Tôi muốn cùng Việt Nam "đánh thức" một số tiềm năng quý

- Thưa bà, sau những chuyến khảo sát thực tế, bà có cảm nhận gì về Việt Nam?

Tôi đã nhiều lần đến khảo sát tại các vùng kinh tế trọng điểm của Việt Nam như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Hải Phòng. Qua những chuyến đi, tôi nhận thấy Việt Nam có nhiều lợi thế. Đó là vị trí địa lý thuận lợi, nguồn lao động trẻ và môi trường kinh doanh ngày càng mở. Cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng rất năng động.

Khi tìm hiểu sâu hơn, tôi đặc biệt chú ý đến nguồn lực sản xuất phong phú của Việt Nam. Nhiều nguồn lực vẫn còn dư địa để nâng cao giá trị.

Bà Lưu Nhất Đồng, Giám đốc điều hành Viện nghiên cứu Kinh tế Quốc tế Vista trong chuyến khảo sát tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia Việt Nam. (Ảnh: NVCC)

Thứ nhất, nền nông nghiệp Việt Nam chủ yếu vẫn xuất khẩu sản phẩm thô. Việt Nam có nguồn nguyên liệu nông, lâm nghiệp đa dạng, chất lượng. Tuy nhiên, dư địa cho chế biến sâu vẫn chưa được khai thác xứng tầm. Nhiều nông sản tốt mới chỉ dừng lại ở bước sơ chế. Điều này làm mất đi hàm lượng giá trị gia tăng lớn vào tay các khâu trung gian quốc tế.

Thứ hai, công nghệ sản xuất hiện tại chưa đáp ứng được nhu cầu đổi mới. Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ có nền tảng tốt. Họ muốn nâng cấp nhà máy. Nhưng việc tìm kiếm dây chuyền công nghệ tương thích với điều kiện sản xuất bản địa vẫn gặp nhiều trở ngại. Khoảng trống này khiến năng suất lao động chưa thể bứt phá.

Thứ ba, các dự án công nghiệp tiềm năng đang thiếu kênh kết nối vốn chuyên nghiệp. Nguồn vốn xuyên biên giới luôn sẵn sàng. Nhưng rào cản về an toàn pháp lý và tiêu chuẩn ngành đang ảnh hưởng dòng chảy này. Việt Nam đang có sản xuất vững chắc. Nhưng theo tôi, Việt Nam vẫn cần phát triển mạnh về công nghệ lõi và hệ thống tài chính bổ trợ để đánh thức những tiềm năng đang ngủ quên.

- Bà nhìn thấy cơ hội hợp tác nào sau những chuyến đi?

Từ những gì trực tiếp quan sát, tôi nhận thấy doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc có nhiều khả năng bổ trợ cho nhau.

Tôi nhìn thấy 3 hướng đi chiến lược:

Cần khớp nối giữa lợi thế nguyên liệu và ưu thế công nghệ tinh chế. Việt Nam có nguồn nguyên liệu nông, lâm nghiệp dồi dào. Trung Quốc sở hữu các dây chuyền chế biến sâu và công nghệ bảo quản hàng đầu. Chúng ta không nên chỉ dừng lại ở việc mua và bán nguyên liệu thô. Thay vào đó, cần lắp đặt các dây chuyền tinh chế ngay tại vùng nguyên liệu Việt Nam. Điều này giúp tối ưu hóa giá trị sản phẩm trực tiếp từ nguồn. Nâng cao năng lực sản xuất nội địa. Tạo ra những sản phẩm có sức cạnh tranh cao trên thị trường quốc tế.

Ảnh minh hoạ: Sầu riêng Việt Nam tại một sự kiện quảng bá ở Thiên Tân (Trung Quốc).

Cần đồng bộ hóa hệ thống logistics và chuỗi cung ứng lạnh xuyên biên giới. Vị trí địa lý liền kề là lợi thế vàng bị lãng phí nếu hạ tầng logistics không tương thích. Trung Quốc có mạng lưới vận tải hiện đại. Việt Nam có nhịp độ sản xuất năng động. Chúng ta cần kết nối các hệ thống kho bãi, đặc biệt là chuỗi cung ứng lạnh cho nông sản. Việc này giúp giảm tỷ lệ hao hụt sau thu hoạch, tăng tốc độ luân chuyển hàng hóa, giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp. Hiệu quả kinh doanh sẽ tăng vọt khi dòng chảy hàng hóa được thông suốt.

Cần chuyển giao hệ sinh thái sản xuất thay vì chỉ bán máy móc đơn thuần. Doanh nghiệp Trung Quốc có thể cung cấp thiết bị và cả một giải pháp vận hành. Điều này bao gồm đào tạo nhân lực, bảo trì kỹ thuật và chuẩn hóa quy trình theo tiêu chuẩn quốc tế. Nhu cầu đổi mới công nghệ của Việt Nam gặp được nguồn cung giải pháp phù hợp, sẽ thúc đẩy phát triển kinh tế. Đây là sự kết nối sâu sắc về hạ tầng sản xuất. Nó tạo ra nền tảng bền vững cho quan hệ kinh tế hai nước.

Bà Lưu Nhất Đồng (thứ 2, từ trái qua) chụp ảnh tại Trung tâm kinh tế thương mại Trung Quốc - ASEAN. (Ảnh: NVCC)

- Trong tương lai, bà có dự định và kỳ vọng gì?

Từ kết quả của những chuyến khảo sát và các hoạt động hợp tác đã triển khai, chúng tôi đang chuẩn bị thành lập chi nhánh của Viện nghiên cứu Kinh tế Quốc tế Vista tại Việt Nam.

Chúng tôi mong muốn “cắm rễ” tại thị trường bản địa. Việc có một đầu mối thường xuyên tại Việt Nam sẽ giúp chúng tôi hiểu rõ hơn nhu cầu của doanh nghiệp và kết nối với các nguồn lực phù hợp.

Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục thúc đẩy kết nối trong những lĩnh vực mà doanh nghiệp hai nước có thể bổ trợ cho nhau. Trong đó có chế biến nông sản, sản xuất, công nghệ, logistics và kết nối nguồn lực đầu tư. Các hoạt động khảo sát, giao lưu và kết nối doanh nghiệp cũng sẽ tiếp tục được mở rộng.

Tôi mong những kết nối ấy có thể giải quyết các nhu cầu thực tế mà tôi đã nhìn thấy trong quá trình khảo sát. Một nguồn nguyên liệu có thể được chế biến để tạo ra giá trị cao hơn. Một nhà máy có thể tìm được công nghệ phù hợp để nâng cấp sản xuất. Một dự án tốt có thể tiếp cận nguồn lực cần thiết để phát triển.

Khi đó, tiềm năng hợp tác mới có thể chuyển thành những kết quả cụ thể và mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Tôi hy vọng sự hiện diện lâu dài tại Việt Nam sẽ giúp chúng tôi hiểu sâu hơn về thị trường và doanh nghiệp nơi đây. Từ đó, chúng tôi có thể góp phần tạo thêm những kết nối thiết thực, bền vững giữa doanh nghiệp hai nước.

- Trân trọng cảm ơn bà!

Việt Nam - Trung Quốc: Tăng cường hợp tác, chia sẻ tương lai trong thời đại mới

Tăng cường hợp tác y tế và kết nối giao thương Việt Nam - Trung Quốc