Những khuôn hình chiến tranh kể câu chuyện về hòa bình

Đây là đợt chỉnh lý quy mô nhằm đổi mới không gian trưng bày, nâng cao chất lượng bảo quản và phát huy giá trị của những bộ sưu tập ảnh tư liệu do các phóng viên chiến trường quốc tế trao tặng Bảo tàng.

Lễ khai mạc chỉnh lý trưng bày các chuyên đề tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh. (Ảnh: Mỹ Tiên)

Những góc nhìn chân thực từ chiến trường

Ba chuyên đề quy tụ nhiều tác phẩm của các phóng viên chiến trường nổi tiếng: Tim Page (Anh), Horst Faas (Đức), Nakamura Goro và Ishikawa Bunyo (Nhật Bản). Qua những góc máy khác nhau, các tác phẩm tái hiện chân thực những mất mát, đau thương của chiến tranh và hành trình hồi sinh của Việt Nam trong hòa bình.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc phụ trách Bảo tàng Lâm Ngô Hoàng Anh cho biết, các phóng viên với quốc tịch và xuất thân khác nhau nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: dùng ống kính để phản ánh sự thật và nỗi đau của con người.

Khách tham quan lắng nghe thuyết minh chuyên đề “Hồi niệm”. (Ảnh: Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh)

Chuyên đề “Hồi niệm” giới thiệu tác phẩm của hơn 130 nhà báo, phóng viên quốc tế và Việt Nam đã hy sinh hoặc mất tích tại chiến trường Đông Dương. Bộ sưu tập là món quà của nhân dân bang Kentucky (Hoa Kỳ) gửi tặng nhân dân Việt Nam.

Chuyên đề “Chất độc da cam trong chiến tranh Việt Nam” giới thiệu những tác phẩm của nhà nhiếp ảnh Nhật Bản Nakamura Goro, ghi lại hậu quả của chất độc da cam/dioxin đối với con người và môi trường. Hình ảnh những khu rừng bị hủy diệt cùng cuộc sống của các nạn nhân qua nhiều thế hệ cho thấy hệ lụy lâu dài của chiến tranh.

Chuyên đề “Việt Nam: Chiến tranh và Hòa bình” giới thiệu hơn 100 tác phẩm của nhiếp ảnh gia Nhật Bản Ishikawa Bunyo. Những hình ảnh về chiến tranh ở hai miền Nam - Bắc được đặt cạnh các tác phẩm ghi lại sự đổi thay của Việt Nam sau năm 1975.

Lời nhắc nhở đối với hiện tại

Một điểm nhấn tại buổi lễ là video chúc mừng của nhà nhiếp ảnh Nakamura Goro gửi tới Bảo tàng nhân Ngày Quốc tế Hòa bình 21/9 và dịp không gian trưng bày được đổi mới.

Nhiếp ảnh Nakamura Goro gửi thông điệp qua video chúc mừng. (Ảnh: Mỹ Tiên)

Trong thông điệp, ông chúc mừng Bảo tàng bước vào một chặng đường mới, đồng thời nhấn mạnh vai trò của nhiếp ảnh trong việc ghi lại và truyền tải sự thật lịch sử đến các thế hệ hôm nay và mai sau.

Nakamura Goro nhắc đến những bộ sưu tập, tác phẩm có giá trị như “Requiem” (Hồi niệm), các tác phẩm của cố nhiếp ảnh gia Ishikawa Bunyo, cùng những tư liệu do chính ông thực hiện về chất độc da cam/dioxin tại Việt Nam.

Theo ông, những bức ảnh không chỉ là tư liệu về quá khứ mà còn là lời nhắc nhở đối với hiện tại. Ông bày tỏ quan ngại trước những cuộc xung đột đang diễn ra trên thế giới, nguy cơ từ vũ khí hạt nhân và những thách thức mới khi trí tuệ nhân tạo ngày càng được ứng dụng trong lĩnh vực quân sự.

Từ những trải nghiệm của một nhiếp ảnh gia nhiều năm ghi lại hậu quả chiến tranh tại Việt Nam, ông Nakamura Goro kêu gọi nhân loại rút ra bài học từ quá khứ, đoàn kết và cùng hướng tới một nền hòa bình lâu dài.

Thuyết minh viên giới thiệu tác phẩm của nhiếp ảnh gia chiến trường Robert Capa, tác nghiệp trong chiến dịch “Hạt gạo đắng cay” tại Thái Bình, tháng 5/1954 trước khi ông tử nạn do giẫm phải mìn. (Ảnh: Mỹ Tiên)

Cùng với việc chỉnh lý nội dung, phương thức trưng bày cũng được đổi mới theo hướng kết hợp tính khoa học, tính chân thực, yêu cầu bảo quản và giá trị mỹ thuật. Không gian mới lấy cảm hứng từ buồng tối và ống kính máy ảnh, kết hợp ánh sáng trầm. Hệ thống ảnh được xử lý và in trên vật liệu phù hợp với yêu cầu bảo quản.

Bảo tàng cũng đưa vào sử dụng màn hình tương tác và khu vực trải nghiệm “Thử làm phóng viên chiến trường”, giúp khách tham quan, đặc biệt là giới trẻ, có thêm cơ hội tìm hiểu về công việc của các phóng viên chiến trường và những câu chuyện lịch sử phía sau mỗi bức ảnh.

Bà Lê Tú Cẩm (thứ hai từ phải sang), cựu tù chính trị Côn Đảo, trao tặng Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh bức tranh thêu chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh. (Ảnh: Mỹ Tiên)

Trong khuôn khổ chương trình, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh cũng tổ chức lễ tiếp nhận hai kỷ vật do bà Lê Tú Cẩm, cựu tù chính trị Côn Đảo trao tặng. Đó là bức tranh thêu chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh do ông Phạm Văn Còn, cựu tù chính trị Côn Đảo thực hiện và một cuốn sổ tay ghi lại những trải nghiệm của ông trong những năm tháng bị giam cầm. Những kỷ vật này góp phần bổ sung nguồn tư liệu trực tiếp về lịch sử đấu tranh của các thế hệ đi trước, đồng thời giúp những câu chuyện về chiến tranh, sự hy sinh và ý chí con người được lưu giữ lâu dài.

Những người bạn Thụy Sĩ: Từ phản đối chiến tranh đến đồng hành cùng nạn nhân da cam Việt Nam

Tưởng nhớ ông Onaka Shinichi – người bạn lớn của hòa bình và hữu nghị Việt Nam – Nhật Bản