Người Việt chiếm tỷ lệ áp đảo về lao động nước ngoài tay nghề cao tại Nhật Bản

Nữ lao động người Việt Nam đã được cấp tư cách “Kỹ năng đặc định” trong lĩnh vực nông nghiệp, đang phân loại rau bina tại một trang trại để đóng gói ở thị trấn Kitahiroshima, tỉnh Hiroshima. (Ảnh: Kuroda Rikuri).

Theo số liệu từ Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Cư trú Nhật Bản (ISA) công bố ngày 29/9, tính đến cuối tháng 6/2026, Nhật Bản có 444.256 lao động nước ngoài thuộc chương trình dành cho lao động có kỹ năng, tăng 13,8% chỉ trong nửa năm và lập mức cao nhất từ trước đến nay.

Đặc biệt, trong nhóm có tay nghề cao hơn và được phép làm việc lâu dài – Nhật Bản gọi chính thức là Kỹ năng đặc định số 2 – có 18.295 người thì 13.761 người là người Việt Nam. Tỷ lệ: hơn 75%

Nói đơn giản, cứ 4 lao động nước ngoài trong nhóm này tại Nhật thì khoảng 3 người là người Việt.

Không còn là câu chuyện sang Nhật làm vài năm

Con số 75% đáng chú ý bởi đây không phải nhóm lao động mới sang Nhật làm việc ngắn hạn. Theo hãng tin Jiji Press và Nippon.com, để chuyển lên nhóm này, người lao động phải đạt yêu cầu về trình độ và kinh nghiệm nghề cao hơn.

Quan trọng hơn, họ không còn bị giới hạn thời gian làm việc tối đa 5 năm như nhóm lao động kỹ năng thông thường.

Người thuộc diện này có thể gia hạn thời gian lưu trú nhiều lần và, nếu đáp ứng điều kiện, đưa vợ/chồng và con sang Nhật sinh sống. Nói cách khác, cánh cửa để họ làm việc và định cư lâu dài tại Nhật rộng hơn rất nhiều.

Vì thế, việc người Việt chiếm hơn 75% nhóm này cho thấy một sự chuyển dịch từ lực lượng chủ yếu sang Nhật làm việc có thời hạn, ngày càng nhiều lao động Việt đã tích lũy kinh nghiệm, nâng tay nghề và bước vào nhóm có khả năng gắn bó lâu dài với thị trường lao động Nhật.

Gần 177.000 người Việt trong chương trình lao động kỹ năng

Ở nhóm phổ thông hơn – Kỹ năng đặc định số 1 theo cách gọi của Nhật – người Việt cũng đang đứng đầu các quốc tịch, trên Indonesia và Myanmar. Tính đến cuối tháng 6/2026, Nhật có 425.961 lao động nước ngoài thuộc nhóm này, trong đó 163.154 người Việt Nam.

Cộng thêm 13.761 người thuộc nhóm tay nghề cao hơn, tổng cộng có 176.915 người Việt đang làm việc tại Nhật theo chương trình lao động kỹ năng.

Người Việt tập trung trong những lĩnh vực Nhật Bản thiếu nhân lực như sản xuất công nghiệp, chế biến thực phẩm, xây dựng, nhà hàng, nông nghiệp và chăm sóc người cao tuổi.

Ba lao động người Việt Nam làm việc tại xưởng của Công ty đóng tàu Innoshima Tekko. Họ sang Nhật theo diện “Kỹ năng đặc định số 1”, dành cho những người đã có từ 3 năm kinh nghiệm thực tập và được phép làm việc tối đa 5 năm. (Ảnh: Kuroda Rikuri).

Người Việt đã là lực lượng lao động nước ngoài lớn nhất Nhật Bản

Nếu mở rộng ra toàn bộ thị trường lao động, vị trí của người Việt còn đáng chú ý hơn.

Theo số liệu của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản được Nippon.com tổng hợp, đến tháng 10/2025, Nhật Bản có khoảng 2,6 triệu lao động nước ngoài – mức cao kỷ lục.

Trong đó có khoảng 610.000 người Việt Nam, tương đương 23,6%. Có nghĩa là gần 1/4 lao động nước ngoài tại Nhật là người Việt.

Việt Nam hiện là nguồn lao động nước ngoài lớn nhất của Nhật, trên cả Trung Quốc và Philippines.

Ở quy mô dân cư, cộng đồng Việt Nam cũng đã lên tới khoảng 681.100 người vào cuối năm 2025, lớn thứ hai trong các cộng đồng người nước ngoài tại Nhật, chỉ sau Trung Quốc.

Vị trí số 1 không còn dễ giữ

Tuy nhiên, phía sau những con số ấn tượng là một cuộc cạnh tranh mới.

Người Việt vẫn đông nhất, nhưng lao động từ Indonesia và Myanmar đang tăng rất nhanh. Theo Nippon.com, trong năm 2025, số lao động Myanmar tại Nhật tăng tới 42,5%, Indonesia tăng 34,6%, trong khi Việt Nam tăng 6,2%.

Nhật Bản đang già hóa nhanh và thiếu người làm việc, từ nhà máy, công trường, nhà hàng đến các cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Vì vậy, nước này ngày càng phải dựa vào nguồn nhân lực từ bên ngoài, đặc biệt từ Đông Nam Á.

Trong cuộc dịch chuyển lao động khổng lồ ấy, Việt Nam hiện vẫn giữ một vị trí rất đặc biệt. Gần 1/4 lao động nước ngoài tại Nhật là người Việt. Và ở nhóm có tay nghề cao hơn, có khả năng làm việc lâu dài và đưa gia đình sang Nhật, cứ 4 người thì khoảng 3 người là người Việt Nam.

Người Việt tại Nhật Bản cứu người, tiếp tế sau động đất tại tỉnh Kumamoto Năm lao động Việt Nam đã cùng người dân địa phương cứu 1 cụ bà gần 90 tuổi khỏi căn nhà đổ sập tại thành phố Yatsushiro (thuộc tỉnh Kumamoto, Nhật Bản). Các cơ quan đại diện, hội đoàn và tình nguyện viên Việt Nam cũng khẩn trương đưa thực phẩm, nước uống đến những khu vực bị ảnh hưởng bởi động đất tại tỉnh Kumamoto.

Tạo sân chơi tiếng Việt cho người Việt tại Nhật Bản Ngày 23/8, 12 thí sinh tham dự vòng chung kết Cuộc thi “Tôi yêu Tiếng nước tôi” tại thành phố Higashi Osaka (Nhật Bản). Cuộc thi tạo sân chơi sử dụng tiếng Việt, khuyến khích các gia đình duy trì tiếng mẹ đẻ, đồng thời giúp thế hệ trẻ tìm hiểu thêm về lịch sử, văn hóa và truyền thống Việt Nam.

Trung thu gắn kết thế hệ trẻ người Việt tại Nhật Bản Ngày 20/9, tại thành phố Sakai, Osaka (Nhật Bản), hơn 100 thiếu nhi cùng gia đình người Việt tham gia chương trình vui Tết Trung thu. Những hoạt động mang đậm bản sắc dân tộc góp phần giúp thế hệ trẻ gìn giữ tiếng Việt, hiểu thêm văn hóa truyền thống và tăng cường sự gắn kết với quê hương, nguồn cội.