Định vị xuất bản là trụ cột trên mặt trận tư tưởng, động lực phát triển kinh tế số

Sau hơn 70 năm xây dựng và phát triển, xuất bản cách mạng Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng, giữ vai trò là “vũ khí tư tưởng” sắc bén của Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Không chỉ là kênh truyền tải tri thức, xuất bản còn góp phần xây dựng nền tảng tư tưởng, định hướng thẩm mỹ, nâng cao dân trí và bồi đắp giá trị văn hóa, con người Việt Nam trong tiến trình phát triển đất nước.

Chỉ thị 04-CT/TW xác định rõ: xuất bản là lĩnh vực hoạt động tư tưởng đặc thù, giữ vai trò trụ cột trên mặt trận tư tưởng - văn hóa, có nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, xuất bản là bộ phận quan trọng của ngành công nghiệp văn hóa, góp phần hình thành nền tảng tri thức quốc gia, tạo lập giá trị xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, Chỉ thị cũng nhấn mạnh vai trò của xuất bản như một kênh ngoại giao văn hóa quan trọng, góp phần lan tỏa giá trị Việt Nam ra thế giới, đồng thời tiếp thu tinh hoa tri thức nhân loại, qua đó nâng cao “sức mạnh mềm” quốc gia.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước tham quan Triển lãm Thành tựu Báo chí - Xuất bản TP.HCM. (Ảnh: VGP)

Một điểm nhấn quan trọng của Chỉ thị là yêu cầu phát triển xuất bản gắn với chuyển đổi số, coi đây là động lực then chốt để nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động. Mục tiêu đến năm 2030, ngành xuất bản phải thực hiện chuyển đổi số sâu rộng, phát triển hạ tầng công nghệ, nền tảng dữ liệu và nội dung số; 100% nhà xuất bản tham gia xuất bản điện tử, 80% cơ sở in được hiện đại hóa, từng bước hình thành hệ sinh thái xuất bản số đồng bộ, đa phương tiện.

Xa hơn, đến năm 2045, Việt Nam hướng tới xây dựng hệ thống xuất bản, truyền thông phát triển mạnh, hiện đại, đa dạng, trở thành ngành kinh tế số có năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao vị thế và ảnh hưởng của đất nước trên trường quốc tế.

Cùng với chuyển đổi số, phát triển văn hóa đọc được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt. Chỉ thị yêu cầu lấy người đọc làm trung tâm, hình thành thói quen đọc sách trong cộng đồng, xây dựng các thiết chế không gian văn hóa đọc hiện đại, thân thiện, lan tỏa phong trào toàn dân đọc sách. Đáng chú ý, việc triển khai tiết đọc sách thành môn học tự chọn trong trường phổ thông được xác định là giải pháp quan trọng nhằm hình thành kỹ năng đọc, phát triển tư duy và xây dựng xã hội học tập suốt đời.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, Chỉ thị đề ra hệ thống nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, trong đó tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách về xuất bản; tăng cường bảo vệ bản quyền, nhất là trong môi trường số; phát triển hạ tầng dữ liệu dùng chung; khuyến khích doanh nghiệp công nghệ tham gia xây dựng hệ sinh thái xuất bản số; mở rộng hợp tác quốc tế; đồng thời chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành.

Việc ban hành Chỉ thị 04-CT/TW không chỉ tạo khuôn khổ định hướng phát triển cho ngành xuất bản, mà còn thể hiện tư duy mới trong lãnh đạo, quản lý: đặt xuất bản ở vị trí trung tâm của quá trình xây dựng nền tảng tri thức, phát triển văn hóa và thúc đẩy kinh tế số. Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập toàn cầu, phát huy vai trò của xuất bản vừa là yêu cầu cấp thiết, vừa là cơ hội để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, lan tỏa giá trị văn hóa và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.