Phát triển mô hình AI mang dấu ấn Việt Nam

Theo Báo Nhân dân, ông Nguyễn Tử Quảng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) khẳng định, Việt Nam không thiếu nhân lực chất lượng cao để phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tương tự như GPT. Thực tế, trong bốn công nghệ then chốt tạo nên ChatGPT, có hai công nghệ do người Việt là tác giả hoặc đồng tác giả. Đội ngũ kỹ sư Việt Nam cũng đang góp mặt tại các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Google.

Tuy nhiên, việc xây dựng một “GPT của người Việt” là bài toán phức tạp, đòi hỏi nguồn dữ liệu ngôn ngữ sạch, hạ tầng tính toán mạnh, nhân sự chuyên môn cao và một thị trường đủ lớn để mô hình vận hành hiệu quả. Hướng đi phù hợp được khuyến nghị là phát triển dần năng lực thông qua các ứng dụng thiết thực như trợ lý ảo tiếng Việt cho dịch vụ công, nền tảng AI hỗ trợ giáo dục vùng sâu vùng xa, chẩn đoán bệnh bằng giọng nói hay số hóa ngôn ngữ dân tộc thiểu số.

Ông Nguyễn Tử Quảng (ngoài cùng bên trái), Phó Chủ tịch Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) phát biểu tại Diễn đàn cấp cao Chuyển đổi số Việt Nam - châu Á 2025. (Ảnh: Báo Vietnamnet)

Các chuyên gia đề xuất, Nhà nước cần đóng vai trò kiến tạo, quy hoạch tổng thể, xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng và tạo ra một sân chơi bình đẳng giữa khu vực công và tư. Ngoài ra, cần sớm hình thành trung tâm AI công cộng để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và startup trong việc tiếp cận hạ tầng và tài nguyên tính toán.

Dẫn kinh nghiệm từ Singapore, Nhật Bản và Thái Lan, các ý kiến cho rằng Việt Nam có thể triển khai chính sách kích cầu bằng cách hỗ trợ phần lớn chi phí cho doanh nghiệp ứng dụng sản phẩm, dịch vụ AI, từ đó hình thành thị trường AI nội địa đủ mạnh. Với hơn một triệu doanh nghiệp trong nước, tiềm năng phát triển là rất lớn.

Theo Báo Vietnamnet, ông Nguyễn Quốc Cường, Kiến trúc sư giải pháp và chuyên gia AI của Công ty Dynamic Software Solutions cho biết, AI đang được triển khai ở cả khu vực tư nhân và cơ quan Nhà nước. Các ứng dụng như phòng họp thông minh, trợ lý ảo, giám sát an ninh, giao thông thông minh đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Tuy nhiên, quá trình thực thi vẫn tồn tại nhiều nút thắt về dữ liệu, hạ tầng, nhân lực và pháp lý. Việc lấy dữ liệu rất khó do chưa có khuôn khổ rõ ràng, trong khi doanh nghiệp Nhà nước lại chưa sẵn sàng đầu tư phần cứng chuyên biệt vì chi phí cao, tốc độ khấu hao nhanh.

Một thực trạng khác được ông Vũ Thanh Tùng, Giám đốc sản phẩm AI Cloud GreenNode đề cập là thời gian thực hiện và nghiệm thu dự án tại khu vực công thường rất dài, làm gián đoạn dòng tiền của doanh nghiệp. Tình trạng này khiến nhiều công ty công nghệ ngần ngại đầu tư sâu vào lĩnh vực công. Ông Hoàng Văn Hội, Tổng Giám đốc Công ty Dynamic Software Solutions cho rằng nguyên nhân chính là thiếu các nghiên cứu tình huống cụ thể cho từng ngành, từng địa phương và khung pháp lý hiện chưa rõ ràng về ngân sách, thời gian thực hiện, đánh giá hiệu quả và nghiệm thu.

Tuy vậy, các doanh nghiệp đánh giá cao sự ra đời của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 04/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân. Hai văn bản pháp lý này được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến tích cực trong tháo gỡ thủ tục, thúc đẩy đầu tư và mở ra cơ hội để mọi doanh nghiệp có thể tham gia giải các bài toán của quốc gia bằng công nghệ AI.

Ra mắt Cổng Pháp luật quốc gia tích hợp công nghệ số và trí tuệ nhân tạo Ngày 31/5, Bộ Tư pháp chính thức ra mắt Cổng Pháp luật quốc gia tại địa chỉ phapluat.gov.vn nhằm tăng cường minh bạch hóa pháp luật, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số để phục vụ hiệu quả người dân, doanh nghiệp.

Lừa đảo thời AI: Ai cũng có thể là nạn nhân Trong bối cảnh công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, các mô hình ngôn ngữ lớn như ChatGPT đang bị lợi dụng để phục vụ mục đích xấu, trở thành “trợ thủ đắc lực” cho tội phạm mạng. Những chiêu thức lừa đảo qua mạng, đặc biệt là hình thức giả mạo email, tống tiền và tấn công hệ thống, ngày càng tinh vi và khó phát hiện.