25 quốc gia đưa bảo tồn động vật vào hành động khí hậu
| Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa Kết nối nguồn lực quốc tế, thúc đẩy phát triển xanh và thích ứng biến đổi khí hậu |
Theo hãng tin AFP, tại Hội nghị lần thứ 31 các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu (COP31), các tổ chức bảo tồn thiên nhiên kêu gọi các quốc gia đưa vấn đề bảo vệ động vật hoang dã vào chương trình nghị sự về khí hậu, nhấn mạnh vai trò của các loài động vật trong việc duy trì những hệ sinh thái có khả năng hấp thụ và lưu trữ carbon.
![]() |
| COP31 khai mạc ngày 9/11 tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ. (Ảnh: The Guardian) |
Hưởng ứng lời kêu gọi, 25 quốc gia, trong đó có Brazil và Gambia, đã công bố Tuyên bố về động vật hoang dã vì khí hậu (Wildlife for Climate Declaration), cam kết bảo vệ, bảo tồn và phục hồi các quần thể động vật hoang dã cùng môi trường sống của chúng, coi đây là một phần quan trọng của hành động khí hậu dựa trên cơ sở khoa học.
Theo Quỹ Quốc tế về Phúc lợi Động vật (IFAW), đây là lần đầu tiên một nhóm chính phủ cùng đưa ra cam kết chính trị tại hội nghị khí hậu của Liên hợp quốc nhằm công nhận bảo vệ động vật hoang dã là một nội dung của hành động ứng phó biến đổi khí hậu.
Ông Matt Collis, Giám đốc cấp cao phụ trách chính sách của IFAW nhấn mạnh động vật hoang dã đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của những hệ sinh thái hấp thụ và lưu trữ carbon. Nếu thiếu các loài động vật này, hệ sinh thái không thể phát huy hết khả năng vốn có.
Tuy nhiên theo ông, bảo tồn động vật hoang dã vẫn chưa được quan tâm tương xứng trong các cuộc thảo luận về khí hậu. Tuyên bố mới được kỳ vọng tạo ra tín hiệu chính trị rõ ràng, khuyến khích các quốc gia lồng ghép việc bảo vệ động vật vào kế hoạch khí hậu quốc gia và kết nối chặt chẽ hơn với các chiến lược bảo tồn đa dạng sinh học.
Một đồng thuận khoa học về mối liên hệ giữa động vật hoang dã và khí hậu, được 353 nhà khoa học từ 47 quốc gia ký kết, đã cung cấp cơ sở khoa học cho tuyên bố trên. Theo tài liệu này, nhiều loài động vật không chỉ chịu tác động của biến đổi khí hậu mà còn góp phần giảm nhẹ tác động của hiện tượng này thông qua việc duy trì cân bằng sinh thái và khả năng lưu trữ carbon.
Chẳng hạn, voi rừng châu Phi góp phần định hình cấu trúc rừng nhiệt đới thông qua hoạt động kiếm ăn và di chuyển, tạo điều kiện cho những cây lớn, sinh trưởng chậm nhưng có khả năng tích trữ nhiều carbon phát triển. Theo IFAW, các khu rừng có voi sinh sống tại lưu vực Congo lưu trữ lượng carbon cao hơn khoảng 7% so với những khu rừng không có loài động vật này.
Trong môi trường biển, rái cá biển giúp kiểm soát số lượng nhím biển, qua đó bảo vệ các khu rừng tảo bẹ có khả năng hấp thụ carbon. Một nghiên cứu được IFAW dẫn lại cho thấy các khu rừng tảo bẹ được rái cá biển bảo vệ có thể hấp thụ lượng CO₂ cao gấp 12 lần so với những khu vực không có rái cá.
Đáng chú ý, tài liệu đồng thuận khoa học cũng chỉ ra rằng nếu những khu rừng hiện có hổ sinh sống mất đi loài thú săn mồi này, lượng phát thải carbon có thể cao hơn 9%, trong khi khả năng loại bỏ carbon khỏi khí quyển giảm 28% so với mức quan sát hiện nay.
![]() |
| Voi rừng châu Phi góp phần định hình cấu trúc rừng nhiệt đới. (Ảnh: BBC) |
Nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Climate Change năm 2023 còn ước tính việc bảo vệ và phục hồi các quần thể thuộc chín nhóm động vật hoang dã trên cạn và dưới biển có thể giúp tăng khả năng hấp thụ thêm khoảng 6,4 tỷ tấn CO₂ mỗi năm. Đây là tiềm năng được ước tính trong nghiên cứu, không phải lượng carbon đã được hấp thụ trên thực tế.
Phát biểu tại một phiên thảo luận trong khuôn khổ COP31, Bộ trưởng Môi trường, Khí hậu và Động vật hoang dã Zimbabwe Evelyn Ndlovu nhấn mạnh động vật hoang dã cần được nhìn nhận như những đồng minh tự nhiên trong ứng phó biến đổi khí hậu. Theo bà, các loài động vật góp phần định hình và duy trì hệ sinh thái. Khi chúng biến mất, hệ sinh thái cũng suy yếu, kéo theo sự suy giảm khả năng thích ứng trước những biến động khí hậu.
Bà Ndlovu đồng thời khẳng định việc đề cao vai trò của động vật hoang dã không đồng nghĩa coi bảo tồn thiên nhiên là giải pháp thay thế cho yêu cầu cắt giảm nhanh chóng và bền vững khí thải gây hiệu ứng nhà kính. Thay vào đó, bảo tồn cần được kết hợp với các biện pháp giảm phát thải để hành động khí hậu toàn diện và hiệu quả hơn.
Theo Viện Quốc tế về Phát triển bền vững (IISD), Tuyên bố về động vật hoang dã vì khí hậu là một cam kết chính trị tự nguyện, không có tính ràng buộc pháp lý, do Zimbabwe khởi xướng và vận động các quốc gia tham gia. Tuyên bố hướng tới việc khuyến khích các chính phủ đưa vai trò của động vật hoang dã vào chính sách khí hậu, huy động nguồn lực nghiên cứu, tài chính và triển khai các hoạt động bảo tồn trên thực tế.
Các tổ chức bảo tồn kỳ vọng sáng kiến này sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách giữa chính sách khí hậu và bảo vệ đa dạng sinh học, qua đó duy trì những hệ sinh thái có khả năng hấp thụ carbon, bảo vệ môi trường sống và hỗ trợ con người thích ứng với biến đổi khí hậu.
Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả nổi bật của dự án “Tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu của trẻ em và cộng đồng thông qua giáo dục về khí hậu và trồng rừng tại tỉnh Thanh Hóa”. Dự án được triển khai trong giai đoạn 2024-2026 với sự hỗ trợ của Hyundai Engineering, thông qua hợp tác giữa tổ chức Save the Children, Trường Đại học Hồng Đức và Vườn Quốc gia Bến En. |
Tăng cường hợp tác đa bên, huy động tài chính xanh, ứng dụng khoa học công nghệ và phát huy vai trò cộng đồng là những giải pháp được các tổ chức quốc tế đề xuất nhằm thúc đẩy phát triển xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và tạo sinh kế bền vững tại Việt Nam. |
Tin bài khác
IMF: Nhu cầu tuyển dụng ở các nghề chịu tác động mạnh của AI tại châu Á giảm gần 10%
Các nước tăng cường quản lý phim AI





