Người Hoa ở Việt Nam: Hòa hợp và bản sắc

Theo dõi thoidai.com.vn trên Theo dõi trên Google News
Di cư vào Việt Nam từ nhiều địa phương của Trung Quốc, bằng nhiều con đường khác nhau, trong những thời gian khác nhau, đến nay người Hoa là một cộng đồng dân tộc của Việt Nam. Họ đã hòa hợp và hạnh phúc với cuộc sống nơi đây cùng với sự đóng góp những yếu tố văn hóa và đời sống giàu bản sắc.
aa
Chuyện của những tổ ấm Việt - Trung
Tương thông về văn hoá nhận thức giữa Việt Nam và Trung Quốc: Tài sản quý báu vun đắp tình hữu nghị của nhân dân hai nước

Cuối giờ chiều một ngày đầu tháng 5, cửa hàng thịt quay Vạn Thành (108 Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội) nườm nượp người xếp hàng. Bà Trang Thị Thủy, chủ quán, thoăn thoắt chặt thịt rồi đặt vào lá chuối, lá dong. Bên cạnh là hai nhân viên người lấy nước chấm, củ kiệu, rồi đựng hàng, nhận tiền…

Bà Thủy cho biết, bà là người kế thừa đời thứ ba của Vạn Thành, cửa hàng chuyên các món thịt quay với hương vị đặc trưng của ẩm thực Trung Quốc. Kể từ khi bà tiếp quản đến nay đã ngót 60 năm. Trước đó, thời cha, ông bà của bà cũng đã kinh doanh hàng chục năm với các món chính là lợn sữa quay nguyên con, ngỗng quay... Sau khi được truyền nghề, bà Thủy làm thêm thịt rọi, dạ dày, lưỡi, chim câu quay... Bà thường tự tay mua nguyên liệu thô gồm hồi, quế chi, đinh hương, thảo quả, cân theo tỉ lệ rồi ra hàng thuê xay. Mỗi ngày, bà chỉ lấy đúng từng cân lạng gia vị để ướp với định lượng thịt tương đương. Bao nhiêu năm bán thịt quay là ngần ấy năm những bí quyết riêng về công thức tẩm ướp thịt, pha nước xốt, muối kiệu của Vạn Thành được người thừa kế sao y bản chính, hương vị không thay đổi.

Bà Trang Thị Thủy, chủ cửa hàng thịt quay Vạn Thành chặt thịt cho khách. (Ảnh: Đinh Hòa)
Bà Trang Thị Thủy, chủ cửa hàng thịt quay Vạn Thành chặt thịt cho khách. (Ảnh: Đinh Hòa)

Trong hàng người xếp hàng mua thịt quay Vạn Thành có ông Nguyễn Thanh Tân (63 tuổi, ở 25 Hàng Buồm). Ông cho biết, đây là cửa hàng gốc Hoa hiếm hoi còn trụ lại trên phố Hàng Buồm đến giờ. Ông đã ăn thịt quay Vạn Thành từ thời gian khó, thiếu thốn đến nay, hương vị thơm ngon của miếng thịt quay bì giòn, thịt mềm chấm cùng nước sốt màu nâu đỏ sóng sánh vẫn giữ nguyên. Thưởng thức thịt quay ở nhiều nơi song cuối cùng ông vẫn quay về cửa hàng này.

Theo lời kể của ông Tân, hơn 50 năm trước, Hàng Buồm là một trong những con phố có đông người Hoa sinh sống, chủ yếu đến từ Quảng Đông (Trung Quốc), với ngành nghề kinh doanh chính là dịch vụ ăn uống.

"Họ mở các cửa hàng bán thịt quay, ca la thầu, xì dầu đậu phụ... Khi đó các nhà ở đây chủ yếu là nhà một tầng, vừa là xưởng thủ công vừa là cửa hàng và nơi sinh hoạt gia đình. Chẳng hạn số 33 Hàng Buồm trước đây là nhà của một người Hoa chuyên làm quẩy, số 24 làm bánh bích quy, kẹp lạc, kẹo sìu (Triều Châu)... Những người Hoa khó khăn hơn thì bán hàng rong như: lục tàu xá, chí mà phù, dầu cháo quẩy...", ông Tân kể.

