Chuyến thăm của Thủ tướng Nhật Bản thúc đẩy quan hệ Việt Nam - Nhật Bản lên tầm cao mới

Theo thông báo của Chính phủ Việt Nam, nhận lời mời của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1-3/5/2026. Đây là chuyến thăm đầu tiên của bà Takaichi Sanae trên cương vị người đứng đầu Chính phủ Nhật Bản.

Đại sứ Ito Naoki cho biết chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Việt Nam vừa kiện toàn đội ngũ lãnh đạo mới, đồng thời vừa kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước. Theo Đại sứ, chuyến thăm thể hiện sự coi trọng của Chính phủ Nhật Bản và cá nhân Thủ tướng Takaichi Sanae đối với quan hệ hợp tác song phương, cũng như vai trò của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và quốc tế.

Trọng tâm của chuyến thăm là củng cố tin cậy giữa lãnh đạo cấp cao hai nước, đánh giá kết quả hợp tác trong khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản và xác định các nội dung ưu tiên trong thời gian tới. Hai bên dự kiến trao đổi về những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược như kinh tế, năng lượng, an ninh kinh tế, hạ tầng, đất hiếm, giao lưu nhân dân và hợp tác học thuật.

Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1 đến ngày 3/5/2026. (Ảnh: Báo Chính phủ).

Theo Đại sứ Ito Naoki, hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn tới sẽ tập trung vào bốn trụ cột chính. Trụ cột thứ nhất là đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Trong lĩnh vực bán dẫn, trước mục tiêu Việt Nam đào tạo 500 nghiên cứu sinh tiến sĩ vào năm 2030, Nhật Bản dự kiến tiếp nhận và hỗ trợ đào tạo khoảng 250 người tại Nhật Bản.

Trụ cột thứ hai là an ninh năng lượng và hạ tầng chiến lược. Nhật Bản cam kết tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong các dự án đường sắt đô thị tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, các chương trình chuyển đổi xanh, ứng phó biến đổi khí hậu, quản lý thiên tai và phát triển hạ tầng tại khu vực miền núi. Tại Hội nghị trực tuyến Cộng đồng phát thải ròng bằng 0 châu Á mở rộng ngày 15/4, Thủ tướng Takaichi Sanae cũng công bố sáng kiến “Power Asia” và cam kết hỗ trợ 10 tỷ USD cho các nước Đông Nam Á trong bối cảnh giá dầu thô tăng cao.

Trụ cột thứ ba là hợp tác ngoại giao, an ninh, quốc phòng và đóng góp cho hòa bình, ổn định khu vực. Một điểm nhấn đáng chú ý trong chuyến thăm là Thủ tướng Takaichi Sanae dự kiến phát biểu chính sách tại Đại học Quốc gia Hà Nội về chiến lược Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở. Theo Đại sứ Ito Naoki, việc lựa chọn Hà Nội cho bài phát biểu này thể hiện sự ghi nhận của Nhật Bản đối với vai trò trung tâm của ASEAN, vị trí quan trọng của Việt Nam trong khu vực và những cải cách mạnh mẽ mà Việt Nam đang triển khai.

Trụ cột thứ tư là giao lưu nhân dân, văn hóa và học thuật. Hiện có hơn 680.000 người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản, là cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai tại nước này. Trong ba tháng đầu năm 2026, số người Việt Nam đến Nhật Bản đã vượt 200.000 lượt, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước. Hai bên đặt mục tiêu đến năm 2030, tổng số lượt qua lại hai chiều vượt 2 triệu lượt người mỗi năm.

Quan hệ kinh tế tiếp tục là nền tảng quan trọng của hợp tác song phương. Năm 2025, kim ngạch thương mại Việt Nam - Nhật Bản đạt hơn 51,43 tỷ USD; trong ba tháng đầu năm 2026, kim ngạch tăng 12,7% so với cùng kỳ năm trước và được kỳ vọng đạt 60 tỷ USD vào năm 2027. Lũy kế đến ngày 31/1/2026, Nhật Bản có 5.722 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn 78,9 tỷ USD, đứng thứ ba trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam.

Sau hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và hơn hai năm nâng cấp lên Đối tác chiến lược toàn diện, quan hệ Việt Nam - Nhật Bản tiếp tục phát triển toàn diện, thực chất, hiệu quả. Chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng Takaichi Sanae được kỳ vọng tạo thêm động lực mới, đưa hợp tác hai nước đi vào chiều sâu, phù hợp với lợi ích của nhân dân hai nước và đóng góp cho hòa bình, ổn định, phát triển tại khu vực.

Hiệp hội hữu nghị Nhật Bản - Việt Nam tăng cường kết nối giáo dục giữa hai nước Vừa qua, Hiệp hội Hữu nghị Nhật Bản - Việt Nam và Tập đoàn Giáo dục Quốc tế Nam Việt đã ký kết thỏa thuận hợp tác, đánh dấu bước chuyển từ giai đoạn kết nối ban đầu sang triển khai các hoạt động cụ thể, qua đó góp phần thúc đẩy giao lưu nhân dân giữa hai nước trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo.

Tìm giải pháp gìn giữ tiếng Việt tại Kyushu (Nhật Bản) Ngày 18/4/2026, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka, Nhật Bản phối hợp với Mạng lưới Giảng dạy Tiếng Việt và Gìn giữ Văn hóa Việt Nam toàn cầu, các hội đoàn người Việt tại Kyushu, Okinawa và Trung Nam Nhật Bản đã tổ chức thành công Tọa đàm “Tiếng Việt trong lòng Kyushu, Nhật Bản”.