Nà Sự giữ hồn bản Thái, mở lối phát triển du lịch ở Mường Chà

Điểm dừng chân trên đường lên cực Tây

Nằm cạnh quốc lộ 4H, trên hành trình hướng lên cực Tây Tổ quốc, bản Nà Sự, xã Mường Chà, tỉnh Điện Biên hấp dẫn du khách bởi không gian bản làng giữa núi rừng. Những nếp nhà sàn truyền thống, đồng ruộng và đời sống văn hóa của đồng bào Thái tạo nên nét riêng cho điểm đến.

Với những người muốn dành thời gian tìm hiểu cuộc sống địa phương, Nà Sự mang đến cơ hội cùng ăn, cùng ở, cùng sinh hoạt với người dân. Qua câu chuyện của chủ nhà, cách chuẩn bị một bữa cơm hay những sản phẩm thủ công, văn hóa bản địa trở nên gần gũi hơn với khách phương xa.

Trước khi tham gia làm du lịch, nhiều gia đình trong bản chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp. Đưa những giá trị quen thuộc trong đời sống thành sản phẩm phục vụ du khách là hướng đi mở thêm việc làm, đồng thời đặt ra yêu cầu gìn giữ cảnh quan và nếp sống của cộng đồng.

Đến với bản Nà Sự du khách sẽ được sống trong không gian văn hóa của đồng Thái Tây Bắc. (Ảnh: Duy Linh)

Trao đổi về hướng phát triển này, ông Nguyễn Hữu Đại, Chủ tịch UBND xã Mường Chà, cho biết: “Xác định du lịch cộng đồng là hướng đi phù hợp để vừa bảo tồn bản sắc, vừa tạo sinh kế, chính quyền xã đã đồng hành cùng bà con Nà Sự từ những bước đầu tiên: quy hoạch, tập huấn kỹ năng, hỗ trợ kết nối”.

Theo ông Đại, kết quả đáng quý là người dân trở thành chủ thể, tự tin đón khách và giới thiệu văn hóa của mình. Khi mỗi gia đình cùng tham gia, việc làm du lịch gắn chặt hơn với trách nhiệm chăm chút không gian sống, bảo vệ môi trường và giữ gìn bản sắc.

Từ ngại đón khách đến tự tin làm du lịch

Để có một điểm đến thân thiện, công việc bắt đầu từ những điều thiết thực: dọn đường bản, giữ nhà cửa sạch sẽ, chuẩn bị nơi nghỉ và học cách phục vụ khách. Với người dân vốn quen việc đồng áng, đây là quá trình vừa làm vừa học.

Ông Tao Văn Phong, Trưởng bản Nà Sự, nhớ lại: “Lúc đầu, bà con cũng ngại lắm. Sợ khách không đến, sợ mình làm không được. Nhưng được vận động, được đi tham quan các mô hình hay, mọi người cùng nhau góp công sức dọn dẹp đường bản, giữ gìn nhà cửa sạch sẽ, lưu giữ những nét văn hóa truyền thống như dệt thổ cẩm, chế tác nhạc cụ. Giờ thì ai cũng phấn khởi”.

Sự đồng lòng giúp những công việc chung của bản được triển khai thuận lợi hơn. Người đón khách lưu trú, người chuẩn bị thực phẩm, người chế biến món ăn, người tham gia các hoạt động văn hóa. Du lịch từ đó tạo thêm cơ hội để nhiều gia đình cùng đóng góp và hưởng lợi.

Chị Thùng Thị Ngoan, một hộ dân tham gia mô hình homestay, cho biết việc đón khách đã mở thêm nguồn thu cho gia đình bên cạnh nương ngô, nương lúa.

Các du khách đến với Nà Sự đều có những trải nghiệm thật sự ấn tượng. (Ảnh: Duy Linh)

“Từ ngày có khách du lịch, gia đình tôi đón khách ở lại, phục vụ các bữa ăn với cá suối, rau rừng, gà đồi... thu nhập ổn định hơn hẳn”, chị Ngoan chia sẻ.

