Khám phá chợ Tù Lu – Tìa Ló, thưởng thức hương vị bản Mông

Bản giao hưởng sớm mai dưới chân Phù Lồng

Khi những vệt nắng đầu tiên của ngày mới còn đang bẽn lẽn vắt qua đỉnh Phù Lồng hùng vĩ, đánh tan lớp màng sương dày đặc phủ kín độ cao hơn 1.200m, thì ở dưới lòng thung lũng, bản Tìa Ló đã rộn ràng tiếng chân người.

Chẳng cần loa phóng thanh hay biển hiệu chỉ dẫn, người ta nhận ra ngày phiên chợ tuần bằng một thứ tín hiệu rất riêng của núi rừng: sắc màu rực rỡ của những tà váy thổ cẩm lướt qua các sườn đồi. Những người phụ nữ Mông lưng đeo gùi mây đan thủ công, bên trong đựng đầy măng đắng, hạt dổi hay dăm mớ rau rừng vừa hái; mấy đứa trẻ theo chân mẹ, má hơ hơ vì gió lạnh nhưng mắt lấp lánh niềm vui ngày xuống chợ.

Chợ phiên bản Tìa Ló phản ánh khá sâu sắc cuộc sống hàng ngày của đồng bào dân tộc Mông nơi đây. (Ảnh: Duy Linh)

Đến với chợ du lịch Tù Lu – Tìa Ló vào ngày thứ Bảy, bạn sẽ thấy nơi đây không có chỗ cho sự ồn ào, xô bồ của phố thị. Chợ của đồng bào đơn thuần là một cuộc hội ngộ. Trưởng bản Chá A Mua từng cười hiền bảo rằng, người bản mình bao đời quen với nương rẫy, nay làm du lịch, cái quý nhất đem ra chưng diện với khách chính là mồ hôi, công sức và nếp sinh hoạt chân chất hằng ngày. Và quả thực, chính sự mộc mạc không pha tạp ấy lại là thứ “nam châm” mạnh mẽ nhất hút hồn những ai lỡ bước đến đây.

Bản vị đại ngàn trong từng gian hàng mộc mạc

Bước vào không gian chợ, các giác quan của bạn sẽ được đánh thức trọn vẹn bởi một “bản giao hưởng” của mùi hương. Đó là mùi thơm ngai ngái của cỏ cây, mùi khói bếp hòa lẫn với hương vị đậm đà tỏa ra từ những gian hàng ẩm thực truyền thống.

Giữa tiết trời se lạnh của vùng cao Pú Nhi, chẳng gì tuyệt vời hơn khi được quây quần bên chảo thắng cố đang tỏa khói nghi ngút, húp trọn một miếng nước dùng đậm vị thảo quả, hay thưởng thức chiếc bánh dày dẻo quánh vừa được giã rộn rã tiếng chày khua. Từng hạt mèn mén tơi xốp, ngọt thơm vị ngô nương, hay miếng thịt trâu gác bếp săn dai đượm mùi khói củi... tất cả không đơn thuần là món ăn để lấp đầy chiếc bụng đói, mà là cả một câu chuyện dài về sự thích ứng, về văn hóa ẩm thực bền bỉ qua năm tháng của đồng bào Mông.

Mỗi gian hàng là những sản vật từ nông sản mà bà con canh tác và làm ra trên chính mảnh đất Tìa Ló. (Ảnh: Duy Linh)

Chị Hoàng Thị Lan, một du khách lặn lội đường xa tìm đến đây, đã thốt lên đầy hào hứng khi nếm thử các sản vật bản địa rằng ẩm thực Tìa Ló có một sức hút kỳ lạ: vừa hoang dã, mộc mạc nhưng lại chứa đựng sự nồng hậu, hiếu khách đến nghẹn lòng của người làm chủ nhà. Nhâm nhi chén rượu ngô nồng ấm, nghe chủ quán hào sảng kể chuyện mùa vụ, chuyện dựng nhà, khoảng cách giữa người lạ phương xa và đồng bào bản địa dường như tan biến tự lúc nào.

