Trang chủ Bờ cõi biển đảo Nhịp sống biển đảo
06:46 | 22/11/2022 GMT+7

Người truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo Cù Lao Chàm

aa
Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.
Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú Cù Lao Chàm bắn pháo hiệu kêu gọi tàu thuyền trên biển về nơi tránh trú
Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam Tuyên truyền phổ biến pháp luật cho ngư dân khai thác thủy sản trên vùng biển Tây Nam

Ông Trần Hối, bí danh là Huy, sinh năm 1907 tại Tân Hiệp, Điện Bàn, Quảng Nam (nay là xã Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam). Sinh ra trong gia đình trung nông, thuở nhỏ ông vào đất liền học chữ Hán và học trường tiểu học Pháp - Việt, Hội An đến lớp nhì năm thứ nhất (Cours Moyen 1ère année) thì nghỉ học do gia đình gặp khó khăn.

Ông Trần Hối

Ông Trần Hối

Nghỉ học, ông bắt đầu đi làm thuê với nghề bào chế và bán thuốc Bắc cho tiệm Quảng Nam phong của Hoa kiều ở Vĩnh Điện.

Khi làm việc cho hiệu thuốc thời gian rảnh ông cũng giao du với nhiều bạn bè, ông nhận thấy trẻ em ở đất liền ngoài học chữ Hán, còn được học chữ quốc ngữ. Người dân quê ông đa số không biết chữ, nhất là quốc ngữ nên ông luôn suy nghĩ về điều đó.

Đáng quý là dù đi làm thuê nhưng ông biết tiết kiệm tiền, ước mơ sau này sẽ về quê giúp đỡ con em trên đảo học chữ quốc ngữ để biết đọc, biết viết và nâng cao hiểu biết. Nói là làm nhưng khi bắt tay vào thực hiện ông gặp không ít khó khăn.

Nhờ những năm theo học ở Hội An, Trần Hối có quen biết với Phan Thêm (Cao Hồng Lãnh) và được tuyên truyền về chủ nghĩa Cộng sản, giác ngộ cách mạng nên sau này ông mới tham gia cách mạng.

Năm 1934, Cao Hồng Lãnh xuất dương sang Hồng Kông, tham gia hoạt động trong tổ chức Đảng Cộng sản Đông Dương tại Trung Quốc thì Trần Hối mất liên lạc. Cũng từ mối quen biết này, những năm 1929-1936, Trần Hối liên hệ với một người họ hàng của Phan Thêm là Phan Hiền để nhờ hỗ trợ, giúp tiền mua sách vở, bút, mực về Cù Lao Chàm mở lớp dạy trẻ em học quốc ngữ miễn phí. Thời gian này, ông cũng đi làm thuê lấy tổ yến sào trên đảo cho chủ thầu để mưu sinh.

Năm 2022, kỷ niệm 115 năm sinh của ông, nhân dân Cù Lao Chàm luôn nhớ về Trần Hối - người thanh niên tiến bộ có công đóng góp to lớn cho việc truyền bá chữ quốc ngữ trên đảo và người quản lý yến sào đầu tiên của Hội An sau ngày đất nước thống nhất.

Với những cống hiến cho sự nghiệp cách mạng, ông được Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Miền Nam Trung bộ tặng Bằng khen và Chính phủ tặng Huân chương kháng chiến hạng Ba.

Để có kinh phí duy trì lớp học, ông mạnh dạn tổ chức một đội hô bài chòi và một đội chèo thuyền đến ngày lễ, Tết thì tổ chức để gây quỹ. Mặc dù điều kiện còn khó khăn nhưng việc tổ chức các hoạt động cũng rất bài bản, ông phân công các bạn trong làng như Trần Thiện, Trần Hoang phụ trách thực hiện, Vương Tranh làm thư ký, Trần Bân làm thủ quỹ.