Với chị, thay đổi còn đến từ việc các con được gặp gỡ nhiều người, mạnh dạn hơn trong giao tiếp và có thêm động lực học tập. Cậu con trai lớn của chị đang nuôi ước mơ trở thành hướng dẫn viên du lịch.

Câu chuyện của gia đình chị Ngoan cho thấy một khía cạnh khác của du lịch cộng đồng: những cuộc gặp gỡ có thể mở rộng cách nhìn, khơi gợi dự định nghề nghiệp cho người trẻ ngay tại quê hương.

Giữ bản sắc để níu chân du khách

Ở Nà Sự, bữa cơm cùng gia đình người Thái là một phần của hành trình khám phá. Cá suối, rau rừng, gà đồi được người dân đưa vào thực đơn đón khách, giới thiệu cách sử dụng thực phẩm và chế biến món ăn của địa phương.

Cùng với ẩm thực, nghề dệt thổ cẩm và những sản phẩm thủ công tạo thêm nội dung trải nghiệm. Những chiếc khăn, túi thổ cẩm, gói gia vị địa phương dần trở thành quà lưu niệm, giúp du khách mang theo một phần hương vị, sắc màu bản làng sau chuyến đi.

Những du khách về với bản Nà Sự còn được hóa thân thành những chàng trai cô gái Thái trải nghiệm cuộc sống cùng người dân địa phương. (Ảnh: Duy Linh)

Việc có thêm người quan tâm, tìm hiểu và sử dụng sản phẩm cũng tạo động lực để người dân tiếp tục làm nghề. Khi nghề truyền thống gắn được với nhu cầu thực tế, cơ hội trao truyền kỹ năng cho thế hệ sau cũng rộng mở hơn.

Anh Trần Minh Quang, du khách đến từ TPHCM, chia sẻ sau chuyến trải nghiệm 2 ngày 1 đêm: “Tôi thực sự bị chinh phục bởi sự mộc mạc, chân thành của người dân nơi đây. Họ đối đãi với khách như người nhà”.

Điều anh nhớ là khoảng thời gian quây quần bên bếp lửa, nghe kể chuyện và xem múa xòe. Sự gần gũi trong cách đón tiếp khiến chuyến đi để lại nhiều cảm xúc.

Trong vòng xòe du khách người dân như được hòa vào một thưởng thức những nét văn hóa đặc trưng của người Thái Tây Bắc. (Ảnh: Duy Linh)

Từ trải nghiệm ấy, có thể thấy sức hút của Nà Sự gắn với chính người dân và đời sống văn hóa của họ. Chất lượng bữa ăn, nơi nghỉ, môi trường sạch sẽ cùng cách đón tiếp chu đáo là những yếu tố cần được chăm chút để khách có lý do ở lại lâu hơn và trở về lần nữa.

Với Nà Sự, phát triển du lịch mở thêm cơ hội mưu sinh từ những giá trị của bản làng. Khi người dân tự tin giới thiệu nếp nhà, món ăn, nghề truyền thống, hành trình khám phá Mường Chà của du khách cũng có thêm những câu chuyện đáng nhớ./.

Mường Chà (Điện Biên) chú trọng phát triển cán bộ nữ đồng bào dân tộc thiểu số Là huyện vùng cao, biên giới của tỉnh Điện Biên, Mường Chà có trên 94% dân số là dân tộc thiểu số. Do vậy, công tác đào tạo, quy hoạch và sử dụng cán bộ người dân tộc thiểu số là nữ luôn được huyện Mường Chà quan tâm thực hiện và đạt những kết quả tích cực.

Phát triển nông nghiệp bền vững – chìa khóa giảm nghèo ở xã Mường Chà Xác định nông nghiệp bền vững là “chìa khóa” giảm nghèo, xã Mường Chà (Điện Biên) đang đẩy mạnh tái cơ cấu sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và tạo sinh kế bền vững cho người dân.