Nâng cao hiệu quả quản lý thực hành di sản Tín ngưỡng thờ Mẫu

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Những giá trị truyền thống của Tín ngưỡng thờ Mẫu cần được bảo tồn và những bất cập cần được ngăn chặn để vừa giữ gìn nét đẹp vốn có, vừa phù hợp với đời sống đương đại.
aa
nang cao hieu qua quan ly thuc hanh di san tin nguong tho mau Nhà thờ màu hồng ở Sài Gòn lọt top 10 điểm đến màu hồng đẹp nhất thế giới
nang cao hieu qua quan ly thuc hanh di san tin nguong tho mau Phú Thọ: Hơn 200 cán bộ giáo viên ngành Giáo dục huyện Lâm Thao hiến máu tình nguyện
nang cao hieu qua quan ly thuc hanh di san tin nguong tho mau

Đồng thầy Nguyễn Đức Hiển trình diễn giá hầu Quan Hoàng Mười. (Ảnh: Trương Văn Vị)

Thực trạng không ít các thanh đồng, cung văn đang tận dụng tín ngưỡng để thực hiện mục đích cá nhân đang đặt ra vấn đề về nâng cao vai trò trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước và những người tham gia thực hành di sản nhằm bảo tồn ý nghĩa, giá trị tốt đẹp của Tín ngưỡng thờ Mẫu.

Theo các chuyên gia, hơn lúc nào hết, Hà Nội nói riêng, các địa phương có hoạt động Tín ngưỡng thờ Mẫu cần có những giải pháp quản lý di sản tốt hơn.

Trên góc độ quản lý nhà nước, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội có thể phối hợp cùng các cơ quan liên quan tiến hành nghiên cứu toàn diện về Tín ngưỡng thờ Mẫu, để từ đó có những hướng quản lý hiệu quả.

Tiếp đó, Sở Văn hóa và Thể thao tổ chức bồi dưỡng, tập huấn về công tác quản lý nhà nước đối với di sản Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu cho cán bộ làm văn hóa các cấp trên địa bàn Hà Nội.

Theo Phó giáo sư, tiến sỹ Nguyễn Thị Yên, Viện nghiên cứu văn hóa, các tổ chức xã hội cần tiếp tục đẩy mạnh vai trò kết nối giữa các bên liên quan, nhà nước và cộng đồng, trong việc giáo dục và truyền dạy, những hoạt động quan trọng để gìn giữ Tín ngưỡng thờ Mẫu; đồng thời, xây dựng các quy ước mang tính chất hướng dẫn thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu như Quy ước quan hệ giữa các thành viên trong bản hội, quy ước trong nghi lễ, trang phục, đồ lễ và nghi thức hầu đồng, hát văn và quy ước trong văn hóa ứng xử giữa các thanh đồng, bản đền...

Bên cạnh đó, các cơ quan quản lý văn hóa cần nâng cao vai trò trách nhiệm của các thủ nhang, đồng đền, thanh đồng..., đẩy mạnh hoạt động của Câu lạc bộ Văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu thành phố và các cấp nhằm nêu cao vai trò của cộng đồng đối với hoạt động Tín ngưỡng thờ Mẫu.

Câu lạc bộ Văn hóa tín ngưỡng thờ Mẫu các cấp cần tập hợp được các đồng thầy, chủ đền có uy tín để tạo ảnh hưởng tích cực đến các thanh đồng trong giới thờ Mẫu. Một mặt, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, làm cho mọi người dân hiểu được giá trị tích cực của Tín ngưỡng thờ Mẫu và những hạn chế, để từ đó có ý thức đấu tranh, đẩy lùi hạn chế, phát huy cái tốt...

Đã hơn 4 năm "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt" được UNESCO vinh danh là Di sản Văn hóa phi vật thể của nhân loại, di sản này đã khẳng định sức sống bền vững, có sức lan tỏa mạnh thông qua nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị của cộng đồng. Tuy nhiên việc thực hành bảo tồn, gìn giữ di sản văn hóa phi vật thể này vẫn còn nhiều bất cập.

Theo Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, toàn thành phố có hơn 2.000 địa điểm, di tích thờ Mẫu, trong đó có 4 phủ, 210 đền, 892 điện, 33 miếu và số còn lại là điện tư nhân.

Đáng nói, số lượng thuộc sở hữu tư nhân tăng nhanh chóng trong những năm gần đây, nhất là khi Tín ngưỡng thờ Mẫu được UNESCO công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Theo nhiều nhà nghiên cứu, người muốn trở thành đồng thầy phải trải qua 12 năm tu dưỡng mới được "đẻ đồng," nhưng không ít người mới "thử đồng" được 3 năm, thậm chí 1 năm đã tự phong cho mình là đồng thầy.

