Nối nguồn lực kiều bào với nhu cầu phát triển

Nghị quyết số 23-NQ/TW ngày 2/8/2026 của Bộ Chính trị xác định người Việt Nam ở nước ngoài là một trong những nguồn lực chiến lược quan trọng, góp phần nâng cao sức mạnh tổng hợp quốc gia; là cầu nối giữa Việt Nam với thế giới, đồng hành và tham gia trực tiếp vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Với hơn 6,5 triệu người Việt Nam sinh sống tại hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, nguồn lực của cộng đồng ngày càng đa dạng, từ trí thức, khoa học - công nghệ, kinh nghiệm quản trị, đầu tư, kinh doanh đến văn hóa và mạng lưới quan hệ quốc tế. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để những nguồn lực đó gặp đúng nhu cầu trong nước và được chuyển hóa thành kết quả cụ thể.

Đúng nguồn lực, đúng nhu cầu

TTXVN dẫn lời bà Hà Thanh, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Hội nhập quốc tế - Đối ngoại nhân dân và Kiều bào thuộc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết điểm đáng chú ý của Nghị quyết 23 là chuyển mạnh sang tư duy đồng hành, kiến tạo cơ chế và huy động nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài tham gia sâu hơn vào phát triển đất nước.

Bà Hà Thanh, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Hội nhập Quốc tế - Đối ngoại nhân dân và Kiều bào thuộc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: TTXVN)

Từ nhu cầu của Thành phố Hồ Chí Minh trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, tài chính, y tế, giáo dục, thương mại, đầu tư, bà cho rằng cần chuyển từ cách kết nối chủ yếu theo sự kiện sang kết nối theo nhu cầu, lĩnh vực và kết quả cụ thể. Chuyên gia có thể tham gia tư vấn, chuyển giao tri thức, công nghệ; doanh nhân có thể kết nối đầu tư, kinh doanh, mở rộng thị trường; cộng đồng người Việt ở nước ngoài còn có thể góp phần quảng bá hình ảnh và mở rộng quan hệ hợp tác.

Theo luật sư Lâm Quang Quý, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ kiều bào Thành phố Hồ Chí Minh, muốn nguồn lực gặp đúng nhu cầu, trước hết phải biết chuyên gia, trí thức, doanh nhân kiều bào mạnh ở lĩnh vực nào, đồng thời xác định rõ những dự án, vấn đề trong nước đang cần nguồn lực và trí tuệ tham gia giải quyết.

Theo ông, cần xây dựng mạng lưới, cơ sở dữ liệu chuyên gia, trí thức, doanh nhân người Việt Nam ở nước ngoài theo từng lĩnh vực; qua đó kết nối họ với cơ quan, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các chương trình phát triển phù hợp. Nguồn lực kiều bào, vì vậy, không chỉ là vốn mà còn là tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị và mạng lưới quốc tế.

TS Nguyễn Thị Lan, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Trùng Khánh và Tứ Xuyên. (Ảnh: VOV)

Thực tế tại Trùng Khánh và Tứ Xuyên (Trung Quốc) cho thấy những nguồn lực đó đang hiện hữu trong cộng đồng. VOV dẫn lời TS Nguyễn Thị Lan, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Trùng Khánh và Tứ Xuyên, cho biết Hội hiện có gần 5.000 thành viên, gồm kiều bào, trí thức, chuyên gia, doanh nhân và du học sinh. Nhiều người đang làm việc tại các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp lớn; doanh nghiệp của người Việt hoạt động trong nhiều lĩnh vực, trong đó có giáo dục, văn hóa và công nghệ cao.

Theo bà Nguyễn Thị Lan, bên cạnh khả năng đóng góp trực tiếp cho phát triển trong nước, cộng đồng còn có thể phát huy mạng lưới tại sở tại để quảng bá hình ảnh Việt Nam, thúc đẩy giao lưu và mở rộng hợp tác.

Kết nối phải đi tới kết quả

Các ý kiến đều nhấn mạnh, kết nối với kiều bào phải đi vào việc cụ thể, có đầu mối tiếp nhận và có cơ chế để các đề xuất được triển khai thành chương trình, dự án.

Luật sư Lâm Quang Quý cho rằng cần chuyển từ việc chủ yếu mời gọi kiều bào đóng góp sang chủ động tạo không gian để họ tham gia giải quyết những vấn đề phát triển. Khi nhu cầu trong nước được xác định rõ và nguồn lực kiều bào được nhận diện theo lĩnh vực, các kết nối mới có điều kiện chuyển thành những chương trình, dự án cụ thể.

Ông Nguyễn Duy Anh, Chủ tịch Hội Người Việt Nam tại Fukuoka (Nhật Bản), Tổng Thư ký Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam toàn cầu, cho rằng nguồn lực văn hóa cũng cần được tổ chức theo cách tương tự.

Theo ông, các hoạt động văn hóa cộng đồng cần chuyển từ những hoạt động đơn lẻ sang những chương trình có tính hệ thống hơn, tăng kết nối giữa cơ quan trong nước với hội đoàn, trường học, trung tâm tiếng Việt và cộng đồng ở nước ngoài. Thực tế của Mạng lưới Giảng dạy tiếng Việt và Văn hóa Việt Nam toàn cầu cho thấy khi giáo viên, tình nguyện viên, trường tiếng Việt và hội đoàn được kết nối, hoạt động giữ gìn tiếng Việt, văn hóa không chỉ phục vụ cộng đồng mà còn góp phần đưa hình ảnh Việt Nam đến gần hơn với xã hội sở tại.

Phát huy nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài: Từ vai trò tiên phong của đối ngoại, đến động lực phát triển quốc gia và từng địa phương

Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết về công tác người Việt Nam ở nước ngoài