Hội quán Quảng Đông (nay là Trung tâm Văn hóa nghệ thuật số 22 Hàng Buồm, Hà Nội) là nơi lưu giữ ký ức người Hoa trong lòng Hà Nội. (Ảnh: Đinh Hòa)
Hội quán Quảng Đông (nay là Trung tâm Văn hóa nghệ thuật số 22 Hàng Buồm, Hà Nội) là nơi lưu giữ ký ức người Hoa trong lòng Hà Nội. (Ảnh: Đinh Hòa)

Nhà ông Tân cách Hội quán Quảng Đông (nay là Trung tâm Văn hóa nghệ thuật số 22 Hàng Buồm) vài bước chân. Hội quán được hình thành bởi cộng đồng người Quảng Đông trong quá trình định cư, giao thương buôn bán tại các con phố Hàng Ngang, Hàng Buồm, Hàng Bồ, Lãn Ông... Đây từng là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng người gốc Hoa và cũng là điểm giao dịch, buôn bán… Trong Hội quán thờ Quan Công và Thiên Hậu. Theo lời ông Tân, những ngày lễ, tết, người Hoa thường tụ họp ở Hội quán giao lưu, múa hát. Gần Hội quán là miếu Quan đế (28 Hàng Buồm). Mấy chục năm trước, vào ngày vía của Quan Công (13/1 Âm lịch) và Thiên Hậu (23/3 Âm lịch) thường có đông người Hoa sắm sửa lễ vật đến cúng lễ.

Trong trí nhớ của ông Tân, người Hoa sống tình cảm, tính cố kết cộng đồng cao. Ngày lễ, tết hay mỗi dịp cưới xin, họ thường phát bánh kẹo cho bọn trẻ trong phố. Thuở lên 9, lên 10, ông Tân thường chơi với những đứa trẻ Hoa kiều. Chúng dạy ông nói tiếng Tiều (còn gọi là tiếng Triều Châu, một ngôn ngữ được nói như tiếng mẹ đẻ tại vùng Triều Sán, phía Đông tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc – PV), nhà có gì ngon cũng chia phần cho ông. Sau này, các gia đình Hoa kiều lần lượt rời đi, nhiều người bạn của ông Tân định cư ở nước ngoài nhưng khi trở về thăm lại phố cũ, họ vẫn vui mừng nhận ra ông.

Có chiều dài lịch sử và số lượng người Hoa lớn hơn ở Hà Nội là Phố Hiến (Hưng Yên), Hội An (Quảng Nam), thành phố Hồ Chí Minh. Theo số liệu thống kê dân số năm 2019 do Tổng cục Thống kê thực hiện, tại thành phố Hồ Chí Minh có khoảng 500.000 người Việt gốc Hoa sinh sống rải rác ở các quận 5, 6 và 11, trong đó quận 5 chiếm khoảng 40% dân số. Trải qua hàng trăm năm hình thành và phát triển, những con đường, khu phố, ngõ hẻm khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn vẫn bảo tồn hầu như nguyên vẹn các giá trị văn hóa, kiến trúc giao thoa giữa Việt Nam và Trung Quốc. Các nhà hàng, khách sạn, dãy phố lầu thương mại đậm chất Hoa kiều trăm năm tuổi trở thành điểm thu hút khách du lịch. Tại đây, du khách có thể dễ dàng tìm thấy các món ăn đậm văn hóa của người Hoa như cơm chiên Dương Châu; bánh tô; đậu hũ Tứ Xuyên; heo quay hay chè hột gà… với đủ loại nước chấm thủ công. Các doanh nghiệp người Hoa chiếm khoảng 30% tổng số doanh nghiệp tại thành phố Hồ Chí Minh, đóng góp cho sự phát triển kinh tế của thành phố, đồng thời là một nhịp cầu kết nối kinh tế, thương mại, đầu tư của Việt Nam với thế giới.