Cũng từ đó, nhiều đồng thầy coi việc thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu như một nghề, lợi dụng vào lòng tin của mọi người để thu lợi cá nhân. Đó là việc tổ chức các hoạt động mê tín dị đoan như xem bói, phán truyền, dọa nạt con nhang, đệ tử sắm nhiều lễ vật dâng cúng, rải nhiều tiền để được nhận lộc.

Thời xưa, các cụ không phán truyền nhiều, nội dung lời truyền tế nhị hoa mỹ cầu mong quốc thái dân an, nhưng nay một số thanh đồng truyền phán với nội dung dọa nạt, mang tính trần tục quá nhiều làm ảnh hướng tới tâm lý của những người xung quanh.

Nhiều nhà nghiên cứu cho biết trước đây, khi nghi lễ này còn "sạch," lễ vật hầu đồng là tùy tâm, nay tiền sắm lễ vật, tiền phát lộc mỗi giá đồng rất lớn, khiến cho màn phát lộc trở thành tâm điểm của các giá đồng. Người ta chen lấn để giành cho được tiền lộc từ các ông đồng, bà đồng.

Trên thực tế, nhiều nghi lễ hầu đồng hiện nay đã biến tướng, thậm chí bị vật chất hóa từ đầu đến cuối. Một căn bệnh khác của các thanh đồng là luôn lấy mình làm tiêu chuẩn soi chiếu, coi mình là nhất, cái "tôi" quá lớn.

Bên cạnh những hiện tượng trên, một số nhà nghiên cứu văn hóa, chỉ ra một thực tế tồn tại lâu nay kể từ khi di sản "Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt" được vinh danh. Đó là tình trạng loạn danh hiệu, loạn hình thức tôn vinh.

Nhiều đơn vị không hề có chuyên môn hay hoạt động nghiên cứu liên quan đến Tín ngưỡng thờ Mẫu vẫn tự tổ chức các chương trình vinh danh, liên hoan. Đặc biệt, gây bức xúc trong dư luận xã hội là hiện tượng loạn bằng chứng nhận, loạn nghệ nhân.

Nhà nghiên cứu Phạm Tứ, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Bảo tồn văn hóa tín ngưỡng Việt Nam, một phần nguyên nhân là hoạt động thờ Mẫu sau khi được ghi nhận đã phát triển quá nhanh nhưng công tác quản lý chưa có sự chuyển biến kịp thời để thích ứng.

Bên cạnh đó, một lý do khác khiến hoạt động Tín ngưỡng thờ Mẫu bị biến tướng, sai lệch nằm ở chính ý thức thực hành của các thanh đồng, bản đền, bản phủ. Vì thế, việc chấn chỉnh cách thực hành nghi lễ trong Tín ngưỡng thờ Mẫu nhằm ngăn chặn sự biến tướng trong quá trình thực hành di sản lúc này là vô cùng cần thiết.

nang cao hieu qua quan ly thuc hanh di san tin nguong tho mau Vì sao tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương vẫn còn lan tỏa sức sống đến ngày nay?
nang cao hieu qua quan ly thuc hanh di san tin nguong tho mau Thượng tọa Thích Tiến Đạt: Cần phân biệt rõ tín ngưỡng dân gian và Phật giáo

Vietnam+
Nguồn: www.vietnamplus.vn

Tin bài khác

Quy tập 52 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Quy tập 52 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng

Trong hai ngày 21-22/8, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thuộc Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh đã phát hiện, quy tập 52 bộ hài cốt liệt sĩ và 17 bộ di vật tại Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đặc xá phải gắn với tái hòa nhập cộng đồng

Đặc xá phải gắn với tái hòa nhập cộng đồng

Gần 10.000 người được đặc xá năm 2026. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu các địa phương, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp chủ động tiếp nhận, hỗ trợ người được đặc xá sớm ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng.
9.950 phạm nhân được đặc xá từ ngày 01/6/2026

9.950 phạm nhân được đặc xá từ ngày 01/6/2026

Chủ tịch nước đã quyết định đặc xá cho 9.950 phạm nhân đang chấp hành án phạt tù đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Quyết định có hiệu lực từ ngày 01/6/2026, tiếp tục thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của Đảng và Nhà nước, đồng thời tạo điều kiện để người được đặc xá tái hòa nhập cộng đồng.
Đặc xá năm 2026: Công bố điều kiện, đối tượng được xét tha tù trước thời hạn

Đặc xá năm 2026: Công bố điều kiện, đối tượng được xét tha tù trước thời hạn

Ngày 09/4 tại Hà Nội, Văn phòng Chủ tịch nước phối hợp Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Tòa án nhân dân tối cao và các cơ quan liên quan tổ chức họp báo công bố Quyết định về đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước.
Xem thêm

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...