Việt Nam – Tanzania thúc đẩy hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư

Diễn đàn do Bộ Công Thương, Đại sứ quán Việt Nam tại Tanzania phối hợp tổ chức tại trụ sở Viettel Tanzania PLC (Halotel), trong khuôn khổ chương trình công tác của Đoàn Lãnh đạo Quốc hội Việt Nam tham dự Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 153 (IPU 153) và thực hiện một số hoạt động song phương tại Tanzania.

Sự kiện tạo điều kiện để hai bên trao đổi trực tiếp về tiềm năng thị trường, chính sách đầu tư, nhu cầu hợp tác và những lĩnh vực có khả năng mở rộng trong thời gian tới. Đây cũng là dịp thúc đẩy kết nối giữa các cơ quan xúc tiến thương mại và doanh nghiệp, qua đó cụ thể hóa dư địa hợp tác kinh tế giữa hai nước.

Diễn đàn Triển vọng hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Tanzania. (Ảnh: Cục Xúc tiến thương mại)

Phát biểu tại Diễn đàn, Phó Chủ tịch Quốc hội Việt Nam Nguyễn Hồng Diên nhấn mạnh, sau hơn sáu thập kỷ thiết lập quan hệ, Việt Nam và Tanzania đã tạo dựng nền tảng chính trị thuận lợi cho việc mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, thương mại hai chiều Việt Nam và Tanzania hiện mới đạt khoảng 400 triệu USD năm 2025 nhưng đang có xu hướng tăng trưởng tích cực. Riêng 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại hai chiều tăng 25,7%.

Tanzania ngày càng trở thành một đối tác thương mại quan trọng của Việt Nam tại khu vực Đông Phi, trong khi Việt Nam có thể trở thành cầu nối để hàng hóa và doanh nghiệp Tanzania tiếp cận thị trường Việt Nam cũng như rộng hơn là khu vực châu Á.

Điểm đáng chú ý trong quan hệ kinh tế giữa hai nước là tính bổ trợ của hai nền kinh tế. Tanzania có thế mạnh về tài nguyên, nông nghiệp, năng lượng, thị trường và vị trí chiến lược tại Đông Phi. Việt Nam có năng lực sản xuất, chế biến - chế tạo, nông nghiệp công nghệ cao, điện tử, viễn thông và kinh nghiệm tham gia các chuỗi thương mại quốc tế.

Những lợi thế này tạo dư địa để hợp tác không chỉ dừng ở trao đổi hàng hóa mà có thể mở rộng sang cùng đầu tư, sản xuất, chế biến, chuyển giao công nghệ và tham gia các chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên khẳng định Quốc hội và Chính phủ Việt Nam sẵn sàng phối hợp với các cơ quan chức năng Tanzania để tạo cầu nối cho cộng đồng doanh nghiệp hai nước; đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Tanzania đầu tư, sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nghiên cứu, tìm kiếm cơ hội tại Tanzania.

Tại Diễn đàn, ông Daudi Riganda, Giám đốc phụ trách Xúc tiến đầu tư của Cơ quan Quản lý Đầu tư và Các Khu Kinh tế Đặc biệt Tanzania (TISEZA), giới thiệu về môi trường đầu tư, chính sách hỗ trợ và các ưu đãi dành cho nhà đầu tư nước ngoài.

Tanzania nhấn mạnh lợi thế về vị trí địa lý tại Đông Phi, khả năng kết nối với các thị trường trong khu vực và tiềm năng phát triển trong các lĩnh vực nông nghiệp, khoáng sản, năng lượng, công nghiệp, logistics và dịch vụ.

Việc trao đổi trực tiếp về chính sách, môi trường kinh doanh và cơ chế ưu đãi được kỳ vọng cung cấp thêm thông tin thực tiễn cho doanh nghiệp Việt Nam khi nghiên cứu thị trường, từng bước mở rộng hoạt động thương mại và đầu tư tại Tanzania.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam với quy mô dân số trên 105 triệu người, năng lực sản xuất ngày càng được nâng cao và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp cũng tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp Tanzania tiếp cận thị trường Việt Nam và các thị trường đối tác của Việt Nam.