Chợ Bình Tây (hay còn gọi Chợ Lớn) được xem là trung tâm của cộng đồng người Việt gốc Hoa tại thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: KT)
Chợ Bình Tây (hay còn gọi Chợ Lớn) được xem là trung tâm của cộng đồng người Việt gốc Hoa tại thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: KT)

Trao đổi với báo chí, Giáo sư - Viện sĩ - Tiến sĩ Khoa học Nguyễn Chơn Trung, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban người Việt Nam ở nước ngoài Thành phố Hồ Chí Minh nhận định: phát huy tiềm năng của người Hoa chính là góp phần vào sự phát triển của thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung. Bởi hoạt động kinh tế của người Hoa tập trung trong thành phần kinh tế tư nhân, quy mô sản xuất vừa và nhỏ là chủ yếu, hơn nữa tập trung trong lĩnh vực sản xuất tiểu thủ công nghiệp và thương nghiệp dịch vụ. Ông đề xuất cần có những giải pháp tổng hợp, đồng bộ, tạo sự phát triển lâu dài, vững chắc cho người Hoa trong nền kinh tế của thành phố Hồ Chí Minh và cả nước để giải quyết vấn đề vốn, đổi mới công nghệ, tìm thị trường tiêu thụ sản phẩm...

Nhân viên y tế bệnh viện Nam Khê Sơn (Trung Quốc): Chia giọt máu, chung niềm vui với Việt Nam Nhân viên y tế bệnh viện Nam Khê Sơn (Trung Quốc): Chia giọt máu, chung niềm vui với Việt Nam
Để những kỷ niệm xưa tạo sinh trong hiện tại và tương lai Để những kỷ niệm xưa tạo sinh trong hiện tại và tương lai
Thành Luân
Nguồn:

Tin bài khác

Hành trình đỏ tại Vân Nam (Trung Quốc): Hướng đến những kinh nghiệm có giá trị thực tiễn

Hành trình đỏ tại Vân Nam (Trung Quốc): Hướng đến những kinh nghiệm có giá trị thực tiễn

Ngày 17/11, tại Côn Minh (Vân Nam, Trung Quốc), đã diễn ra Lễ khai mạc Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập” của thanh niên Việt Nam. Chương trình là dịp để cán bộ trẻ hai nước tìm hiểu lịch sử cách mạng, trao đổi kinh nghiệm phát triển và góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt Nam - Trung Quốc.
Chỉ thị 16 - “luồng sinh khí mới” mở ra không gian phát triển cho Lào Cai

Chỉ thị 16 - “luồng sinh khí mới” mở ra không gian phát triển cho Lào Cai

Sau hợp nhất, Lào Cai có địa bàn rộng hơn, nhu cầu hợp tác quốc tế đa dạng hơn. Thực hiện Chỉ thị 16-CT/TW của Ban Bí thư, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh xác định đổi mới phương thức hoạt động, gắn giao lưu hữu nghị với kết nối doanh nghiệp, trường học, đối tác và nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển địa phương.
Thư chúc mừng 76 năm Ngày truyền thống Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam

Thư chúc mừng 76 năm Ngày truyền thống Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam

Nhân kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (17/11/1950 - 17/11/2026), Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Phan Anh Sơn gửi thư chúc mừng các thế hệ cán bộ làm công tác đối ngoại nhân dân ở Trung ương và địa phương.
Việt Nam - Chile tìm kiếm cơ hội hợp tác địa phương

Việt Nam - Chile tìm kiếm cơ hội hợp tác địa phương

Ngày 16/11 tại Hà Nội, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Đồng Huy Cương có cuộc làm việc với bà Camila Nieto Hernández, Thị trưởng thành phố Valparaíso (Chile). Hai bên trao đổi về việc tăng cường giao lưu nhân dân, kết nối doanh nghiệp, địa phương và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực hai bên có thế mạnh.
Xem thêm
Hồ sơ ESTABook ngay Tour Du lịch Pháp trọn gói

Multimedia

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Việt Nam đóng góp thực chất vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN

Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam ...
[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

[Infographic] 30 năm tổ chức World Vision International tại Việt Nam đồng hành cùng cộng đồng tại Thanh Hóa

Giai đoạn 1996-2026, Tổ chức World Vision International (WVI) đã triển khai nhiều chương trình, dự án tại Thanh Hóa với tổng ngân sách khoảng 63,8 triệu USD, góp phần cải thiện đời sống người ...
[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

