Nhịp cầu nhân dân trong 50 năm quan hệ Việt Nam - Philippines

Năm 2026 là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt trong quan hệ Việt Nam - Philippines, khi hai nước kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (12/7/1976 - 12/7/2026). Trước đó, năm 2025, hai nước kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược, được xác lập nhân chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang vào tháng 11/2015.

Trong hành trình nửa thế kỷ qua, quan hệ Việt Nam - Philippines không ngừng được củng cố trên nhiều lĩnh vực. Đặc biệt, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vào cuối tháng 5/2026 đã tạo dấu mốc mới khi lãnh đạo hai nước nhất trí nâng cấp quan hệ từ Đối tác Chiến lược lên Đối tác Chiến lược Tăng cường.

Việc nâng cấp quan hệ này tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy sự tin cậy chính trị giữa hai nước, đồng thời mở ra động lực mới cho hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, quốc phòng, an ninh biển, nông nghiệp, giáo dục, văn hóa, thể thao, du lịch, chuyển đổi số và giao lưu nhân dân. Trong bức tranh hợp tác ấy, quan hệ nhân dân giữ vai trò quan trọng, góp phần tạo nền tảng xã hội vững chắc cho quan hệ hai nước.

Ông Nguyễn Thạc Dĩnh, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Philippines, Phó Chủ tịch thường trực Hội hữu nghị Việt Nam - Philippines. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Nửa thế kỷ vun đắp hiểu biết giữa nhân dân hai nước

Nhìn lại 50 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Philippines, có thể thấy giao lưu nhân dân giữa hai nước đã phát triển từ những hoạt động hữu nghị ban đầu đến các hình thức hợp tác ngày càng đa dạng, thực chất.

Giai đoạn 1976-1994 là thời kỳ đặt nền móng cho giao lưu nhân dân, chủ yếu thông qua trao đổi các đoàn hữu nghị, thanh niên, phụ nữ, công đoàn. Từ năm 1995 đến năm 2014, các hoạt động đối ngoại nhân dân từng bước mở rộng sang văn hóa, du lịch, giáo dục. Số lượng học viên, sinh viên Việt Nam học tập tại Philippines tăng lên; các hoạt động như Tuần Văn hóa Việt Nam và Philippines, biểu diễn nghệ thuật, triển lãm, liên hoan phim, giới thiệu ẩm thực và văn hóa truyền thống của mỗi nước đã góp phần đưa người dân hai nước đến gần nhau hơn.

Từ năm 2014 đến nay, quan hệ nhân dân Việt Nam - Philippines phát triển nhanh chóng, khởi đầu là việc thành lập Hội hữu nghị Philippines - Việt Nam (29/7/2014) và Hội hữu nghị Việt Nam - Philippines (29/10/2014). Đây là dấu mốc quan trọng, lần đầu tiên cả hai nước đều có tổ chức hữu nghị với mục tiêu hàng đầu là thúc đẩy giao lưu nhân dân, tạo nền tảng xã hội cho quan hệ song phương ngay trước thời điểm hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào năm 2015.

Sự ra đời của hai Hội hữu nghị đã góp phần hoàn thiện cơ chế đối ngoại nhân dân song phương; mở rộng nền tảng xã hội cho quan hệ hai nước; tăng cường hiểu biết lẫn nhau và xây dựng lòng tin thông qua các hoạt động giao lưu thường xuyên. Điều này càng có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam và Philippines đều là thành viên ASEAN và cùng chia sẻ lợi ích trong việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông.

Những kết nối cụ thể

Sau khi được thành lập, hai Hội hữu nghị đã trở thành cầu nối quan trọng của ngoại giao nhân dân, góp phần mở rộng mạng lưới kết nối giữa doanh nghiệp, học giả, thanh niên và các tổ chức xã hội của hai nước. Sự phối hợp giữa hai Hội đã hỗ trợ tích cực cho việc tăng cường hiểu biết, xây dựng lòng tin và tạo nền tảng xã hội vững chắc cho quan hệ Việt Nam - Philippines.

Trong thời gian qua, lãnh đạo hai Hội thường xuyên trao đổi thông tin, tổ chức các hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa hai nước. Một dấu ấn đáng chú ý là việc Hội hữu nghị Việt Nam - Philippines phối hợp hỗ trợ xây dựng tượng bán thân Chủ tịch Hồ Chí Minh và Anh hùng dân tộc Philippines Jose Rizal tại Đại học Thái Nguyên vào ngày 2/5/2019. Đây là biểu tượng đẹp của sự tôn trọng, hiểu biết và gắn bó giữa hai dân tộc.

