn nước liên tục được lưu thông và tự làm sạch mà không tốn chi phí vận hành máy bơm cơ học.

Sau hơn ba thập kỷ kiên trì thực hiện, chất lượng nước Hồ Vân Đang hiện duy trì ổn định ở mức tiêu chuẩn loại bốn của Trung Quốc, thu hút 98 loài chim quý đến cư trú và hình thành nên dải rừng ngập mặn rộng hơn 26.000 mét vuông ngay giữa lòng đô thị, được người dân gọi một cách trìu mến là rừng ngập mặn trước cửa nhà.

Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế từ cải thiện môi trường

Hiện nay, bên cạnh các chỉ số phục hồi về mặt môi trường, công tác cải tạo hệ sinh thái Hồ Vân Đang còn thúc đẩy quá trình dịch chuyển kinh tế và quy hoạch không gian xung quanh vùng lõi của thành phố Hạ Môn. Việc cải thiện chất lượng nước và mở rộng hệ thống công viên ven bờ đã làm thay đổi giá trị sử dụng đất đai tại các khu vực lân cận, tạo điều kiện cho địa phương tiến hành chỉnh trang lại toàn bộ các khối kiến trúc cũ đô thị.

Đoàn đại biểu báo chí truyền thông Việt Nam nghe giới thiệu về Hồ Vân Đang. (Ảnh: Công Đạt)

Nguồn lực sinh thái ổn định sau cải tạo đã trở thành yếu tố thu hút các văn phòng đại diện, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao và các ngành dịch vụ hiện đại đến đặt trụ sở và đầu tư dài hạn tại khu vực quanh hồ.

Mô hình kết hợp giữa xử lý ô nhiễm gốc và nâng cấp hạ tầng dịch vụ tại đây được các cơ quan quản lý đô thị thành phố Hạ Môn duy trì vận hành ổn định, hướng tới mục tiêu cân bằng giữa các hoạt động phát triển kinh tế và gìn giữ cảnh quan tự nhiên của thành phố trong dài hạn.

Cần Thơ phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp mang tầm khu vực ĐBSCL Sáng 22/5, UBND thành phố Cần Thơ phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo khoa học “Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo TP Cần Thơ mang tầm khu vực và vùng Đồng bằng sông Cửu Long”.

Hệ sinh thái sống nghỉ dưỡng đáp ứng mọi “tần số” cảm xúc tại The Sentosa Khi vật chất không còn là đích đến cuối cùng, giới tinh hoa bắt đầu tìm kiếm một không gian sống có khả năng tái tạo năng lượng, nuôi dưỡng cảm xúc và đồng điệu với thế giới nội tâm. Đó cũng là triết lý tạo nên The Sentosa (Vinhomes Star City), tổ hợp căn hộ cao cấp lần đầu tiên mang tới Thanh Hóa một “hệ sinh thái năng lượng” độc bản cho các chủ nhân danh giá.