Tháng 4.1945, trước sự việc lý trưởng bị dân kêu kiện do gian lận về công quỹ nên quận trưởng cách chức. Sự việc bất đắc dĩ khi Hội đồng hương chính xã tín nhiệm, vận động nên ông ra ứng cử và được nhân dân bầu trúng cử làm lý trưởng Cù Lao Chàm đến tháng 8.1945. Lúc này, phong trào truyền bá chữ quốc ngữ do chính phủ Trần Trọng Kim đề ra được nhân dân hưởng ứng tích cực. Trần Hối nhanh chóng vận động thanh niên trong xã tổ chức một nhóm gồm Trần Hối, Lê Dinh, Vương Tranh, Vương Ninh, Trần Bân, Nguyễn Diên để tổ chức truyền bá chữ quốc ngữ cho nhân dân trên đảo rất sôi nổi.

Cách mạng Tháng Tám thành công tại Hội An thì ngày 21.8.1945, chính ông Trần Hối - lý trưởng Cù Lao Chàm tuyên bố xóa bỏ chính quyền thực dân phong kiến, thành lập Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời và ông được bầu làm chủ tịch.

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Hang chim yến Cù Lao Chàm Ảnh: P.T.V

Sau khi bầu cử Quốc hội năm 1946, thực hiện chủ trương hợp nhất của Chính phủ, Hội An được chia làm 8 khu phố. Khu VIII (Tân Hiệp) gồm các đảo Cù Lao Chàm ông Trần Hối làm chủ tịch. Cuối năm 1947, Ủy ban kháng chiến nhập vào Ủy ban hành chính gọi là Ủy ban Kháng chiến - hành chính, ông tiếp tục làm làm Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - hành chính khu. Tháng 2.1949, ông được kết nạp vào Đảng.

Tháng 1.1955, ông được Thị ủy Hội An bố trí tập kết ra miền Bắc làm cầu đường quốc lộ 1 tại Thanh Hóa. Sau đó ông công tác tại công ty khai thác gỗ Khe Nóng, Hà Tĩnh, những năm 1956-19577, làm trưởng phòng sản xuất gỗ Khe Nà thuộc Công ty quốc doanh lâm nghiệp Nghệ An. Năm 1958, tổ chức bố trí ông ra công tác tại Công ty Thuốc nam thuốc bắc Hà Nội. Cuối năm 1961 ông làm Cửa hàng trưởng Cửa hàng cung cấp, bán buôn thuốc nam, thuốc bắc ở 54 phố Hàng Buồm, Hoàn Kiếm, Hà Nội thuộc Quốc doanh dược phẩm Hà Nội đến tháng 10.1974 thì nghỉ hưu.

Sau ngày đất nước thống nhất, ông về lại quê hương Tân Hiệp sinh sống và cơ duyên đến với ông một lần nữa khi được làm nghề khai thác yến. Việc khai thác nguồn yến sào Cù Lao Chàm, trước đây chính quyền Việt Nam Cộng hòa giao cho chủ thầu là người Hoa, hợp đồng vẫn còn trong thời hạn khai thác đến hết năm 1976.

Tuy nhiên, sau khi Cù Lao Chàm được giải phóng, chính quyền cách mạng mời người trực tiếp quản lý khai thác yến đến làm việc, tuyên truyền, giải thích chính sách của nhà nước đối với việc quản lý tài nguyên quý hiếm, vận động bàn giao lại việc quản lý và khai thác yến sào cho UBND thị xã Hội An, kể cả số công nhân lao động, ghe thuyền, phương tiện, dụng cụ khai thác. Ngay sau khi nhận bàn giao, chính quyền thị xã cử ông Trần Hối quản lý. Tháng 11.1975 , UBND thị xã Hội An thành lập Đội quản lý và khai thác yến, có trụ sở tại Cù Lao Chàm và tiếp tục bổ nhiệm ông Trần Hối làm đội trưởng.

Mặc dù tuổi cao nhưng ông là một đảng viên mẫu mực, có uy tín, luôn tham gia các hoạt động tại địa phương, từ năm 1981 đến năm 1983 ông được bầu vào ban chấp hành Đảng bộ xã Tân Hiệp và làm Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã. Ở vị trí công tác nào ông cũng hoàn thành tốt nhiệm vị được giao, được đồng chí, đồng nghiệp kính trọng.

Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam Truyền thông Cu Ba ca ngợi mức tăng trưởng kinh tế của Việt Nam
Với tiêu đề: “Kinh tế Việt Nam tăng trưởng 6,5%”, hãng thông tấn Prensa Latina của Cu Ba trong tuần qua đã ca ngợi nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh hơn dự kiến.
Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào Quảng bá hình ảnh Quốc gia, thương hiệu và sản phẩm qua Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào
Hội chợ Hữu nghị Lào - Việt Nam, Việt Nam - Lào được diễn ra từ ngày 27-01/10, tại thành phố Kaysone Phomvihane, tỉnh Savannkhet (Lào), đã thu hút sự tham gia của những doanh nghiệp đến từ 02 nước gồm 120 gian hàng. Đây cũng là cơ hội gặp gỡ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, thắt chặt, phát triển hơn nữa mối quan hệ truyền thống hữu nghị, tình đoàn kết đặc biệt và hợp tác toàn diện giữa hai nước.
Theo Báo Quảng Nam
Nguồn: baoquangnam.vn

Tin bài liên quan

Các tin bài khác

Sôi nổi Lễ ra quân huấn luyện năm 2026 trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa

Sôi nổi Lễ ra quân huấn luyện năm 2026 trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa

Sáng 20/2, ngay sau Tết Nguyên đán, các đơn vị đóng quân trên quần đảo Trường Sa thuộc Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân, đã tổ chức Lễ ra quân huấn luyện và phát động phong trào thi đua trong huấn luyện năm 2026.
Vui Xuân mới trên đảo Trường Sa

Vui Xuân mới trên đảo Trường Sa

Trong không khí phấn khởi của những ngày đầu năm mới (Mùng 1 Tết Bính Ngọ 2026), tại phường Bắc Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa, cán bộ, chiến sĩ Vùng 4 Hải quân đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, thiết thực, tạo khí thế thi đua sôi nổi ngay từ những ngày đầu xuân. Từ đất liền đến các đảo xa, không khí đón năm mới diễn ra đầm ấm, vui tươi nhưng vẫn giữ vững tinh thần sẵn sàng chiến đấu. Các đơn vị duy trì nghiêm chế độ trực chỉ huy, trực chiến, trực phòng không, tuần tra canh gác, bảo đảm an toàn tuyệt đối về mọi mặt.
Giữ lửa truyền thống, đón Xuân Bính Ngọ 2026 tại Học viện Hải quân

Giữ lửa truyền thống, đón Xuân Bính Ngọ 2026 tại Học viện Hải quân

Trong không khí rộn ràng những ngày giáp Tết Bính Ngọ 2026, Học viện Hải quân đã tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa, đậm chất truyền thống và nhân văn: đến thăm, tặng quà Trung tá Hồ Đắc Thạnh – Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thuyền trưởng Tàu Không số tại phường Tuy Hoà, tỉnh Đắk Lắk; đồng thời sôi nổi tổ chức Hội thi “Gói Bánh chưng xanh” trong chuỗi hoạt động “Mừng Đảng, mừng Xuân”. Những hoạt động ấy không chỉ thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần đoàn kết, thi đua lập thành tích chào mừng thành công Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và đón Xuân mới.
Đảo Trường Sa trao quà Tết cho ngư dân tàu cá Gia Lai

Đảo Trường Sa trao quà Tết cho ngư dân tàu cá Gia Lai

Sáng ngày 10/2/2026, tại đặc khu Trường Sa, tỉnh Khánh Hòa, đảo Trường Sa đã tổ chức thăm hỏi và trao quà Tết cho tàu cá BĐ 98847 TS của tỉnh Gia Lai vào đảo bổ sung nhu yếu phẩm trong quá trình khai thác hải sản dài ngày trên biển.