Ông Mario Ferdinand Ayano Pasion (thứ hai từ trái sang), Chủ tịch Hội hữu nghị Philippines - Việt Nam trong chuyến thăm Hà Nội vào tháng 5/2025. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Với cá nhân tôi, Philippines là đất nước có nhiều duyên nợ. Trong thời gian công tác trên cương vị Đại sứ Việt Nam tại Philippines, tôi có nhiều kỷ niệm đáng nhớ, không chỉ trong các hoạt động ngoại giao mà còn qua những lần tiếp xúc với người dân sở tại. Điều để lại trong tôi nhiều ấn tượng là tình cảm chân thành và sự đón tiếp nồng hậu của bạn bè Philippines dành cho Việt Nam.

Trong các sự kiện văn hóa, giao lưu nhân dân và hoạt động chung của ASEAN, tôi luôn cảm nhận được sự quan tâm, thiện chí hợp tác từ các đối tác và người dân Philippines. Những chương trình giới thiệu văn hóa, ẩm thực Việt Nam do Đại sứ quán tổ chức trong các dịp lễ của Việt Nam hoặc trong hoạt động của đoàn ngoại giao thường thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn bè Philippines. Nhiều người thích thú tìm hiểu trang phục truyền thống Việt Nam, thưởng thức các món ăn như phở, nem và coi đó là những trải nghiệm gần gũi, thú vị.

Một kỷ niệm sâu sắc khác là chuyến thăm, làm việc tại Philippines vào tháng 6/2023 của Đoàn Hội hữu nghị Việt Nam - Philippines do tôi dẫn đầu. Trong chuyến đi đó, tôi có dịp đến thăm tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Công viên ASEAN, khu phố cổ Intramuros, thủ đô Manila. Tượng được khánh thành trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang vào tháng 10/2012, thể hiện tình cảm tốt đẹp giữa Việt Nam và Philippines cũng như tình hữu nghị giữa Việt Nam với các nước ASEAN.

Đứng dưới chân tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh, giữa không gian xanh của Công viên ASEAN, tôi rất xúc động. Càng xúc động hơn khi một số em học sinh Philippines đến thăm công viên đã đồng thanh trả lời “Việt Nam - Hồ Chí Minh” khi được hỏi có biết đây là tượng ai. Khoảnh khắc giản dị ấy cho thấy hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ngày càng được bạn bè Philippines biết đến và trân trọng.

Động lực mới từ khuôn khổ Đối tác Chiến lược Tăng cường

Sau 50 năm kể từ ngày thiết lập quan hệ ngoại giao, giao lưu nhân dân Việt Nam - Philippines đã chuyển từ quy mô khiêm tốn sang hợp tác ngày càng thực chất, đa dạng. Từ những hoạt động hữu nghị, văn hóa ban đầu, quan hệ nhân dân giữa hai nước đã mở rộng sang giáo dục, du lịch, hợp tác địa phương, thanh niên, doanh nghiệp và các hoạt động gắn với lợi ích chung của hai nước ở khu vực.

Ông Nguyễn Thạc Dĩnh (thứ hai từ trái sang), Phó Chủ tịch thường trực Hội hữu nghị Việt Nam - Philippines và lãnh đạo Hội hữu nghị Philippines - Việt Nam dâng hoa tại tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh ở Công viên ASEAN, thủ đô Manila (Philippines), tháng 6/2023. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Sự phát triển của đường bay thẳng, giao lưu học thuật, hợp tác du lịch và kết nối giữa cộng đồng doanh nghiệp đang tạo thêm điều kiện thuận lợi để người dân hai nước hiểu biết nhau hơn. Đây là nền tảng quan trọng góp phần củng cố lòng tin, hỗ trợ hiệu quả cho hợp tác chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và các lĩnh vực khác trong quan hệ song phương.

Những năm gần đây, lãnh đạo hai Hội hữu nghị đã tổ chức các chuyến thăm, làm việc, duy trì trao đổi và cam kết tiếp tục phát huy vai trò cầu nối. Đáng chú ý, hai Hội đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2025 - 2030, thống nhất thúc đẩy giao lưu văn hóa, du lịch, giáo dục, thể thao và các hoạt động giao lưu nhân dân thiết thực.

Triển vọng quan hệ nhân dân Việt Nam - Philippines trong thời gian tới rất rộng mở. Hai nước đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Tăng cường, trong đó giao lưu nhân dân tiếp tục được coi trọng. Cùng với đó, Hội hữu nghị Việt Nam - Philippines và Hội hữu nghị Philippines - Việt Nam tiếp tục phối hợp triển khai Chương trình hành động 2025-2030, góp phần làm sâu sắc hơn tình hữu nghị, sự hiểu biết và tin cậy giữa nhân dân hai nước.

Thúc đẩy quan hệ nhân dân, mở rộng hợp tác giữa Việt Nam và Philippines

Việt Nam và Philippines nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược tăng cường