Oxfam và VCCI-HCM giúp doanh nghiệp cải tiến quản lý, kết nối thị trường

Trưởng thành về nghiệp vụ

Khách hàng Nhật Bản cầm từng lá bánh tráng của Công ty cổ phần Bột - Thực phẩm Tài Ký kiểm tra. Họ cũng mang mẫu về kiểm nghiệm, nhiều lần đến nhà máy xem xét quy trình sản xuất trước khi quyết định đặt hàng.

Chị Nguyễn Thị Hoàng Oanh, Phó phòng Hành chính - Nhân sự Công ty Tài Ký, kể khi đã tin tưởng hơn, đối tác chỉ kiểm tra sơ bộ rồi đặt cọc. Để giữ được khách hàng, doanh nghiệp phải thường xuyên kiểm soát chất lượng sản phẩm, bảo đảm quy trình sản xuất đáp ứng yêu cầu của đối tác.

Trong quản lý nội bộ, chị Oanh cũng từng gặp khó khăn vì thiếu những quy trình cụ thể. Trưởng thành từ vị trí chuyên môn, khi chuyển sang phụ trách quản lý, chị thường xử lý công việc theo kinh nghiệm. Có những việc chưa được quy định rõ từng bước, nhân viên phải hỏi nhau mỗi khi gặp vướng mắc. Sau ba đợt tập huấn về cải tiến quy trình do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - Chi nhánh khu vực Thành phố Hồ Chí Minh (VCCI-HCM) hỗ trợ, chị hiểu rõ hơn cách xây dựng quy trình cho từng công việc, phân định trách nhiệm giữa các bộ phận. Công việc nhờ vậy thuận lợi hơn, bớt lúng túng và chồng chéo.

Ngoài các khóa học, chuyên gia còn giúp Tài Ký rà soát, bổ sung những quy trình và chính sách nội bộ chưa hoàn thiện. Doanh nghiệp đã áp dụng được nhiều nội dung vào thực tế nhưng vẫn còn những phần việc cần tiếp tục, nhất là về môi trường và an toàn lao động.

Đào tạo chuyên sâu về an toàn vệ sinh lao động tại Công ty cổ phần Thực phẩm Bình Tây. (Ảnh: Oxfam tại Việt Nam)

Những hoạt động này thuộc hợp phần hỗ trợ doanh nghiệp tôm, lúa gạo do Oxfam tại Việt Nam phối hợp với VCCI-HCM triển khai, với nguồn tài trợ của Tổng vụ Hợp tác Phát triển Bỉ. Chương trình tập trung vào cải tiến quản lý, kỹ năng làm việc, an toàn lao động và các yêu cầu liên quan đến kinh doanh có trách nhiệm.

Tại Công ty cổ phần Thực phẩm Bình Tây, chị Lê Thị Thu Thảo làm ở bộ phận sản xuất bún, phở. Chị cho biết công việc có nhiều bụi, nếu không chú ý bảo hộ có thể ảnh hưởng đến sức khỏe. Vì vậy, công nhân phải sử dụng đầy đủ trang bị bảo hộ khi làm việc.

Điều chị Thảo đánh giá cao là khi có ý kiến về sản xuất hoặc điều kiện làm việc, công nhân có thể trao đổi trực tiếp với người quản lý. Nếu đề xuất hợp lý, nhà máy sẽ xem xét giải quyết. Trường hợp không phù hợp, người quản lý cũng giải thích để công nhân hiểu nguyên nhân.

Chị kể, nhà máy còn trang bị quạt công suất lớn giúp công nhân đỡ nóng bức, máy nước uống để mọi người đỡ khát. Khẩu phần ăn cũng được bố trí đa dạng hơn.

Theo bà Lê Thị Giàu, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Thực phẩm Bình Tây, nhà máy áp dụng phương pháp 6S trong tổ chức sản xuất. Phương pháp này dựa trên nguyên tắc 5S về sắp xếp, giữ gìn nơi làm việc ngăn nắp, sạch sẽ, đồng thời bổ sung yêu cầu về an toàn lao động. Bà Giàu cho biết các hoạt động tập huấn giúp công nhân chú ý hơn đến việc bảo đảm an toàn cho bản thân trong quá trình làm việc.

Trong quá trình tham gia chương trình Oxfam - VCCI-HCM, Bình Tây còn được tư vấn rà soát, điều chỉnh các chính sách về hợp đồng lao động, thời gian làm việc, nghỉ ngơi và đối thoại tại nơi làm việc.

Cần thêm cơ hội giao thương, tiếp cận chuyên gia

Với bà Lưu Thị Yến Hằng, Giám đốc Công ty TNHH Lúa gạo Hồng Tân, tìm được khách hàng mới chỉ giải quyết một phần khó khăn. Điều bà lo hơn là có đủ hàng đạt yêu cầu để khách tiếp tục đặt mua.

Bà Lưu Thị Yến Hằng (bên phải), Giám đốc Công ty TNHH lúa - gạo Hồng Tân giới thiệu các sản phẩm gạo lứt, gạo sọc đỏ tại Vietnam FoodExpo 2025. (Ảnh: Oxfam tại Việt Nam)

Gắn bó với ngành lúa gạo hơn 30 năm, năm 2017 bà Hằng bắt đầu phát triển thương hiệu riêng, tập trung vào gạo màu, gạo hữu cơ và các sản phẩm chế biến từ gạo.