Đọc nhiều

Tết Bính Ngọ 2026: Hơn 9.000 cây xanh được trồng mới tại Trường Sa

Tết Bính Ngọ 2026: Hơn 9.000 cây xanh được trồng mới tại Trường Sa

Ngày 21/02/2026 (tức ngày 5/1 Tết xuân Bính Ngọ) hưởng ứng phong trào “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và tiếp tục thực hiện chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên các đảo thuộc đặc khu Trường Sa đã đồng loạt ra quân trồng cây, chăm sóc và mở rộng diện tích cây xanh, góp phần cải thiện môi trường sinh thái, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần nơi đầu sóng ngọn gió.
Nước sạch thắp sáng bản Kon Rlong

Nước sạch thắp sáng bản Kon Rlong

Plan International phối hợp cùng chính quyền xã Đắk Kôi, tỉnh Quảng Ngãi triển khai hệ thống giếng khoan cộng đồng kết hợp năng lượng mặt trời tại bản Kon Rlong. Công trình cung cấp nguồn nước sạch ổn định, đảm bảo điện để vận hành hệ thống bơm và chiếu sáng...
Phú Quốc, Đà Nẵng "bùng nổ" đón khách quốc tế dịp Tết Nguyên Đán 2026

Phú Quốc, Đà Nẵng "bùng nổ" đón khách quốc tế dịp Tết Nguyên Đán 2026

Trong 9 ngày Tết Nguyên đán 2026, đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) và Đà Nẵng đón số lượt khách quốc tế tăng với cùng kỳ.
Nâng tầm đối ngoại đa phương trong kỷ nguyên mới

Nâng tầm đối ngoại đa phương trong kỷ nguyên mới

Tối 21/2 (theo giờ Việt Nam), Tổng Bí thư Tô Lâm và các thành viên trong Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã về đến sân bay Nội Bài, Thủ đô Hà Nội.
Tết Bính Ngọ 2026: Hơn 9.000 cây xanh được trồng mới tại Trường Sa

Tết Bính Ngọ 2026: Hơn 9.000 cây xanh được trồng mới tại Trường Sa

Ngày 21/02/2026 (tức ngày 5/1 Tết xuân Bính Ngọ) hưởng ứng phong trào “Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ” và tiếp tục thực hiện chương trình “Xanh hóa Trường Sa”, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân trên các đảo thuộc đặc khu Trường Sa đã đồng loạt ra quân trồng cây, chăm sóc và mở rộng diện tích cây xanh, góp phần cải thiện môi trường sinh thái, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần nơi đầu sóng ngọn gió.
Ngư dân hứng khởi ra khơi đầu Xuân

Ngư dân hứng khởi ra khơi đầu Xuân

Đầu Xuân Bính Ngọ 2026, ngư dân tại Đắk Lắk, Thanh Hóa, Quảng Ngãi, Gia Lai... đồng loạt vươn khơi đón lộc biển. Cùng với kỳ vọng mưa thuận gió hòa, trúng đậm cá tôm, bà con nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, nói không với khai thác hải sản bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU), góp phần cùng cả nước sớm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu.
Sôi nổi Lễ ra quân huấn luyện năm 2026 trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa

Sôi nổi Lễ ra quân huấn luyện năm 2026 trên các đảo thuộc quần đảo Trường Sa

Sáng 20/2, ngay sau Tết Nguyên đán, các đơn vị đóng quân trên quần đảo Trường Sa thuộc Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân, đã tổ chức Lễ ra quân huấn luyện và phát động phong trào thi đua trong huấn luyện năm 2026.
infographic den nam 2030 phan dau thu nhap binh quan nguoi dan nong thon tang gap 25 3 lan so voi nam 2020
infographic 4 moc thoi gian cua 4 ky nguyen quan trong trong 100 nam dang lanh dao
infographic 5 diem then chot co y nghia quyet dinh trong to chuc thuc hien nghi quyet dai hoi xiv cua dang
infographic nghi quyet so 68 nqtw tac dong sau rong toi toan bo nen kinh te
infographic nhung nghi quyet chien luoc dua viet nam buoc vao ky nguyen moi
infographic quan he doi tac chien luoc viet nam lien minh chau au
dan la goc thuoc do cao nhat cua moi quyet sach
Xin chờ trong giây lát...
[Video] Vũ điệu chúc xuân sôi động của Đại sứ Hà Lan tại Việt Nam
[Video] Đại sứ Lào tại Việt Nam tin tưởng Đại hội XIV sẽ tạo động lực mạnh mẽ cho Việt Nam phát triển toàn diện
[Video] WVIV thúc đẩy nông nghiệp tái sinh, nâng cao sinh kế cộng đồng tại Thanh Hóa
[Video] Plan International và Tỉnh Đoàn Quảng Trị xây dựng lực lượng thanh niên hành động vì khí hậu
[Video] 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025
Plan International Việt Nam hỗ trợ khẩn cấp hơn 1,8 tỷ đồng cho người dân Đà Nẵng sau bão
Vietnam Happy Fest 2025: Lan tỏa những giá trị hạnh phúc giữa lòng Hà Nội
[VIDEO] Tổ chức Cứu trợ Trẻ em tiếp sức trẻ em Bắc Ninh sớm quay về nhịp sống sau thiên tai
[Video] World Vision hỗ trợ hơn 1.100 người dân Quảng Ngãi tiếp cận nước sạch bền vững
[Video] Đồng tâm, dốc sức cứu trợ đồng bào vùng lũ
[Video] Ấn Độ tặng Giải thưởng Hòa bình Romesh Chandra cho bà Nguyễn Thị Bình
[Video] Lễ dâng y Kathina tại Đà Nẵng: Sợi dây gắn kết Phật giáo các nước châu Á
Cả nước hướng về Thái Nguyên: Chung tay giúp người dân vượt qua mưa lũ
Trailer lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ nhất
[Video] Không khí rộn ràng ngày khai giảng năm học mới trên cả nước
Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Thời tiết ngày mùng 3 Tết (19/2): Bắc Bộ trời rét, Nam Bộ ngày nắng

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 19-22/2 (tức mùng 3 đến mùng 6 Tết), Bắc Bộ trời rét, vùng núi có nơi rét đậm với nhiệt độ dưới 13 độ C. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ ngày trời nắng.
Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Miễn phí vé tàu Cát Linh-Hà Đông và Nhổn-Ga Hà Nội trong 9 ngày nghỉ Tết

Hành khách sử dụng 2 tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội gồm 2A Cát Linh – Hà Đông và 3.1 Nhổn – Ga Hà Nội sẽ được miễn phí hoàn toàn vé trong 9 ngày nghỉ của dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.
Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Thời tiết hôm nay (ngày 11/2): Miền Bắc đón không khí lạnh tăng cường, Hà Nội mưa nhỏ rải rác

Ngày 11/2, miền Bắc đón đợt không khí lạnh tăng cường yếu, trời mưa trở lại, tuy nhiên nhiệt độ không có nhiều biến động, cao nhất phổ biến 20-23°C.
Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Chi tiết phân luồng giao thông tại Hà Nội, TP.HCM dịp Tết Nguyên đán

Ngày 12/02, đại diện Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) cho biết, những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa và hành khách trên địa bàn Hà Nội, TP.HCM và các tỉnh lận cận tăng cao đột biến, nhất là tại các cửa ngõ ra vào thành phố và các tuyến trục chính.
Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Thời tiết hôm nay (06/02): Hà Nội mưa nhỏ, sương mù

Theo Trung tâm dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, ngày 06/02, bộ phận không khí lạnh mạnh đang ở phía Bắc và tiếp tục di chuyển xuống phía Nam. Khu vực Bắc Bộ có mưa vài nơi, nhiệt độ phổ biến 18–21 độ.
Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Thời tiết hôm nay (30/01): Bắc Bộ đón đợt không khí lạnh mới

Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết, hôm nay 30/01, thời tiết cả nước ít có sự thay đổi, tuy nhiên từ đêm nay đến rạng sáng mai, đợt không khí lạnh mới sẽ tràn về và bắt đầu ảnh hưởng nước ta.
Phiên bản di động