Từ góc độ xúc tiến thương mại, việc tăng cường cung cấp thông tin thị trường và kết nối trực tiếp được xem là yếu tố quan trọng để chuyển tiềm năng hợp tác thành các giao dịch và dự án cụ thể.

Chia sẻ tại Diễn đàn, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (VIETRADE), Bộ Công Thương, giới thiệu những cơ hội xúc tiến thương mại và đầu tư với Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh vai trò của các cơ quan xúc tiến trong kết nối cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Theo Cục trưởng Vũ Bá Phú, những năm gần đây, Việt Nam tiếp tục hội nhập sâu rộng vào thương mại và đầu tư quốc tế. Quy mô thương mại hàng hóa tăng từ khoảng 668,5 tỷ USD năm 2021 lên khoảng 930 tỷ USD năm 2025. Việt Nam tiếp tục duy trì xuất siêu, trong khi dòng vốn đầu tư nước ngoài được duy trì ở mức cao và tập trung đáng kể vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo.

Những kết quả này cho thấy Việt Nam không chỉ là thị trường tiêu thụ mà ngày càng trở thành một cứ điểm sản xuất và xuất khẩu quan trọng trong khu vực.

Trong khi đó, Tanzania có thế mạnh về nông nghiệp với các sản phẩm như hạt điều, cà phê, bông, chè, đinh hương; đồng thời sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú và vị trí thuận lợi để kết nối với các thị trường Đông Phi và Nam Phi.

Tính bổ trợ giữa hai nền kinh tế tạo cơ sở để doanh nghiệp mở rộng hợp tác từ thương mại hàng hóa sang đầu tư, chế biến sâu, công nghiệp hỗ trợ và phát triển chuỗi cung ứng.

Hạt điều là một trong những lĩnh vực thể hiện rõ dư địa hợp tác. Tanzania đã trở thành một trong những nguồn cung hạt điều nguyên liệu quan trọng của Việt Nam tại châu Phi. Năm 2025, kim ngạch nhập khẩu hạt điều từ Tanzania vào Việt Nam đạt khoảng 298 triệu USD, tăng gần 60% so với năm 2024.

Ở chiều đầu tư, dự án Halotel của Tập đoàn Viettel tại Tanzania là một ví dụ về sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam tại thị trường này. Từ khi bắt đầu hoạt động năm 2015, Halotel đã đầu tư gần 800 triệu USD tại Tanzania, xây dựng gần 3.500 trạm BTS, phủ sóng khoảng 90% dân số và phục vụ khoảng 18,2 triệu thuê bao.

Hoạt động của Halotel cũng cho thấy hợp tác đầu tư có thể tạo ra những tác động vượt ra ngoài giá trị thương mại trực tiếp, thông qua tạo việc làm, phát triển nguồn nhân lực và các hoạt động hỗ trợ cộng đồng.

Doanh nghiệp hiện tạo hơn 1.500 việc làm trực tiếp và hàng trăm nghìn việc làm gián tiếp thông qua mạng lưới bán hàng, đối tác xây dựng, trung tâm chăm sóc khách hàng và hệ thống cửa hàng. Halotel đồng thời triển khai các chương trình trong lĩnh vực giáo dục, y tế, hỗ trợ cộng đồng và đưa nhân sự Tanzania sang Việt Nam đào tạo.

Từ những kết quả hợp tác hiện có, Cục Xúc tiến thương mại mong muốn các cơ quan xúc tiến thương mại, hiệp hội và doanh nghiệp Tanzania tham gia sâu hơn vào các chương trình xúc tiến thương mại tại Việt Nam, không chỉ với tư cách khách tham quan mà tiến tới tham gia trưng bày, giao thương B2B, tìm kiếm nhà cung cấp và đối tác đầu tư.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng hướng tới tăng cường các đoàn doanh nghiệp sang Tanzania khảo sát thị trường, tìm hiểu môi trường đầu tư và tìm kiếm các cơ hội hợp tác cụ thể.

Tặng Phòng máy tính thông minh cho Trường Kiwanja cha Ndege Dodoma CC (Tanzania)

Diễn đàn Kết nối doanh nghiệp Việt Nam – Tanzania: Từ đối thoại đến hợp tác cụ thể