Nâng cao năng lực báo chí trong kỷ nguyên số để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng

Tham dự Hội nghị có ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; ông Nguyễn Minh Chung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương; ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam.

Hội nghị nâng cao chất lượng lý luận chính trị, kiến thức, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng số gắn với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng năm 2026. (Ảnh: Báo Đại đoàn kết)

Chủ động "tấn công bằng sự thật" trong kỷ nguyên số

Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Đức Lợi cho biết, năm 2026 đánh dấu sự chuyển dịch từ "kỷ nguyên thông tin" sang "kỷ nguyên của sự thật bị thao túng". Các thế lực thù địch đang ngày càng tận dụng thuật toán AI, công nghệ deepfake và dữ liệu lớn (Big Data) để lan truyền thông tin xuyên tạc, làm mờ ranh giới giữa thực và giả, đặt ra thách thức lớn đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Trong bối cảnh đó, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đòi hỏi phải chuyển từ phòng ngự bị động sang chủ động tấn công bằng sự thật, lẽ phải và công nghệ hiện đại.

Hội nghị tập trung nâng cao toàn diện năng lực cho đội ngũ nhà báo, từ lý luận chính trị, nghiệp vụ đến kỹ năng số; đồng thời tăng cường khả năng dự báo, định hướng dư luận, phục vụ hiệu quả tuyên truyền kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, các Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Minh Chung cho biết, nội dung Hội nghị bám sát định hướng của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đặc biệt trên lĩnh vực công tác tư tưởng, báo chí và truyền thông.

Theo đó, báo chí không chỉ là kênh thông tin mà là lực lượng nòng cốt trên mặt trận tư tưởng - văn hóa của Đảng. Mỗi tác phẩm báo chí phải là một sản phẩm chính trị, góp phần định hướng dư luận, củng cố niềm tin, lan tỏa điều tích cực và đấu tranh với cái sai, cái xấu.

Ông nhấn mạnh yêu cầu chuyển hóa lý luận thành năng lực phân tích, xử lý thông tin; chủ động nhận diện các biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trên không gian mạng.

Trong bối cảnh truyền thông số, báo chí cần đổi mới mạnh mẽ nghiệp vụ theo hướng đa nền tảng, gia tăng tính hấp dẫn và sức lan tỏa của thông tin chính thống. Đặc biệt, kỹ năng số phải trở thành năng lực cốt lõi, trong đó người làm báo không chỉ sử dụng mà phải làm chủ công nghệ, khai thác dữ liệu và xử lý thông tin xấu độc kịp thời.

Ông cũng đề nghị tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, đẩy mạnh phối hợp giữa các cơ quan báo chí trong hệ thống Mặt trận và các đoàn thể nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trong công tác tuyên truyền.

Đổi mới phương thức truyền thông, nâng cao sức lan tỏa

Các tham luận tại hội nghị thống nhất ba trụ cột nâng cao năng lực báo chí gồm: tính chiến đấu trong lý luận; sự tinh nhuệ trong nghiệp vụ định hướng phát triển báo chí giải pháp (Solutions Journalism) và báo chí dữ liệu (Data Journalism); làm chủ kỹ năng số, ứng dụng thành thạo trí tuệ nhân tạo trong quy trình sản xuất nội dung chính luận, lấy thuật toán để lan tỏa thông tin tích cực theo phương châm "lấy cái đẹp dẹp cái xấu".

Nhiều kinh nghiệm thực tiễn được chia sẻ như xây dựng chuyên mục chuyên sâu, tổ chức lực lượng "bút chiến", kết hợp phóng viên với chuyên gia; đồng thời đa dạng hóa hình thức thể hiện như longform, infographic, video, podcast..., gắn nội dung chính luận với đời sống để tăng khả năng tiếp cận. Các ý kiến cũng nhấn mạnh yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa "xây" và "chống", chủ động dẫn dắt dư luận, hình thành "thế trận thông tin" vững chắc. Trong bối cảnh "văn hóa lướt nhanh", báo chí cần đa nền tảng, ngắn gọn, dễ tiếp cận nhưng vẫn bảo đảm chiều sâu nội dung.

Ông Nguyễn Minh Chung, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 35 Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: Báo Đại đoàn kết)

Các ý kiến, tham luận tại Hội nghị nhấn mạnh việc mở rộng lực lượng tham gia truyền thông, phát huy vai trò của các tầng lớp như cựu chiến binh, người cao tuổi; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan báo chí trong khối Mặt trận để tạo sức mạnh truyền thông thống nhất, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh xã hội hóa, bảo đảm nguồn lực cho hoạt động báo chí. Bên cạnh đó, việc duy trì các hội nghị, lớp tập huấn chuyên đề được xem là cần thiết nhằm nâng cao năng lực, kỹ năng cho đội ngũ làm công tác truyền thông trong tình hình mới.

Kết luận Hội nghị, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh, công nghệ chỉ là công cụ, còn bản lĩnh chính trị và nền tảng lý luận vững chắc mới là yếu tố quyết định giúp người làm báo nhận diện đúng bản chất sự việc trong môi trường thông tin phức tạp.

Ông khẳng định, chuyển đổi số không còn là lựa chọn mà đã trở thành một "mặt trận". Các cơ quan báo chí cần đẩy mạnh số hóa quy trình, ứng dụng công nghệ trong kiểm chứng thông tin và sản xuất nội dung đa nền tảng, nâng cao khả năng phản ứng nhanh trước thông tin xấu độc. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải được thực hiện chủ động, thường xuyên, gắn với xây dựng niềm tin xã hội. Báo chí cần lan tỏa thông tin tích cực, góp phần "xanh hóa" môi trường thông tin và củng cố sự đồng thuận xã hội.

Bài 1: Không thể biện minh cho bạo lực nhằm vào dân thường

Bài 2: Mạng lưới phía sau vụ tấn công tại Đắk Lắk