Muốn có nguyên liệu đạt yêu cầu, bà phải vận động nông dân thay đổi cách canh tác. Bà kể, có người từng hỏi: “Tôi làm với chị tôi được cái gì?”. Bà phải giải thích về phương án hỗ trợ giống, vật tư nông nghiệp, hướng dẫn kỹ thuật và tiêu thụ sản phẩm cho những hộ tham gia liên kết.

Theo bà Hằng, gạo hữu cơ mỗi năm chỉ có một vụ, sản lượng không nhiều. Trong khi đó, kho bãi, khả năng dự trữ và vốn của Hồng Tân còn hạn chế. Có lúc khách muốn mua tiếp nhưng doanh nghiệp chưa đủ hàng để cung cấp.

Trong quá trình phát triển Hồng Tân, bà Hằng tham gia các hoạt động hỗ trợ của dự án GRAISEA 2 từ năm 2019, sau đó tiếp tục tham gia hợp phần hợp tác Oxfam - VCCI-HCM từ năm 2024.

Qua những chương trình này, bà có thêm kiến thức về quản lý, sản xuất và các yêu cầu khi đưa sản phẩm ra thị trường. Cuối năm 2025, lần đầu tham gia Vietnam Foodexpo, bà trực tiếp giới thiệu sản phẩm gạo của Hồng Tân, gặp gỡ và trao đổi với khách hàng.

Bà Hằng mong tiếp tục được tham gia các hội chợ, triển lãm để tìm đối tác, đồng thời được hỗ trợ những điều kiện cần thiết để tiếp cận thị trường xuất khẩu. Dù vậy, với Hồng Tân, việc tìm thêm khách hàng phải đi cùng khả năng chuẩn bị đủ nguồn hàng và duy trì cung ứng thường xuyên.

Ở vùng rừng ngập mặn Tam Giang, Cà Mau, muốn đến Hợp tác xã Tài Thịnh Phát phải đi ghe. Chị Mai Thị Thùy Trang, Chủ tịch hợp tác xã, kể rằng dù đường sá cách trở, các cán bộ, chuyên gia từ Thành phố Hồ Chí Minh vẫn đến tận nơi hướng dẫn các thành viên.

Nhờ những đợt hướng dẫn này, chị Trang được học thêm về quản trị hợp tác xã, các tiêu chuẩn và quy định liên quan đến sản xuất. Các chương trình dành cho phụ nữ nông thôn còn đề cập đến việc bảo vệ sức khỏe bản thân, gia đình và con cái.

Công nhân tách thịt cua tại Hợp tác xã Tài Thịnh Phát. (Ảnh: Tài Thịnh Phát Farm)

Theo chị Trang, phụ nữ ở địa phương còn ít cơ hội tiếp cận kiến thức mới. Với những hợp tác xã mới khởi nghiệp, tìm được người hướng dẫn phù hợp không dễ, nhất là ở địa bàn đi lại khó khăn. Chị mong VCCI-HCM và Oxfam tại Việt Nam tiếp tục hỗ trợ để các thành viên được học thêm về quản lý, sản xuất và cải thiện chất lượng sản phẩm.

Theo kết quả tổng kết, hợp phần hợp tác giữa Oxfam tại Việt Nam và VCCI-HCM đã hỗ trợ kết nối hơn 30 hợp tác xã tôm, lúa gạo tham gia các hoạt động giao thương. Các hợp tác xã còn được hướng dẫn về bao bì, nhãn mác, những yêu cầu liên quan đến an toàn thực phẩm...

Bà Bùi Thị Ninh, Phó Giám đốc VCCI-HCM, cho biết qua quá trình triển khai, đơn vị nhận thấy nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp những khó khăn tương tự nhau. Yêu cầu của thị trường quốc tế thường xuyên thay đổi, trong khi doanh nghiệp thiếu thông tin. Có doanh nghiệp đã biết mình cần cải tiến ở đâu nhưng thiếu kinh phí, kỹ thuật hoặc nhân lực để thực hiện. Việc tìm được chuyên gia am hiểu đặc thù của từng doanh nghiệp cũng không đơn giản.

Nguồn hỗ trợ của Oxfam giúp VCCI-HCM có điều kiện tổ chức đào tạo, mời chuyên gia đến doanh nghiệp tìm hiểu thực tế và tư vấn giải pháp phù hợp. Song, theo bà Ninh, chuyên gia không thể làm thay doanh nghiệp.

“Chúng tôi chỉ đưa ra cho họ giải pháp”, bà Ninh nói. Sau khi được tư vấn, doanh nghiệp phải chủ động điều chỉnh chính sách, bố trí kinh phí và cải tiến kỹ thuật tại nhà máy.

Khi hợp phần bước vào giai đoạn tổng kết, bà Ninh bày tỏ mong muốn Oxfam tại Việt Nam tiếp tục đồng hành cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã trong chuỗi tôm và lúa gạo. VCCI-HCM sẽ tìm kiếm thêm đối tác, kết nối các nguồn hỗ trợ khác, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp tận dụng những chương trình của Nhà nước ở trung ương và địa phương.

Đại diện Oxfam tại Việt Nam cũng mong muốn tiếp tục hợp tác với VCCI-HCM và các đối tác trong hoạt động cải thiện điều kiện lao động, hỗ trợ kinh doanh có trách nhiệm.

Đầu tư cho người lao động để doanh nghiệp cạnh tranh tốt hơn

Học cách phát triển sinh kế bền vững ở vùng cao