Nước cờ cao tay của Trump: "Cài cắm" người trung thành vào bộ máy liên bang, "khóa tay" chính quyền mới

Tổng thống đắc cử Joe Biden có tỉ lệ tín nhiệm cao hơn mọi kỷ lục của ông Trump

Tòa án Tối cao Wisconsin bác đơn kiện của Tổng thống đương nhiệm Donald Trump

Christopher Prandoni chỉ mới 29 tuổi khi gia nhập chính quyền Trump với vị trí phó giám đốc phụ trách tài nguyên thiên nhiên ở Hội đồng Chất lượng Môi trường. Năm ngoái, anh được điều chuyển tới Bộ Nội vụ và trở thành cố vấn thân cận của Bộ trưởng David Bernhardt, được dự hàng loạt cuộc họp quan trọng tại bộ.

Hồi tháng 4, Bộ trưởng Bernhardt bổ nhiệm Prandoni vào vị trí thẩm phán tại Văn phòng Điều trần và Phúc thẩm ở Bộ Nội vụ. Đây là chức vụ thuộc nhánh công chức chuyên nghiệp với mức lương 114.000 USD/năm. Khi đó, Prandoni chỉ vừa tốt nghiệp trường luật được 3 năm.

Prandoni là một trong số 32 nhân sự diện "bổ nhiệm chính trị" mà chính quyền Trump muốn cài cắm vào ngạch công chức chuyên nghiệp trong 9 tháng đầu năm nay. Chiến lược này xảy ra ở hầu hết mọi chính quyền.

Tổng thống Trump. Ảnh: AFP

Mặc dù nhóm chuyển tiếp của ông Biden chưa lên tiếng về vấn đề trên, đảng kiểm soát Nhà Trắng luôn lo ngại việc nhân sự của chính quyền cũ "bén rễ" trong bộ máy liên bang. Họ có thể trở thành lực cản trong việc chính quyền mới muốn thúc đẩy các chính sách ưu tiên.

Cùng với đó, theo Vox, nhiều khả năng ông Trump sẽ cố đề cử những vị trí thẩm phán còn trống trong vài tuần còn lại của nhiệm kỳ. Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew, cho đến nay, ông đã bổ nhiệm gần 200 thẩm phán.

Ông Trump bổ nhiệm nhiều thẩm phán tòa phúc thẩm liên bang hơn mọi Tổng thống tính đến cùng thời điểm trong nhiệm kỳ. Ông Mitch McConnell, Lãnh đạo Phe đa số Thượng viện vào tháng trước cho biết sẽ tiếp tục phê chuẩn các thẩm phán mà ông Trump đề cử.

Hồi cuối tháng 10, tổng thống đương nhiệm cũng ban hành một sắc lệnh khiến việc bổ nhiệm và sa thải nhân viên chính phủ dễ dàng hơn.

Đến nay, chính quyền Trump sa thải lãnh đạo ba cơ quan liên bang, bao gồm cấp phó lãnh đạo Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), Chủ tịch Ủy ban Quản lý Năng lượng Liên bang, và lãnh đạo Cơ quan An ninh Hạt nhân Quốc gia.

Nổi bật nhất trong số những người bị ông Trump sa thải ở giai đoạn cuối nhiệm kỳ là Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper. Người được đôn lên chức quyền bộ trưởng là ông Christopher Miller - nhân vật trung thành và ủng hộ kế hoạch của ông Trump về việc rút quân khỏi vùng chiến sự ở nước ngoài.

Qua bốn năm nhiệm kỳ, cách chọn người của ông Trump khác hẳn so với các tổng thống trước. Ông thích những nhân sự không có hồ sơ xuất chúng hay kinh nghiệm ấn tượng, mà chỉ cần trung thành và luôn biết cách phát ngôn ủng hộ ông.

Ông Biden có thể tuyển lại những người bị ông Trump sa thải, nhưng điều đó sẽ tốn thời gian. Việc này cũng có thể tạo áp lực trong bối cảnh chính quyền mới cần phải lấp đầy một số lượng lớn những chức vụ mà ông Trump không tuyển.

Trung tâm Chuyển giao Tổng thống - một tổ chức phi đảng phái chuyên hỗ trợ quá trình chuyển giao - cho biết, một tổng thống mới sẽ phải bổ nhiệm 4.000 quan chức. 1.250 người trong nhóm trên cần được thượng viện phê chuẩn.

Một đề cử mới được chính quyền Trump công bố vào cuối tháng 11 là vị trí chủ chốt quản lý ngành ngân hàng. Nhà Trắng chính thức gửi thượng viện về đề cử ông Brian Brooks vào vị trí lãnh đạo Văn phòng Giám sát Tiền tệ. Ông Brooks vốn là quyền lãnh đạo cơ quan này kể từ tháng 5, theo Bloomberg.

Bước đi khác thường của ông Trump - bổ nhiệm một nhà quản lý khá thân với ngành ngân hàng trong những ngày cuối nhiệm kỳ - người bị các nghị sĩ Dân chủ phản đối mạnh mẽ.

Nếu ông Brooks được phê chuẩn, ông Biden sẽ phải quyết định có sa thải ông Brooks ngay sau khi nhậm chức ngày 20/1 hay không. Luật cho phép ông Biden sa thải ông Brooks, nhưng chưa có tổng thống nào sử dụng quyền hạn này đối với lãnh đạo Văn phòng Giám sát Tiền tệ.

Trong khi đó, tình huống nếu ông Brooks không được thượng viện phê chuẩn, thì quyền bộ trưởng tài chính dưới quyền ông Biden cũng có thể sa thải ông Brooks.

60% cử tri không muốn ông Donald Trump tranh cử tổng thống vào năm 2024

Bắc Kinh khẳng định việc chia sẻ lại dòng tweet tố gian lận bầu cử của ông Trump là "lỗi kỹ thuật"