[Infographic] Việt Nam - Đan Mạch: 55 năm hữu nghị, hợp tác và phát triển

Năm 2026 đánh dấu 55 năm quan hệ ngoại giao Việt Nam - Đan Mạch và bước phát triển mới khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ...
[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

[Infographic] Chăm lo nạn nhân chất độc da cam/dioxin: Chính sách và những hỗ trợ thiết thực

Công tác chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam/dioxin đạt nhiều kết quả thiết thực trong chăm sóc sức khỏe, cải thiện nhà ở và tạo sinh kế. Nhiệm kỳ 2026-2031, các ...
[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

[Infographic] Chính thức ký kết FTA Việt Nam - EFTA sau 14 năm đàm phán

Ngày 18/10/2026, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cùng đại diện các nước thành viên Hiệp hội ...
Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Bí thư Thành uỷ Đà Nẵng Lê Ngọc Quang: Cảm nhận rõ nhất trong tôi lúc này là “trọng trách hành động”

Đà Nẵng vừa đón nhận sự kiện đặc biệt quan trọng với tương lai là Quy hoạch chung đến năm 2050 tầm nhìn 2075 của thành phố đã được Thủ tướng Chính phủ ký ban ...
Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Nguồn lực quốc tế góp sức giáo dục khí hậu, phục hồi rừng tại Thanh Hóa

Hơn 11.000 lượt học sinh, sinh viên được tiếp cận giáo dục khí hậu, 44.440 cây tràm được trồng trên diện tích 10 ha rừng tại Vườn Quốc gia Bến En là những kết quả ...
Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Khỏe thể chất, mạnh tinh thần

Giúp các em học sinh chủ động bước vào sân chơi, kết nối với bạn bè và cởi mở hơn với thầy cô, mô hình “Không gian thể thao tăng cường sức khỏe tâm thần” ...
Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Nếp than mang ấm no về Tà Lao

Phụ nữ biết xây dựng kênh, mạng xã hội quảng bá văn hóa quê hương; phụ nữ trở thành những tiểu thương có thu nhập ổn định với hàng chục triệu đồng; phụ nữ tham ...
Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tuần hoàn xanh ở Tà Rụt: Hướng đi bền vững từ giống lợn đen bản địa

Tận dụng tối đa phụ phẩm nông nghiệp địa phương, dùng nước thải biogas để bón cây trồng, giảm thiểu khai thác củi rừng… Đó là những giá trị thiết thực từ dự án "Chăm ...
[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

[Video] Điều gì giúp những nạn nhân da cam tự viết tiếp cuộc đời?

Từ khoản vốn vay sinh kế, học bổng đến cơ hội biểu diễn nghệ thuật, những hỗ trợ thiết thực đang giúp nhiều nạn nhân chất độc da cam từng bước tự lập, phát huy ...
[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

[Video] World Vision hỗ trợ 102 hộ dân Điện Biên sớm ổn định cuộc sống sau mưa lũ

World Vision International tại Việt Nam vừa phối hợp Hội Chữ thập đỏ tỉnh Điện Biên và chính quyền địa phương hỗ trợ khẩn cấp 441 triệu đồng cho 102 hộ gia đình bị ảnh ...
[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

[Video] Càng hiểu càng tin càng sâu sắc

Đó là nhận định của Ngài Rogelio Polanco Fuentes, Đại sứ Cuba tại Việt Nam về quan hệ nhân dân Việt Nam - Cuba.
[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

[Video] Dẫn dắt bằng tuổi trẻ và văn hóa

Đại sứ Lào tại Việt Nam Khamphao Ernthavanh cho rằng, thế hệ trẻ và các hoạt động giao lưu văn hóa sẽ là một trong những phương tiện hữu hiệu dẫn dắt tình hữu nghị ...
[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

[Video] Bế mạc Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam 2026: Mở ra chương mới trong hợp tác

Chiều 27/8, sau ba ngày làm việc, sự kiện “Những ngày Hội đồng Nhân dân thế giới tại Việt Nam năm 2026” đã bế mạc, mở ra một chặng đường hợp tác sâu rộng hơn ...