Đâu chỉ là mua bán, đó là cuộc hội ngộ của những câu chuyện đời

Chợ Tù Lu – Tìa Ló không giống bất kỳ khu chợ thương mại nào khác. Ở đây, mỗi gian hàng là một bảo tàng sống, và mỗi người bán hàng đều là một “nghệ nhân” kể chuyện.

Bạn có thể dừng chân bên một góc hiên nhà, ngây người ngắm nhìn người thợ thủ công đang kiên nhẫn nhóm lò, rèn từng con dao sắc lẹm bằng phương pháp truyền thống. Hay say sưa ngắm đôi bàn tay khéo léo của người phụ nữ Mông lướt trên những thước vải lanh, tỉ mẩn vẽ từng đường hoa văn sáp ong kỳ công. Không ai vội vã vồn vã chèo kéo. Người ta mua bán bằng sự tin cậy, và trao cho nhau những nụ cười hiền hậu, ấm áp tình người.

Đến với chợ phiên Tìa Ló các du khách còn được trải nghiệm nhiều nét văn hóa độc đáo của Mông. (Ảnh: Duy Linh)

Sự hòa quyện nhịp nhàng giữa phiên chợ, tiếng khèn gọi bạn vang vọng góc núi, cho đến những tiếng cười giòn giã khi du khách hào hứng thử sức với trò chơi ném pao, đánh tù lu... đã tạo nên một dòng chảy trải nghiệm liền mạch. Du khách đến đây không chỉ để “ghé qua”, mà thực sự được sống, được hòa mình vào nhịp đập của bản làng.

Phiên chợ chiều buông xuống rất nhanh ở vùng cao Pú Nhi. Sương lại bắt đầu bàng bạc bò lên những mái nhà truyền thống của người Mông, quấn quýt bên hàng rào đá xếp tay.

Chợ phiên Tìa Ló còn là nơi để đồng bào đến gặp nhau giao lưu những nét văn hóa. (Ảnh: Duy Linh)

Chia tay chợ Tù Lu – Tìa Ló với chiếc gùi nhỏ xinh chứa dăm món quà quê mộc mạc, mang theo dư vị nồng nàn của rượu ngô và tiếng khèn còn vương vấn trong tâm trí, mỗi du khách khi rời đi đều mang theo một lời hẹn thề lặng lẽ: Nhất định sẽ có ngày trở lại. Bởi lẽ, một nơi giữ được hồn cốt văn hóa nguyên bản và trái tim chân thành của người dân như Tìa Ló luôn có cách riêng để lưu giữ những hoài niệm đẹp đẽ nhất trong lòng người lữ khách./.

Tìa Ló mở lối du lịch từ cảnh sắc và nếp sống bản Mông Dưới chân núi Phù Lồng hùng vĩ, bản Tìa Ló (xã Pú Nhi, tỉnh Điện Biên) đang vươn mình trở thành điểm đến du lịch cộng đồng đầy hứa hẹn. Nơi đây chinh phục du khách bởi cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, khí hậu trong lành và những nét văn hóa truyền thống nguyên bản của đồng bào dân tộc Mông.

Giữa ngàn mây Pú Nhi, người Tìa Ló nâng niu hồn cốt dân tộc Giữa ngút ngàn mây mù vùng cao Pú Nhi, khi tiếng khèn gọi bạn vừa ngân lên cũng là lúc bản Tìa Ló (xã Pú Nhi, tỉnh Điện Biên) mở ra một thế giới nguyên bản đầy mê hoặc. Nơi đây, văn hóa không nằm trong bảo tàng kính tủ, mà đang thở, đang sống và nảy nở qua từng nếp nhà, nhịp chày và đôi bàn tay khéo léo của người Mông.