Việt Nam - ASEAN: 30 năm xây dựng cộng đồng và kiến tạo tương lai

Theo thông tin từ VASS, Hội thảo là diễn đàn khoa học có ý nghĩa quan trọng nhằm nhìn lại chặng đường ba thập kỷ Việt Nam tham gia ASEAN; đánh giá những thành tựu, đóng góp của Việt Nam trong tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN; đồng thời trao đổi, thảo luận các vấn đề đặt ra và định hướng hợp tác trong bối cảnh khu vực và thế giới đang có nhiều biến động sâu sắc.

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch VASS cho biết, việc Việt Nam gia nhập ASEAN vào ngày 28/7/1995 là một dấu mốc lịch sử quan trọng, không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho đất nước mà còn góp phần củng cố hòa bình, ổn định và hợp tác trong khu vực Đông Nam Á. Theo GS.TS. Lê Văn Lợi, lợi ích bao trùm nhất mà ASEAN mang lại cho Việt Nam chính là môi trường khu vực hòa bình, ổn định - nền tảng thiết yếu cho bảo đảm an ninh và phát triển kinh tế - xã hội.

GS.TS. Lê Văn Lợi, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam phát biểu khai mạc Hội thảo. (Ảnh: VASS)

Ông khẳng định, trong lĩnh vực kinh tế, tham gia ASEAN và Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) đã tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam mở rộng thị trường, thu hút đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng, cải cách thể chế và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, qua đó tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu. Trên trụ cột văn hóa - xã hội, hợp tác ASEAN giúp Việt Nam tăng cường giao lưu văn hóa, giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, môi trường, đồng thời mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân trong một môi trường hòa bình, ổn định.

Đánh giá về vai trò và đóng góp của Việt Nam trong ASEAN suốt 30 năm qua, GS.TS. Lê Văn Lợi cho biết hành trình của Việt Nam trong ASEAN đã mang lại những dấu ấn nổi bật. Từ một quốc gia đang từng bước hội nhập, Việt Nam đã vươn lên mạnh mẽ, trở thành một thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm, đóng góp vào sự phát triển chung của Cộng đồng ASEAN. Vai trò của Việt Nam trong ASEAN ngày càng được đánh giá cao nhờ vào sự đóng góp tích cực, hiệu quả trong nhiều lĩnh vực, cũng như sự ổn định chính trị, kinh tế và vị thế quốc tế không ngừng được nâng cao. Những đóng góp nổi bật của Việt Nam thể hiện trên các khía cạnh, gồm: thúc đẩy đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN; đóng góp vào xây dựng Cộng đồng ASEAN vững mạnh; chủ trì thành công nhiều hội nghị và sự kiện quan trọng; tham gia tích cực vào các cơ chế hợp tác khu vực và quốc tế; đẩy mạnh kết nối và phát triển bền vững.

Bên cạnh những thành tựu đạt được, GS.TS. Lê Văn Lợi cũng chỉ ra những thách thức lớn mà ASEAN đang phải đối mặt, như: cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, các vấn đề nội khối, thách thức an ninh phi truyền thống, yêu cầu đổi mới mô hình phát triển trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Trong bối cảnh đó, Việt Nam tiếp tục kiên định ưu tiên đối ngoại là cùng ASEAN xây dựng một cộng đồng vững mạnh, đoàn kết, tự cường, đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và phồn vinh của khu vực.

Ông Dato’ Tan Yang Thai, Đại sứ Malaysia tại Việt Nam. (Ảnh: VASS)

Tại Hội thảo, ông Dato’ Tan Yang Thai, Đại sứ Malaysia tại Việt Nam, đại diện cho nước Chủ tịch ASEAN 2025, đánh giá cao chặng đường 30 năm Việt Nam đồng hành cùng ASEAN. Đại sứ khẳng định Malaysia luôn ủng hộ mạnh mẽ việc Việt Nam gia nhập ASEAN và cho rằng sự kiện năm 1995 đã góp phần quan trọng đưa ASEAN trở thành một cộng đồng Đông Nam Á thống nhất, năng động và có vai trò ngày càng cao trên trường quốc tế.

Theo Đại sứ Dato’ Tan Yang Thai, Việt Nam hiện là một trong những thành viên năng động và có nhiều đóng góp tích cực cho ASEAN, không chỉ trong phát triển kinh tế mà còn trong việc thúc đẩy vai trò trung tâm, đoàn kết nội khối và mở rộng quan hệ đối ngoại của Hiệp hội. Đại sứ cũng chia sẻ những kết quả nổi bật trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN 2025 của Malaysia, đặc biệt là việc thúc đẩy Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, tăng cường khả năng tự cường, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và giữ vững bản sắc bao trùm của ASEAN thông qua việc chào đón Timor-Leste trở thành thành viên thứ 11.

Theo TS. Nguyễn Xuân Cường, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương, việc Việt Nam gia nhập ASEAN không chỉ là một lựa chọn chiến lược đúng đắn mà còn thể hiện tư duy đổi mới mạnh mẽ, tầm nhìn dài hạn về vị trí, vai trò và tương lai của đất nước trong cấu trúc khu vực và quốc tế, nhất là trong bối cảnh thế giới đang có những chuyển biến sâu sắc. Thông qua ASEAN, Việt Nam từng bước nâng cao vị thế quốc tế, từ một quốc gia trong giai đoạn đổi mới trở thành đối tác tin cậy, điểm tựa của hợp tác và ổn định, đồng thời là thành viên tích cực tham gia định hình tương lai khu vực.

Theo TS. Nguyễn Xuân Cường, Việt Nam luôn chủ động hội nhập, kiên định tư duy chiến lược dài hạn và có những đóng góp thực chất cho các tiến trình khu vực trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, an ninh, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, đặt ra yêu cầu ASEAN phải không ngừng thích ứng, đổi mới và nâng cao năng lực tự cường, việc tổ chức Hội thảo tổng kết, đánh giá 30 năm Việt Nam tham gia ASEAN có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Qua đó, các học giả và đại biểu tập trung thảo luận sâu sắc, toàn diện về những thành tựu, thách thức và bài học kinh nghiệm, góp phần làm rõ vai trò, đóng góp của Việt Nam trong ASEAN, đồng thời trao đổi về triển vọng phát triển của ASEAN đến năm 2045, hướng tới xây dựng một Cộng đồng tự cường, gắn kết, thích ứng cao và giàu tính sáng tạo.

Các đại biểu tham dự Hội thảo chụp ảnh lưu niệm. (Ảnh: VASS)

Sau phiên khai mạc, Hội thảo tiếp tục với hai phiên thảo luận chuyên đề: "30 năm Việt Nam - ASEAN: Thành tựu, thách thức và bài học kinh nghiệm" và "ASEAN 2045: Hướng tới một Cộng đồng tự cường, kết nối và thích ứng", với nhiều tham luận chuyên sâu của các học giả, chuyên gia trong nước và quốc tế.

Thông qua Hội thảo, Ban Tổ chức kỳ vọng làm rõ hơn chặng đường ba thập kỷ Việt Nam tham gia ASEAN, đóng góp thêm cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định chính sách, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả và chất lượng hội nhập của Việt Nam, đồng thời chung tay cùng ASEAN kiến tạo một tương lai hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm.

Việt Nam thể hiện cam kết mạnh mẽ là thành viên tích cực, trách nhiệm của ASEAN

“Sắc màu ASEAN”: Khi văn hóa trở thành những nhịp cầu